alert!De extreemrechtse ideeŽn van Geert Wilders

Harrie Haller

Het is onderhand een clichť geworden om te zeggen dat in de politieke mainstream dingen gezegd worden die enkele jaren geleden nog zouden zijn afgedaan als extreemrechts. Een politicus die dit clichť in praktijk brengt is het kamerlid Geert Wilders. Zijn aanhang in de opiniepeilingen schiet op en neer maar zijn populariteit en de rol die hij na de volgende verkiezingen kan gaan spelen is aanzienlijk.

Alhoewel Wilders nooit veel te maken had met Fortuyn toen deze nog leefde vertegenwoordigt de voormalige VVD-er nu standpunten die in veel opzichten een geradicaliseerde versie zijn van diens gedachtengoed. Tegelijkertijd flirt Wilders met het gedachtegoed van de Amerikaanse neoconservatieven rondom Bush. Dat de puriteinse moraal van de laatste groep bij Fortuyn niet in goede aarde zou vallen en ook niet past in de 'tolerante traditie van Nederland' die hij zegt te willen verdedigen interesseert Wilders niet zoveel. Eigenlijk is het enige wat Wilders wťl lijkt te interesseren, en waarmee hij keer op keer de media weet te halen, zijn aanvallen op minderheden in Nederland. Moslims, allochtonen, vluchtelingen, ze worden door Wilders allemaal op ťťn hoop gegooid en verantwoordelijk gehouden voor de slechte staat waar de Nederlandse samenleving in verkeert. In de jaren '90, toen hij speeches schreef voor toenmalig fractievoorzitter Frits Bolkestein, was Wilders al een rechtsbuiten van de VVD. Wilders liet weten "een gruwelijke hekel aan links" te hebben. Volgens hem zou, als links aan de macht kwam, de uitkeringen worden verhoogd en "asielzoekers in paleizen worden gehuisvest" (1). Maar pas na de moord op Fortuyn begon Wilders pas echt aan de weg te timmeren. Zo protesteerde hij luidruchtig tegen het EU lidmaatschap van Turkije. Turkije zou als moslimland nooit lid mogen worden en niet thuis horen in de EU. Toen de VVD voorstander bleef van het Turkse lidmaatschap verliet op 2 september 2004 de partij. Blijkbaar was hij vergeten dat het VVD standpunt al vastlag toen hij lid werd van de liberalen en dat hij het jarenlang niet nodig had gevonden dit te bekritiseren. Na zijn vertrek bij de VVD ging Wilders in een hogere versnelling wat betreft zijn aanvallen op allochtonen en moslims. Stokpaardje van Wilders is dat deze de 'Nederlandse cultuur' bedreigen; "onze eigen cultuur komt in het gedrang door de meer dan een miljoen moslims in ons land". Om dit tegen te gaan zou Nederland een veel strengere inburgering moeten eisen en de grenzen sluiten voor immigranten uit Marokko en Turkije. Volgens Wilders is Nederland nu al 'voller dan vol' en zou er een "een totale stop van 5 jaar voor gezinsvorming- en hereniging van niet-westerse allochtonen" en "de introductie van een quotum voor asielaanvragen van hooguit een paar duizend per jaar"(2). Wilders zou graag zien dat "iedereen die na een veel zwaardere test dan nu Nederlander wordt, met tranen in zijn ogen en de hand op de borst voor de Nederlandse vlag het volkslied opdreunt." Hoe het tweede plan te rijmen valt met het principe van rechtsgelijkheid is onduidelijk.

