alert!De reactionaire familieopstellingen van Bert Hellinger

Herman Nimis

Wereldwijd wordt de new age markt tegenwoordig overspoeld door de familieopstellingen van psycho-therapeut Bert Hellinger. Ook in vrijwel elke uitgave van de Nederlandse esoterische pers staan advertenties en lovende artikelen. Het zou een psycho-therapeutische revolutie zijn (1). Deze benadering is eenzijdig, omdat Hellinger door zijn reactionaire en ronduit gevaarlijke denkbeelden in zijn geboorteland, Duitsland, al sinds enige tijd in opspraak is. Daarvan weet men hier nog te weinig. Reden om Hellingers familieopstellingen en achtergronden eens kritisch te bekijken.

Bert Hellinger
  Hellinger  

De 79-jarige Bert Hellinger is al lang geen echt Duits fenomeen meer. Zijn familieopstellingen zijn ook internationaal gezien een begrip en zijn boeken en videotapes worden inmiddels wereldwijd uitgebracht. Zijn meest succesvolle boeken werden ook in het Nederlands vertaald en van zijn aanhang verschijnen voortdurend nieuwe publicaties. Ook het bedrijfsleven toont belangstelling voor Hellingers therapieŽn, die men daar 'organisatieopstellingen' noemt. "Hellingers instant-therapie berust op het feit dat hij in een mum van tijd inspirerend rollenspel in meeslepend mysterieŽnspel kan veranderen. Zijn methoden hebben raakvlakken met onze techno-maatschappij die ŗ la minute iets wil beleven. Het gaat allemaal in sneltreinvaart, de problemen worden recht voor zijn raap aangepakt en je beleeft ervaringen die je niet goed kunt thuisbrengen. Kortom, bij familieopstellingen van Hellinger kun je nog iets 'authentieks'meemaken", schreef het gematigd kritische Duitse weekblad Die Zeit (2). Psycholoog Colin Goldner, ook auteur/samensteller van het anti-Hellinger-boek Der Wille zum Schicksal, meent dat Hellinger niet alleen een charlatan is, maar dat diens familieopstellingen in therapeutisch opzicht al lang hebben gefaald. "Bovendien doet hij daarmee een paar flinke stappen in achterwaartse richting; terug naar de era van vůůr de feministische beweging, vůůr de studentenrevoluties van '68, vůůr de burgerrechten van de 19e en 18e eeuw, het humanisme en de verlichting - terug naar een era van normen zoals in het Oude Testament, waarin patriarchale clan- en familiestructuren nog zonder tegenspraak bestaansrecht hadden" (3). Psycho-analyticus Micha Hilgers uit Aken bevestigt dat Hellinger met zijn bizarre theorieŽn therapeutisch miskleunt. Hij vindt hem een megalomane kwakdenker met de allure van een alwetende goeroe. "Het in de reguliere medische†wereld†als bizar beschouwde denkbeeld dat je de keuze hebt uit leven of dood, wordt†bij Hellinger†gebruikt om een†patiŽnt te beschuldigen die zich tenslotte maar overgeeft. En die†vervolgens doet†wat van hem wordt verlangd om zich tenminste niet buiten de groep geplaatst†te voelen, want hij voelt zich al buiten het leven gesloten. De reactionaire en aantijgende aanpak die door Hellinger wordt†gehanteerd kan het trauma van de door zijn ziekte†al getergde patiŽnt nog vergroten (..) Rest de vraag waarom zoveel mensen Hellinger willen volgen in zijn opvattingen, want dit zijn methoden met rampzalige gevolgen",†aldus Hilgers. (4) Hellingers succesformule gaat ongeveer zo: je worstelt met een nogal ernstig psychisch of fysiek probleem, zoals een gezins- of relatieprobleem of een ernstige ziekte. Je hebt al veel ondernomen en reguliere behandeling lijkt geen uitkomst meer te bieden. En dan lees of hoor je over familieopstellingen van Bert Hellinger, die binnen een half uur voor omstreeks € 300,- uitkomst zouden bieden. Hoe kan dat? Bij een familieopstelling -in weekendgroepen of 1-daagse workshop- wijst een door het Bert Hellinger Instituut (5) erkende therapeut -waarvan in Duitsland zelfs meer dan 2000 bestaan- in overleg met de cliŽnt een aantal representanten aan die een soort toneelstukje over zijn/haar problematiek moeten opvoeren voor een geÔnteresseerd publiek. Binnen zeer korte tijd moeten deze amateur-acteurs, die de cliŽnt zelf niet kennen, zich inleven in zijn/haar situatie. Elke representant vertegenwoordigt een familielid, ook overledenen, en soms worden ook abstracte begrippen opgevoerd, zoals bijvoorbeeld jaloezie, een land of de dood. Ze worden in een bepaalde formatie van elkaar opgesteld en de cliŽnt blijft zwijgende figurant. De opsteller geeft aanwijzingen aan de representanten en vraagt hoe zij zich voelen en dan lijkt iets wonderbaarlijks te gebeuren. Onderlinge (wan)verhoudingen, emotionele stromingen, intriges en andere verstoringen komen binnen de kortste tijd aan het licht. Een zogeheten 'wetend veld' wordt waarneembaar wat het wetenschappelijk verstand te boven zou gaan. Volgelingen veronderstellen dat dit 'wetend veld' verwantschap heeft met de morfogenetische velden van Rupert Sheldrake (6). In elk geval zou het werken en de cliŽnt ervaart een familieopstelling na afloop als een loutering. Reguliere psychologen denken echter dat dit op het placebo-effect berust en het resultaat tijdelijk is, omdat de problemen niet werkelijk opgelost maar hoogstens verschoven worden. Op familieopstellingen valt dus wel wat aan te merken, maar het succes gaat onverminderd door. Vooral uit Duitsland komt de laatste jaren veel kritiek en sommige critici vinden dat Hellinger bestreden moet worden.

