alert!Reacties op artikel over De Vrijbuiter

Kornee van der Haven

In de vorige Alert! stond een interessant artikel van Gerrit de Wit over de ideologie van de "nationalistische eco-anarchisten" van de Vlaams-nationalistische groep "De Vrijbuiter". Gerrit behandelt in dit artikel ook kort de ideeën van de Bretonse regionalistische anarchisten van Coordination Bretagne Independante et Libertaire (CBIL). In het kader van een discussie over "anarchistisch regionalisme" tijdens de Pinksterlanddagen van 2003 nodigde ik de Bretonse groep uit om hun visie op de relatie tussen anarchisme en regionale onafhankelijkheidstrijd verder toe te lichten. Ik wil om die reden kort op het artikel van Gerrit reageren.

Het zou me namelijk zacht gezegd teleurstellen te moeten horen dat de mensen van CBIL zouden samenwerken met "militante rechts-nationalistische kameraden", zoals Gerrit de Wit schrijft. Helaas ontbreekt een duidelijke bronvermelding zodat onduidelijk is of de gegeven citaten zijn overgenomen uit een artikel in "Vrijbuiter!" over CBIL of uit hun eigen tijdschrift "Le Huchoèr". Dit is natuurlijk van belang als je de ideeën van CBIL op waarde wilt schatten.

Ik sta kritisch tegenover verschillende vormen van 'regionalisme' en zeker tegenover iedere vorm van 'nationalisme' en de bijbehorende constructies als "ras" en "natie". Daarom juist ondersteun ik in principe de links-libertaire strijd van een groep als CBIL voor een wereld zonder grenzen, tegen het nationalisme van de Franse staat, zoals dat o.a. tot uitdrukking komt in een nationalistische cultuur-politiek die bijv. taalminderheden onderdrukt en zelfs ontkent. In een van hun folders schrijft CBIL:

"Voor ons is de onafhankelijkheid synoniem met een open Bretagne voor iedereen. Voor ons geen nieuwe grenzen en geen oude grenzen. Bretagne is veelzijdig en multicultureel en wij zijn ons er van bewust dat juist door dit culturele gemengd-zijn mensen verder komen. Wij zijn tegen elke vorm van chauvinisme."(1)

De anarchisten van CBIL heb ik leren kennen als mensen die geen boodschap hebben aan rechts-nationalistische retoriek. Zij onderkennen wel degelijk de klassentegenstellingen binnen de Bretonse samenleving en zien het kapitalisme niet enkel als resultaat van "Amerikaans imperialisme. (2) De idee van 'natie' ontkennen zij. De Bretonse identiteit heeft voor hen geen verwantschap met etniciteit of rassendenken en formuleren zij als volgt:
"'Bretons-zijn' betekent niet geboren zijn in Bretagne of een Bretonse naam dragen. 'Bretons-zijn' dat betekent deelnemen aan het Bretonse collectieve leven, deelnemen aan initiatieven en het samen maken van beslissingen en het aanwezig zijn op collectieve bijeenkomsten."

Het "Bretons-zijn" heeft hiernaast met name een relatie met de Bretonse taal, die evenals minderheidstalen van andere minderheden niet ondergeschikt mag zijn aan het Frans:

"Wij zijn voor een meertalige maatschappij waar alle talen (zeker ook die van immigranten) hun plaats zonder uitzondering hebben."

De nadruk ligt kortom op de anarchistische organisatie van Bretagne, zonder "oude en nieuwe grenzen", van onderop, uitgaande van consensus en zonder discriminatie op basis van taal of cultuur. CBIL geeft hiermee een anti-nationalistische en anarchistisch-federatieve invulling van het Bretons seperatisme, waarbij zij niet strijden voor een Bretonse eenheidsstaat als alternatief voor de Franse natiestaat, maar voor een wereld waarin helemaal geen grenzen meer zijn.

Het is jammer dat Gerrit de Wit in zijn artikel een eenzijdig beeld schetst van CBIL dat voornamelijk voort lijkt te komen uit de "Vrijbuiter-receptie" van hun standpunten. Tijdens de workshop in Appelscha nam CBIL als gezegd afstand van een term als natie. Zij benadrukten niet als 'nationalisten' bestempeld te willen worden, ook niet als 'nationalistische anarchisten', zoals De Wit doet, of zoals "De Vrijbuiter" hen graag zal zien.

