Liefke Dolmans
Slovenië
Aantal inwoners: 2 miljoen
Werkloosheid: 6,4%
Grootte: 20.273 vierkante kilometer
Talen: Sloveens, Duits (in het Oosten), Italiaans (aan de kust), Hongaars
Bevolkingssamenstelling: Slovenen 90%, Kroaten (3%), Serven (2%), Bosniërs (1%) en Macedoniërs. Zie tekst voor andere minderheidsgroepen
Slovenië tussen Oost en West
Zoals bekend is de voormalige Republiek Joegoslavië na diverse burgeroorlogen uiteengevallen in verschillende landen. Bosnië-Herzegovina, Kroatië, Macedonië en de Federale Republiek Joegoslavië (Servië en Montenegro) staan alle vermeld in het meest recente jaarboek van Amnesty International. Alleen in Slovenië werden geen mensenrechtenschendingen geconstateerd. Slovenië is het rijkste deel van het voormalige Joegoslavië en het zal niemand verbazen dat dit land de enige deelstaat is van het voormalige Joegoslavië dat is toegetreden tot de Europese Unie. Van alle Joegoslavische deelrepublieken was Slovenië tijdens het communistische bewind van Tito het meest op het Westen gericht, zowel in economisch als in ideologisch opzicht. Slovenië heeft lang de mensen met de hoogste politieke functies van het voormalige Joegoslavië gehuisvest. Hierdoor werd Slovenië niet alleen de meest welvarende deelstaat van het voormalige Joegoslavië maar ook een belangrijk machtscentrum binnen Joegoslavië. Duidelijk mag het zijn dat van alle deelstaten van het voormalige Joegoslavië, Slovenië het meest West-Europees georiënteerd is en ontkomen is aan de gruwelen van de recente Balkanoorlog.
Onafhankelijk Slovenië
De onafhankelijkheidsverklaringen van Slovenië en Kroatië in 1991 vormden de directe aanleiding tot het uit elkaar vallen van Joegoslavië. Slovenië ontliep de oorlog door het ontbreken van een grote Servische minderheid, in tegenstelling tot Kroatië. Terwijl Kroatië en later Bosnië-Herzegovina al hun krachten besteedden aan de strijd tegen de Servische minderheid in eigen land konden de Slovenen een begin maken met de integratie met West-Europa. Toch bleef de relatie tussen Slovenië en zijn buurlanden het Westen zorgen baren. Zo was er bijvoorbeeld een geschil over de loop van de Sloveens-Kroatische grens. En hoewel Amnesty International in het meest recente rapport geen mensenrechtenschendingen kon aantonen, is de behandeling van minderheden een belangrijk punt geweest binnen de discussie over de toetreding van Slovenië tot de Europese Unie.
Bevolking
Slovenië telde in 2002 ongeveer 2 miljoen inwoners. Ongeveer 90% van de bevolking bestaat uit Slovenen. In het westen, met name in de kustplaatsen, woont een Italiaanse minderheid van 3000 mensen. De problemen rond de toelating van Slovenië tot de Europese Unie ontstonden door commotie van Italië, dat zich sterk maakte voor de grote Italiaanse minderheid in Slovenië. Het Italiaanse parlement dreigde het Sloveense lidmaatschap van de Europese Unie tegen te houden als er geen verbetering in de behandeling van de Italianen kwam. In 1995 besloot Slovenië zijn grondwet te wijzigen om zo aan de eisen van Italië (en de EU) te voldoen. In het uiterste noordoosten, tegen de grens met Hongarije aan, in Prekmurje, woont een Hongaarse minderheid van 9000 mensen. Deze minderheden zijn de enige erkende en wettelijk beschermde minderheid in Slovenië. Momenteel hebben beide groepen een behoorlijke status van autonomie. Zo hebben zij bijvoorbeeld het recht op eigen onderwijs. Ook hebben deze groeperingen de kans gekregen om eigen partijen op te richten en zagen zij kans zetels te bemachtigen in het parlement. Net als elders in Oost-Europa leven er in Slovenië ook groepen zigeuners (Cigani), maar dit is slechts een kleine groep. Hun leefomstandigheden zijn echter niet beter dan op andere plekken in Zuid-Oost Europa.
Arbeidsmigranten
Deze groepen minderheden werken vaak al tientallen jaren in Slovenië als arbeidsimmigrant of zijn recente vluchtelingen uit andere delen van voormalig Joegoslavië, met name uit Bosnië-Herzegovina. Arbeidsimmigranten kregen na de onafhankelijkheid in 1991 de keuze om wel of geen Sloveens staatsburger te worden. De voormalige Joegoslaven hebben niet veel moeite gehad om te integreren, deels omdat de taal en de cultuur behoorlijk aan elkaar verwant zijn. Uiteraard heeft ook de voorspoedige economische gang van zaken voor Slovenië hier mee te maken gehad.