Incest is niet slecht
Uitgangspunt van een familieopstelling is, dat Hellinger een familie/gezin als een 'systemische rangordening en eenheid' met een hiŽrarchische structuur beschouwt, waarin alle gebeurtenissen volgens een natuurlijk en voorbestemd patroon plaatsvinden. Daarom zijn ouders altijd boven hun kinderen geplaatst, wat hen zelfs het recht geeft om ze te misbruiken (!). Voor incestgevallen geeft Hellinger in zijn basisboek en bestseller Verborgen dynamiek van familiebanden (1e Ned. druk 2001) een even simpele als platte verklaring. Indien een echtgenote zich niet intiem aan haar man wil geven of hŪj heeft geen zin in haar, wordt als vervanging meestal hun dochter naar voren geschoven. Het jarenlang trauma dat het meisje mogelijkerwijs oploopt was eigenlijk overbodig en wordt tijdens een razendsnelle familieopstelling als volgt opgelost: in een soort ritueel moet de dochter voor haar vader -beiden dus gespeeld door representanten- buigen, neerknielen en hem bedanken voor wat hij toen met haar deed. Want in feite is seks niet slecht, dus ook incest niet en op die manier wordt ook de systemische rangordening binnen het gezin hersteld, beweert Hellinger. De stichting Hulpverlening Seksueel Misbruik noemde deze methode "hartstikke ziek, omdat bij therapeuten die naast de dader gaan staan in feite het misbruik doorgaat" (7). Filosoof en ethicus Alexander Schmid deed in Trouw een pleidooi om Hellingers incesttherapie wettelijk te verbieden. Het maatschappelijk taboe dat erop rust, is niet de oorzaak van problemen die incest veroorzaakt -zoals Hellinger denkt- maar juist het gevolg ervan. Dat Hellinger verlichting biedt neemt niet weg dat incest onacceptabel is. Met zijn bewering dat incest de balans in een gezin kan herstellen zet hij de deur open voor talloze nieuwe incestgevallen, aldus Schmid (8)