Noten:
1) Evenals de andere citaten in deze tekst afkomstig uit mijn vertaling van de uitgangspunten van CBIL. Vgl. voor oorspronkeljke tekst de website: http://www.cbil.lautre.net Klik op "Plateforme", ook voor de complete Nederlandse vertaling.
2) Vgl. uitgangspunten op voornoemde website: "Wij zijn tegen elke vorm van werkgevers en voor het weer toeëigenen van de productiemiddelen door die mensen die proberen om zelfbestuur te organiseren om slechts te produceren naar behoefte in plaats van uit te buiten."

Rractie van Kollectief Uitgezonderd uit Brugge

Uitgezonderd en de Vrijbuiter
In het decembernummer van de Alert stond een artikel omtrent de Vrijbuiter. Daarin wordt ook het anarchistisch kollektief Uitgezonderd vermeld omwille van het wederzijdse interview dat gegeven werd. Onnodig te zeggen dat we met ons kollektief nogal wat reacties hierop hebben gekregen. Doch, enige verduidelijking is noodzakelijk, want het hele gedoe begint zo z'n eigen leventje te leiden, terwijl de meeste mensen niet echt weten waarover het hier gaat.

Er was inderdaad al heel wat te doen rond de Vrijbuiter, denk maar aan het gedoe met de Nar en Corto Maltese (zie Gerrit de Wit in Alert! nummer 4, 2004 De Vrijbuiter; nationalistische eco-anarchisten?). Logisch dat er dus binnen anarchistische kringen gediscussieerd werd omtrent anarcho-nationalisme. Zo ook binnen Uitgezonderd. Wij wilden echter niet enkel voortgaan op wat ons voorgekauwd werd en zelf op onderzoek gaan naar wie en wat de Vrijbuiter is. Hierbij dient ook vermeld dat het Uitgezonderd tijdschrift (dat ondertussen niet meer bestaat, het kollektief wel) vooral lokaal verspreid werd. Het lezerspubliek van Uitgezonderd had dan ook weinig tot geen benul van het bestaan van iets als de Vrijbuiter, omdat niet iedereen de Nar en/of andere krantjes leest. Dus trokken wij onze stoute schoentjes aan en vroegen aan de Vrijbuiter of wij hen konden interviewen. Zij stemden hierin toe, op voorwaarde dat zij ons ook mochten interviewen. Na heel wat nadenken, wikken en wegen stemden we hierin toe. Aldus kwamen we in Doel terecht, zowat het hoofdkwartier van de Vrijbuiters, en daar hebben we een aantal uren gesproken met deze mensen. Toen we het interview in ons krantje plaatsten, hebben we daar ook onze bemerkingen en vraagtekens bij geplaatst. Daarin hebben wij ook vermeld dat er geen sprake kan zijn van enige samenwerking tussen hen en onszelf. Dit hoofdzakelijk omdat er nogal wat twijfelachtige figuren rondlopen tussen de Vrijbuiters, en er toch duidelijke banden zijn met een aantal uitgesproken rechtse organisaties (denk maar aan het VNJ, NSV,...). Dat heel wat mensen het echter moeilijk hadden met het feit dat wij hen hebben geïnterviewd bleek al vlug na het verschijnen van ons krantje. We zouden een spreekbuis zijn voor rechts en dergelijke meer waren de verwijten. Wie ons echter kent zal wel weten dat dit allemaal zo niet is. Maar ja, mensen zijn ook vlug in veroordelen, niet. Er was dus redelijk wat achterklap, maar gelukkig waren er ook nog een paar mensen die er met ons kwamen over praten. Die mensen deden tenminste nog de moeite er openlijk over te praten dan in het wilde weg beschuldigingen rond te strooien (zeer dapper en zeer anarchistisch). Nu, voor ons is dit een gesloten hoofdstuk, en we hebben er geen schuldgevoelens bij, integendeel. We hadden tenminste het lef naar daar te gaan en de confrontatie aan te gaan om te kijken hoe het nu allemaal zat met die Vrijbuiters. Dit net omdat het nodig was duidelijke info te hebben omtrent waar ze mee bezig zijn, en niet af te gaan op wat we hier en daar (vaag) te horen kregen. Wie graag es de interviews wil lezen, om zelf een mening te vormen omtrent dit hele gedoe, kan deze steeds bij ons (of Alert!) opvragen.

Vriendelijke groeten, De Uitgezonderden

terug naar inhoud