Ook in zijn tirades tegen 'criminele Marokkanen' gaat Wilders nogal eens voorbij aan dit grondbeginsel van de rechtsstaat die hem zo dierbaar zou zijn. Nadat hij eerst voorstelde om hen dwangarbeid te laten verrichten is hij nu voorstander van het intrekken van hun Nederlands staatsburgerschap. Ook immigranten die volgens hem niet snel genoeg zouden integreren wil Wilders het land uit zetten. Daarnaast is hij onder andere voorstander van het "three strikes you're out" systeem, wat inhoudt dat wetsovertreders na drie misdrijven levenslang krijgen. In de VS waar dit systeem al wordt toegepast heeft dit er al toe geleid dat mensen levenslang in de gevangenis zitten wegens een kleine winkeldiefstal. Hoe hypocriet Wilders zijn recht en orde gepraat wel niet is blijkt uit zijn vergoelijken van rassenrellen; 'Mocht het ooit tot rassenrellen komen, wat ik dus echt niet wil, dan hoeft daarvan niet bij voorbaat een negatieve werking uit te gaan.' Dit soort standpunten wil Wilders gaan verspreiden middels een nieuwe, nog op te richten, politieke partij. Vier november, twee dagen na de moord op Theo van Gogh, kondigde Wilders aan een nieuwe partij op te willen richten, in samenwerking met Bart Jan Spruyt, directeur van de conservatieve denktank de Edmund Burke stichting. In een door Spruyt geschreven, en door Wilders omarmt, politiek programma wordt voorgesteld om Nederlandse moslims het recht te ontnemen om om eigen scholen en verenigingen op te richten (3). Om dit mogelijk te maken zou de Nederlandse grondwet veranderd moeten worden. Verder wil men het principe dat burgerrechten aan iedereen toekomen die Nederlands staatsburger is, moeten worden herzien; "Burgerrechten moet je eerst verdienen voordat je ze zult genieten" (4). Met zijn radicale standpunten is Wilders een wandelende tegenstrijdigheid, om de Nederlandse rechtsorde te redden, zo lijkt hij te zeggen, is het noodzakelijke om deze af te schaffen. Een vergelijkbare tegenspraak werd al duidelijk toen hij opriep tot een liberale jihad. De overeenkomsten tussen Wilders en godsdienstige fundamentalisten blijven niet beperkt tot een voorkeur voor martiaal taalgebruik. Wilders spon politiek garen bij de moord op Van Gogh, de toegenomen spanningen tussen verschillende bevolkingsgroepen en zijn onderduik nadat hij bedreigd was. En ondertussen bevestigt Wilders de mening van de kleine groep (potentiŽle) moslimfundamentalisten in Nederland dat moslims in het geheel niet welkom zijn en nooit een volwaardig deel uit zullen maken van de Nederlandse samenleving. Ze zien elkaar als de grootste vijand en versterken ondertussen elkaars positie. Wilders zelf ontkent in alle toonaarden dat hij extreemrechts is. Dergelijke beschuldigingen zouden voortkomen uit onbegrip of deel zijn van een lastercampagne. Volgens Wilders gaat het hem slechts om fundamentalistische en antidemocratische uitwassen van de islam. Misschien dat hij het zelf gelooft. Maar de manier waarop Wilders praat over 'de islam', alsof deze een monolithisch geheel vormt, deze tot onverenigbaar met de Nederlandse samenleving verklaart en immigranten sommeert te 'assimileren' spreken dat tegen (5). Voor Wilders en Spruyt is 'de islam als zodanig niet verenigbaar met de moderne democratische rechtsstaat' en is het dragen van een hoofddoekje een symbool van 'afwijzing van het westen' (6). De politiek van Wilders is extreemrechts en heeft weinig van doen met liberalisme of conservatisme. Het gebruik van de term islam als gemeenschappelijke noemer voor de cultuur van alle gelovigen die de koran als leidraad voor hun geloof nemen, is al problematisch. Op de manier waarop Wilders de term gebruikt, verliest zij alle nut. In Wilders ogen is de islamitische cultuur een statische en onveranderbaar monoliet. Op deze manier gebruikt heeft het woord 'cultuur' nog maar weinig betekenis en zou me net zo goed kunnen spreken van 'volksaard' of zelfs 'ras'. Wilders' streven om bepaalde groepen in de samenleving uit te sluiten van wat tot nu toe als universele grondrechten gezien werden is een klassiek extreemrechts doel. In Nederland is volgens Wilders iedereen gelijk maar blijkbaar zou hij graag vastgelegd zien dat sommigen beduidend meer gelijk zijn dan anderen. Ook zijn speculaties over het instellen van een noodtoestand om het terrorisme werden al eerder gehoord in kringen van bijvoorbeeld het extreemrechtse NieuwRechts. Om een hardere aanpak van terrorisme en criminaliteit mogelijk te maken wil Wilders trouwens niet alleen de grondwet, of wat er nog van over is nadat de rest van zijn plannen doorgevoerd zouden zijn, herzien. De liberale djihadi is zelfs bereid om eventueel het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens op te zeggen, zo verklaarde hij in een interview met Elsevier (7). In reactie op vleiende woorden van Vlaams Belang voorzitter Philip Dewinter verklaarde Wilders niks met die partij te maken hebben maar ondertussen spreekt hij dezelfde taal.

Noten:
(1) Populistische rechts-extremist Wilders "lust hoofddoekjes rauw", Gerrit de Wit. In: Fabel Archief www.doorbraak.eu/gebladerte/11072f68.htm.
(2) Populistische rechts-extremist Wilders "lust hoofddoekjes rauw".
(3) Partij-Wilders / De anti-islampartij van Geert Wilders, Marcel ten Hooven, Trouw, 8/11/2004.
(4) Partij-Wilders / De anti-islampartij van Geert Wilders, Marcel ten Hooven, Trouw, 8/11/2004.
(5) Ik lust ze rauw", Frans van Deijl. In: HP/De Tijd, 6/2/2004.
(6) Partij-Wilders / De anti-islampartij van Geert Wilders, Marcel ten Hooven, Trouw, 8/11/2004.
(7) Wilders wil mogelijk Europees verdrag opzeggen Reformatorisch Dagblad, 12/1/2005.

terug naar inhoud