Rangordeningen
In systemische rangordeningen staan volgens Hellinger een man altijd boven zijn vrouw, ouders altijd boven hun kinderen en ook een land altijd boven zijn inwoners. Hetzelfde ritueel als bij incestgevallen vindt ook plaats als een vrouw klaagt dat zij door haar echtgenoot slecht wordt behandeld. Ze moet van Hellinger tijdens een familieopstelling en plein public diep voor haar man buigen, neerknielen en hem bedanken. Op kritische opmerkingen dat deze vorm van 'eerbetoon' eigenlijk wreed en onmenselijk is, antwoordt Hellinger ontwijkend. Het zou zijn eigen visie niet zijn, want deze 'natuurlijke realiteit' zou zich manifesteren tijdens de opstellingen. Vrouwen aan de macht is volgens Hellinger een teken dat mannen onderdrukt worden. In die context zei hij met enig effectbejag in een tv-programma (9) over prins Claus, terwijl hij diens werkelijk ziektebeeld negeerde: "Moet je toch eens kijken hoe die er tegenwoordig bij staat", en het publiek stemde lachend in. Andere generalisaties van Hellinger kunnen even ongerijmd als kwetsend overkomen. Zo is een ziekte als kanker boetedoening voor minachting jegens de ouders en heeft iedere (drugs)verslaving dezelfde basis: de verslaafde wilde niets van zijn vader aannemen. Eťn van die opstellingen wordt verantwoordelijk geacht voor de zelfmoord van een vrouw. Zij leed aan ernstige depressiviteit en relatieproblemen en hoopte een oplossing te vinden tijdens een groots opgezet seminar te Leipzig in 1997. Hellinger zei toen tegen het publiek: ,,Die vrouw zal moeten gaan, niemand kan haar nog tegenhouden, wat kan betekenen dat ze zal sterven." Een dag later pleegde ze zelfmoord. Hellinger deed de zaak af met: ,,Ik kon niet zien dat ze suÔcidaal was, want ik kende haar pas drie minuten" (2). In interviews gebruikt Hellinger veelal ontwijkende one-liners en in discussie treden wil hij liever helemaal niet. Nazorg, een onmisbaar onderdeel van reguliere psychotherapie, vindt hij eigenlijk overbodig. Hij vindt zichzelf geen therapeut, maar iemand die aan het leven een dienst bewijst. Inmiddels is hij verworden tot charismatisch symbool van een beweging die in onze techno-maatschappij naar de diepere geheimen van de menselijke ziel zoekt. Hij denkt dat hij op een religieuze manier communiceert, maar met zijn reactionaire denkbeelden zet hij alles wat emancipatoire bewegingen tot dusver hebben verworven weer flink achteruit. Religie speelt ook een rol in Hellingers verleden. In 1953 ging hij voor een katholieke orde als missionaris naar Zuid-Afrika, waar hij op missiescholen in de Natal-provincie les gaf. Hij bestudeerde Afrikaanse rituelen en deed ervaringen op met groepsdynamische technieken. Ook zou hij veel afgekeken hebben van de serieuze Amerikaanse gezinstherapeute Virginia Satir. Het grote verschil met haar is dat zij haar therapieŽn in een nauwe dialoog tussen onderlinge partners ontwikkelde, terwijl Hellinger zijn voyeuristische familieopstellingen als publiek orakel laat opvoeren. In de jaren '70 verliet hij zijn orde, waarna hij trouwde en zich zonder degelijke opleiding als psychotherapeut vestigde. Net zoals in Nederland is dit beroep in Duitsland niet wettelijk erkend, zodat de rechtspositie onduidelijk is en dubieuze wildgroei is ontstaan. Dat is ook lastig voor Hellinger, want de weg is daardoor geplaveid voor wannabe's en imitators die soms maar ťťn boek van hem hebben gelezen of videotape hebben gezien en zich dan als Hellinger-therapeut uitgeven. In hoeverre dat ook in Nederland gebeurt, kan ik niet beoordelen.