Mishandeling door de politie
Ondanks dat Amnesty international in haar meest recente rapport dus geen aanwijzingen kon vinden voor mensenschendingen, heeft Slovenië nog steeds geen onafhankelijke procedure opgesteld voor het melden van klachten over mishandeling door de politie. Dit is een van de oorzaken waardoor inwoners van Slovenië geen melding kunnen of durven te maken van politiegeweld. Sinds enige tijd krijgen gevangenen grotere cellen toebedeeld, helaas laten de omstandigheden waarin gevangenen verkeren nog te wensen over. Zo is er een chronisch tekort aan frisse lucht in de meeste gevangenissen.
Extreemrechts
Extreemrechts speelt in de meeste voormalig communistische landen een aanwezige rol in het politieke spel. In Slovenië is de aanhang van extreemrechts echter beperkt. Slovenen stemden in 2004 met 30% winst voor de conservatieve partij SDS de liberalen weg, die al 12 jaar aan de macht waren. De partij die het meest in de richting komt van extreem rechts is de Slovenska Nacionalna stranka, de Slovense Nationale Partij (SNS). Deze partij kreeg tijdens de laatste verkiezingen echter niet meer dan vijf procent van de stemmen, en heeft 4 van de 70 zetels in het Sloveense parlement. Wel zijn er af en toe bijeenkomsten bij nationalistische monumenten. Deze manifestaties worden georganiseerd door bewegingen als Volksvrijheid (Narodnoosvobodilnega), (NOB). Deze groepen werken echter in de marginaliteit en zijn niet bedreigend te noemen.
Liefke Dolmans is student sociale wetenschappen Universiteit Utrecht
Met speciale dank aan Slovenië-kenners Frank van der Meer en Konj Prevajanjske Sluzbe
Bronnen:
http://www.sigov.si
http://www.amnesty.nl/landeninfo/llp_slov.shtml
http://www.varuh-rs.si/cgi/teksti-eng.cgi/Index?vsebina
Concerns in Europe and Central Asia, January-June 2003: Slovenia
(AI Index: EUR 01/016/2003)
Slovene Human Rights Ombudsman Annual Report 2003 (July 2004)
De White Power-scene in Slovenië is niet omvangrijk. De bekendste band heet Skull Crusher, ontstaan uit het as van de eerste Sloveense Blood & Honour-band Korpus. Ook Skull Crusher presenteert zich als Blood & Honour-band. Ondanks het geringe aantal optredens, geniet de band enig aanzien. In augustus 2003 deelde Skull Crusher het podium met de Nederlandse fascistische band Brigade M. Het betrof een concert georganiseerd door Blood & Honour Slovenië. Skull Crusher richt zich vooral op de oude structuur van Blood & Honour (B&H), wat in de praktijk betekent dat muziek het bindmiddel is voor diverse politieke opvattingen. In een interview met het Engelse naziblad Blood & Honour laat de band zich negatief uit over Combat 18. Men noemt de aanhangers van Combat 18 een stelletje "internet activisten die alleen maar poseren met een geweer voor de camera". Aanleiding voor de negatieve uitlating is voortgekomen uit frustratie over het destructieve werk van Combat 18-aanhangers in Slovenië. Diverse keren heeft de militante neonazigroep Combat 18 ervoor gezorgd dat concerten van de Sloveense B&H-afdeling gefrustreerd werden. Zo verspreidden de Combat 18-activisten valse informatie over de locatie van B&H-concerten en stuurden ze de bezoekers de verkeerde kant op. De politiek georiënteerde B&H-afdelingen (gerund door de militante nazi's van Combat 18) kunnen het bloed van de bandleden wel drinken. Zo leidde de negatieve uitlating van Skull Crusher tot een massale vechtpartij tijdens een concert in Nederland (zie Alert! nummer 2, 2004) Op 13 maart 2004 organiseerde de Nederlandse Volks Unie een concert in Brabant, waarbij het avondprogramma werd gevuld door de Nederlandse extreemrechtse band Westland Rebels, een afsplitsing van Brigade M, en Skull Crusher. Bij aanvang van het optreden van Skull Crusher sloeg de vlam in de pan. Leden van de Vlaamse Combat 18-afdeling en enkele lieden van de inmiddels geradicaliseerde B&H-afdeling Nederland slaan de apparatuur van de band kort en klein en de bandleden krijgen flinke klappen. Het partijblad van de Nederlandse Volks Unie sprak over een 'geslaagd concert'. Ook de militanten van de Combat 18-georiënteerde Vlaamse B&H-groep zijn tevreden, want "ze hebben Skull Crusher een lesje geleerd zodat de band wel oppast om in het vervolg zich negatief uit te laten over Combat 18."
De Sloveense Blood & Honour-afdeling is in 2002 opgericht en men houdt zich vooral bezig met het organiseren van concerten en het afleggen van concertbezoeken in Europa, onder andere ter ere van Ian Stuart Donaldson, de overleden zanger van Skrewdriver. De groep beschikt slechts over één contactadres in Slovenië, maar ze heeft wel contacten met andere B&H-afdelingen in Italië, Oostenrijk en Zwitserland. Hoe groot de omvang van de groep precies is valt moeilijk te zeggen, maar geschat wordt dat het om een kleine groep gaat met weinig invloed.
Redactie Alert!