Hitlers 'Kleine Reichskanzelei' in Berchtesgaden, nu het huis van Hellinger. Boven de deur hangt de Rijksadelaar, tegenwoordig zonder hakenkruis
  Reichskanzelei  
Obscure mystiek
Het zou nog niet zo erg zijn als Hellinger alleen maar zou genezen, meent de MŁnchense literatuurkundige Fritz Glunk (10). Maar het bezwaar is dat hij steeds weer afdaalt in obscure mystiek. Niet alleen families worden tijdens opstellingen naar het podium gehaald, maar hij heeft ook al God, Jahwe en Abraham opgesteld en ook 'het mysterie', 'de grote ziel', 'het noodlot', 'de natie' en zelfs geaborteerde kinderen en honden. Hellinger wil helemaal niet dat zijn methode verstandelijk wordt gedefinieerd, maar desondanks is zijn schijnwereld op een ideologie gestoeld. Hij vindt dat de mens in een pregeciviliseerde wereld gevangen zit, dat hij niets anders is dan zuivere natuur zonder geest die aan een 'ordening' (H.'s sleutelbegrip) is onderworpen. Hij vergelijkt zijn denkbeelden met een boom: "het woord 'ordening' is dan wellicht beladen, maar een boom groeit volgens een bepaalde ordening en kan daarvan niet afwijken. Juist omdat een boom daarmee overeenstemt kan hij zich ontplooien. Toch staat hij in een gevarieerde omgeving. Elke boom is anders en geen boom is precies hetzelfde. Maar alle bomen volgen in hun ontwikkeling ťťn en dezelfde ordening. En menselijke systemen ontwikkelen zich ook volgens een zekere ordening die reeds is voorbestemd" (11). Het reduceren van het menselijk bestaan tot vegetatieve vorm lijkt Hellinger niet af te schrikken, zolang hij zijn concept over 'ordening' maar kan aantonen. En passant discrimineert hij homoseksuelen, want de tolerantie waarop hij zich beroept heeft duidelijk zijn grenzen: "Homoseksueel zijn is een zwaar lot, iemand wordt homoseksueel als hij iets wat buitengesloten en slecht is moet vertegenwoordigen" (13). Geen wonder dat Hellinger er zo trots op is dat hij tenminste iemand van deze 'ziekte' heeft genezen die twee maanden later getrouwd was en nu een kind heeft.

Het mannelijke als oerrecht
Hellinger schuwt confrontaties met politieke denkbeelden niet. Zijn aandacht gaat uit naar conflict-thema's zoals oorlog en in het bijzonder de relatie tussen twee groepen mensen, 'daders' en 'slachtoffers'. Beiden krijgen een stolp van sytemische ordeningen over zich heen, een denkbeeld waarvan vooral daders profiteren, zoals we bij H.'s opvattingen over incest al hebben gezien. Zij kunnen zich in geen geval van hun groep losmaken en mogen daarom later niet voor een rechtbank aangeklaagd worden. Over het feit dat tussen agressors en slachtoffers tůch wezenlijke verschillen bestaan, meent Hellinger belerend: "Ik zeg dat een ieder binnen zijn eigen groep gerechtvaardigd is. Men hoort bij zijn eigen groep en kan zich niet onttrekken aan gebeurtenissen. Geen enkele Duitse soldaat kon zijn eigen groep in de steek laten in de 2e wereldoorlog." (14). Duizenden dienstweigeraars worden daarmee bewust genegeerd. En Hellinger vervolgt: "De vrees voor het bolsjewisme was in Duitsland erg groot. De strijd tegen Rusland had voor veel Duitsers hetzelfde karakter als de strijd van Amerikanen tegen Duitsers. Doorgeredeneerd betekent dit, dat tussen houding en overtuiging waarschijnlijk geen grote verschillen bestonden" (14). Daarmee komen daders er beter van af, omdat zij hun groep niet in de steek konden laten en iedereen binnen die groep zonder meer gerechtvaardigd was. Volgens Hellinger worden daarom alle verwijten en aanklachten nietig, terwijl hij een merkwaardige voorkeur voor daders aan de dag legt. Ze worden door hem in de watten gelegd en hebben iets machtigs en indrukwekkends en daarnaast vindt hij alles wat 'soft' is verdacht. Hij beschouwt het mannelijke als een oerrecht, als mythisch symbool van een krijgsheer die momenteel zijn krachten jammer genoeg niet bij een grootschalig conflict kan inzetten. Hij is gefascineerd van mannen die bereid zijn om zich in een oorlog op te offeren. Zelfopoffering, trouw, inzet, clan, eigen volk: die woorden klinken vooral bij de vroegere generatie Duitsers bekend in de oren. Want de idealen die Hellinger prijst waren ook de idealen van nationaal-socialisten. Ze laten aan duidelijkheid niets te wensen over. Ten overstaan van vele aanhangers legt Hellinger gedachtengoed bloot dat in velerlei opzicht inherent is aan fascistische denkbeelden. In zijn niet in het Nederlands vertaalde boeken (zie noot 12 en 14) schrijft Hellinger op gebiedende toon dat kinderen zich geen zorgen moeten maken wat hun ouders tijdens het nationaal-socialisme hebben uitgehaald: "Dat is een vooronderstelling die tot tragedies leidt, een aanmatiging van ondergeschikten die denken daarmee iets positiefs te bereiken, maar dat is tegen alle ordeningen" (12). In deze context passen ook zijn pogingen om nationaal-socialistische daders te rehabiliteren. In de al genoemde tv talk-show (9). zei H.: "Ik geef een heel kras voorbeeld dat in Duitsland nog steeds actueel is. Wij hebben hier de daders van het Derde Rijk buitengesloten en willen niets meer van hen weten. Dus mogen ze eigenlijk niet eens mens zijn. Maar als je met een familie te maken hebt waarin nazi-daders voorkwamen en die worden dan buitengesloten, dat moet iemand die buitengeslotenen toch ook verdedigen?" En zo worden Hellingers ideeŽn alsmaar troebeler. Of het nu disfunctionele gezinnen, identiteitsproblemen van nazi-kinderen, verwerking van het verleden, de maatschappelijke consensus, nazis en joden, de cultuur van de herinnering of het collectieve geheugen betreft - steeds weer heeft hij dezelfde 'oplossing' paraat. Het past bij zijn werkwijze om de meest onsamenhangende factoren in verband met elkaar te brengen. Het liefst zou hij willen dat helemaal geen onderscheid tussen daders en slachtoffers wordt gemaakt. Op die manier bekijkt hij ook de staatsgreep door Pinochet tegen Allende: "Je mag van hen die zo'n staatsgreep op hun geweten hebben geen schuldbekentenissen verlangen, omdat de anderen ook niet onschuldig waren. Want je moet bedenken dat veel van de vermoorde slachtoffers zelf ůůk daders waren en bereid waren om te moorden" (14).Hellinger denkt dat hier sprake is van maatschappelijke en politieke stromingen die handelen met een hoger doel en daarvoor alle betrokkenen bereid zijn om geweld te gebruiken. Afgezien van deze bizarre statements mogen in Hellingers rijk alleen engelen en heiligen een aanklacht tegen een moordenaar indienen.

Loyaliteit is zelfbedrog
Om deze redenen heeft Hellinger ook ernstige bezwaren tegen verzet contra politiek geweld of loyaliteit met slachtoffers. Vanuit zijn perspectief ziet hij alleen negatieve punten, zoals aanmatigend gedrag, zelfbedrog en egomanie. Verzetstrijders uit het Derde Rijk hadden moeten weten dat ze tegen de nationaal-socialistische stroming niets konden ondernemen. Ze hadden hun falen al van tevoren moeten inzien. Bij Hellinger gaat het alleen om het resultaat. Citaat: "Wat is het resultaat van dat verzet geweest? Nul komma nul, wat zeggen wil dat die verzetstrijders niet op ťťn lijn zaten. Mensen die dachten dat ze aan de geschiedenis een andere draai konden geven. Dat kan gewoon niet" (14). Dat zijn landgenoten nog steeds verzetstrijders uit de 2e wereldoorlog zoals de vermoorde broer en zus Scholl herdenken is voor Hellinger klinkklare onzin "want daarmee willen ze alleen al lang verloren onschuld vasthouden. Je kunt ze niet herdenken, omdat veel verzetstrijders in Duitsland ook bereid waren om te moorden, net zoals de nazi's, alleen voor een ander doel" (14). Voor Stauffenberg -die een aanslag op Hitler wilde plegen- of Adolf Hitler draait Hellinger zijn hand niet om, maar laatstgenoemde behaalde tenminste 12 jaar achter elkaar succes en bij de eerste liep meteen van alles mis. Verzetstrijders horen volgens Hellinger helemaal niet thuis in de geschiedenisboeken en het ergste wat hij hen verwijt is dat zij geen binding hadden met hun volk. Ze hadden uitsluitend egoÔstische doelen en geen benul wat werkelijk aan de hand was (14). Hellinger heeft nog meer definities: "Verontwaardiging over daders heeft te maken met het feit, dat men zich wil identificeren met het vermeende lot van slachtoffers om zich dan beter en verhevener te voelen, zonder een eigen lijdensweg te ervaren en zonder de eigen persoonlijkheid en het eigen falen onder ogen te willen zien. En daarop wordt woedend gereageerd, omdat men denkt meer rechten te hebben dan anderen en zich superieur voelt (..)." (12).De oplossing, die Hellinger als omgang met misdadige regimes in petto heeft, luidt: "Helemaal niets doen en afwachten tot de daders zijn overleden, want dan zijn ze verenigd met hun slachtoffers. Dan is er vrede voor beide partijen" (13). Slachtoffers moeten er openlijk voor uitkomen dat zij misdaden zullen vergeten en geschiedschrijving dient volgens Hellinger slechts een doel: "Daarmee wordt voortgeplant wat slecht is (..). Ook het allerergste verleden heeft er recht op na een bepaalde tijd vergeten te worden." (12).

Zielsverwantschap met Hitler
"De natuur is een wrede koningin van alle wijsheden" en "een natuurlijke ontwikkeling zet de besten op een plek waar zij thuis horen", aldus Hitler in een rede uit 1934. Hellinger meent dat Hitler zich altijd voorbeeldig ten opzichte van zijn lot heeft gedragen en precies dŠt is het wat hem 'zo groots' maakte. Volgens Hellinger moeten wij leren om in te zien dat ook hŪj in dienst was van het hogere, dus ver verwijderd van schuld en onschuld, want ook slechte mensen hebben een roeping (12). Ook alle misdaden die Hitler beging waren voorbestemd door een hogere macht. Maar dan het is toch merkwaardig dat diezelfde Hitler een wereld in brand stak die hem niet beviel. Ook dŠt wordt door Hellinger als een roeping gezien: "Het vereist inzicht, maar een dictator heeft veel basaal besef en geduld. Hij wacht af tot zich een gelegenheid voordoet om dat te bewijzen. En als die gelegenheid komt en hij volledig met de stroom meegaat, maakt zich een onvoorstelbare energie van hem meester (..), maar toch kwam hij ten val. Volhouden tot het einde kan niemand." (15). Hellingers tendens om het nazi-regime met zijn gruwelen te bagatelliseren is overduidelijk. In zijn nieuwste boek Gottesgedanken (2004) wordt Hellingers affiniteit met Hitler nog groter. Hij voelt een zekere zielsverwantschap en is zelfs lyrisch over de FŁhrer. Citaat: "Sommigen beschouwen je als onmens, alsof ooit iemand jou zo mag noemen. (..) Als ik je waardeer, dan waardeer ik ook mezelf. Als ik je haat, dan haat ik ook mezelf. Mag ik dan van je houden? Of moet ik misschien van je houden omdat ik anders niet van mezelf houden kan? Als ik beken dat jij een mens was net zoals ik, dan zie ik iets wat buiten ons op dezelfde wijze beschikt, iets dat zowel jouw als mijn oorzaak is - en ons einde. (..) Jij staat of valt met dezelfde oorzaak als ik. Ik bewijs eerbetoon aan die oorzaak en onderwerp me aan alles, wat daarmee bij jou werd bereikt en wat ook bij mij en elk ander mens wordt bereikt." Begin 2004 werd bekend dat Hellinger als werkplek Hitlers oorspronkelijke 'optrekje', de kapitale villa Kleine Reichskanzlei in Berchtesgaden had gehuurd. Met het lot van de joden in W.O.2 toont Hellinger enerzijds compassie, maar anderzijds laten zijn familieopstellingen het tegenovergestelde zien. Tijdens zo'n opstelling liet hij een joodse vrouw tegen haar man de zin uitspreken: "Ik waardeer het dat je mij hebt getrouwd, ofschoon ik joodse ben." (12). En hij maakt subtiele zinspelingen over de verhevenheid van de germaans-chistelijke cultuur ten opzichte van de joodse (14). Zijn sympathieŽn voor rechts-extreme esoterie steekt hij ook niet onder stoelen of banken. Zo publiceert hij onder meer in het Duitse esoterische kwartaalblad Matrix 3000, waar hij zich in het gezelschap van dubieuze esoterici bevindt. De uitgever heeft een zeer bedenkelijke reputatie door zijn banden met de beruchte holocaust-ontkenner en antisemiet Jan van Helsing (pseudoniem van Jan Udo Holey). Diens boek Geheimgesellschaften werd in 1996 door de Duitse justitie in beslag genomen, nadat joodse burgers van de stad Mannheim aangifte hadden gedaan wegens antisemitisme. Omdat veel van Hellingers gedachtengoed door W.O.2 ook in Nederland nog steeds gevoelig ligt, is te hopen dat het Nederlandse Bert Hellinger Instituut (5) beseft dat zijn omstreden ideologieŽn en familieopstellingen-in-de-praktijk onlosmakelijk van elkaar zijn. Men timmert nu aan de weg omdat men zich laat overdonderen door het succes. Maar Hellinger wil elke rationele discussie uit de weg gaan door te stellen dat iedereen verbonden is met zijn eigen systeem en alles wat de mens doet slechts ťťn kant van de medaille beslaat. Daarnaast beweert hij dat persoonlijke verantwoordelijkheid wordt beheerst door het noodlot. Pas als de mens negatief, zondig, vechtlustig en slecht is zal hij ook groot, sterk, vrij en goed zijn. Je vraagt je af waarom zijn trouwe aanhangers deze wansmaak vol overgave slikken, want zonder omhaal fluistert hij hen minachting voor de mens en gevaarlijke reactionaire onzin in. En hij wordt zelden tegengesproken, want het verlangen om tijdens een familieopstelling binnen een half uur te 'genezen' gaat boven alles.

Noten:
(1) recentelijk: Familieopstellingen door Indra Thorsten Preiss, in Religie & Mystiek nr. 17, jan-mrt 2005
(2) Da sitzt das kalte Herz! in Die Zeit, 21.8.2003.
(3) Colin Goldner in het antifascistisch onderzoeksblad Der rechte Rand nr. 89, juli-aug. '04.
(4) Micha Hilgers in Der Wille zum Schicksal, 2003 en in†Deutsches Allgemeines Sonntagsblatt, 6 okt. 2000.
(5) www.stamadvies.nl.
(6) in Der Wille zum Schicksal (2003) schrijft Goldner dat de Brit Rupert Sheldrake door Hellinger-volgelingen erbij gesleept wordt om aan het onverklaarbare en raadselachtige van familieopstellingen wetenschappelijk houvast te geven. Sheldrake geldt in wetenschappelijke kringen als zeer omstreden en zijn niet onderbouwde en oeverloze ideeŽn dienen als hersenspinsels voor de Hellinger-clan.
(7) Meisje helpt ouders en laat zich misbruiken, in Trouw, 27 juni 2003.
(8) Verbied Hellingers incesttherapie, in Trouw, 2 juli 2003.
(9) ARD-talkshow van JŁrgen Fliege, 13 maart 2002.
(10) Der Protofaschist, van Fritz R. Glunk in Der Wille zum Schicksal, 2003.
(11) Hellinger op de Oostenrijkse tv, 6 juli 1999.
(12) Hellinger, Der Abschied: Nachkommen von Tštern und Opfern stellen ihre Familie, 1998.
(13) Hellinger in een interview met het Duitse tijdschrift Focus, 13/1998.
(14) Hellinger, Mit der Seele gehen, 2001.
(15) Hellinger in een interview met het Duitse blad Connection spezial, 4-5/2002.

Meer info van Alert! over Hellinger
Herman Nimis, De reactionaire familieopstellingen van Bert Hellinger (vervolg-artikel, 2005)
Klaus Weber, Rechte Ordnungen, Bert Hellinger - ein kryptofaschistischer Therapeut, Der Rechte Rand, Nr.83, Juli/Augustus 2003 (pdf-file)
Colin Goldner, Bert Hellinger in Der Rechte Rand, nr. 89, juli/augustus 2004
Herman Nimis, Bert Hellinger's controversial therapy (2005)

terug naar inhoud