alert = afa

Home
Inhoud 2-2010
Zoeken

Lonsdale News

Alert!
Postbus 2884
3500 GW Utrecht
alertafa@xs4all.nl
PGP-key

cultuur

printversie

Jodenhaat met bijbel in hand

John Postma

'Wie de steden beheerst, beheerst ook de scholen en wie de scholen beheerst, is morgen leider van het land". Met deze woorden verduidelijkt Corneliu Zelea Codreanu zijn zienswijze, doelend op het jodendom. Al vaker is deze Roemeen met zijn fascistische IJzeren Garde in Alert!, vooral als inspiratiebron voor extreemrechtse muziekgroepen, genoemd. Codreanu staat binnen extreemrechtse kringen symbool voor heldendom, nationalisme en spiritualiteit. Maar wie is Codreanu eigenlijk en wat wilde de IJzeren Garde precies?

Corneliu Zelea Codreanu
Corneliu Zelea Codreanu
Corneliu Zelea Codreanu, geboren in 1899, was de leider van de IJzeren Garde, een soort fascistische paramilitaire organisatie die RoemeniŽ van communisten, joden en vrijmetselaars wilde bevrijden. Over de IJzeren Garde bestaat enigszins controverse of het nu een fascistische of een rechtsautoritaire organisatievorm was. Voor beide opties valt wat te zeggen. Toch is de eerste optie beter op zijn plaats, omdat het Roemeense fascisme eigenlijk alle kenmerken had van een fascistische stroming. Codreanu had bewondering voor het fascisme van Mussolini en het nationaal-socialisme van Hitler, maar wilde die staatsvormen niet in RoemeniŽ kopiŽren. Hij prefereerde een eigen vorm van fascisme die binnen de kaders van het 'volkse' paste.

Orthodox
Zoals de meeste Europese fascistische bewegingen spinde ook het Roemeense fascisme garen bij de politieke, economische en ideologische crisis na de Eerste Wereldoorlog. Toch ontwikkelde de ideologie van de IJzeren Garde zich anders als bijvoorbeeld het nationaal-socialisme. Een groot verschil met de andere fascistische vormen is dat het orthodoxe christendom als een rode draad door de ideologie van het Roemeense fascisme loopt. In 1923 richten een aantal figuren de League of National-Christian Defence (LANC) op die de christelijke waarden van RoemeniŽ moest gaan verdedigen. LANC werd bestuurd door antisemieten. In hetzelfde jaar wordt Codreanu, samen met andere LANC-leden gearresteerd vanwege voorbereidingen om aanslagen te plegen op joden en joodse eigendommen. Een klein jaar later voegt Codreanu de daad bij het woord en vermoordt hij een leidinggevende en vermeende joodse politieman. Na diverse processen ontspringt Codreanu uiteindelijk de dans van veroordeling. In zijn dagboek schrijft de fascistenleider vol trots dat hij door rechters wordt vrijgesproken die op hun borst de Roemeense driekleur dragen met een hakenkruis.

Codreanu als kapitein van de IJzeren Garde
Codreanu als kapitein van de IJzeren Garde
IJzeren Garde
Niet alleen de naam LANC verwijst naar de christelijke wortels, ook de voorloper van de IJzeren Garde draagt een christelijke naam in zich. In 1927 richten enkele dissidenten van de LANC een nieuwe organisatie op onder de naam 'Legion of the Archangel Michael' (Legioen van de aartsengel Michael). Michael is de bekendste aartsengel die als bode van god wordt beschouwd. Voor de garde-leden was het meer dan een icoon, het was een beschermheilige die met respect behandeld moest worden. Codreanu vatte in 1930 het idee op om een paramilitaire divisie van het legioen op te richten. Deze divisie kreeg de naam IJzeren Garde. Onder deze naam is de Roemeense fascistische beweging bekend geworden en behoudt deze bekendheid tot op de dag van vandaag. Zelfs een naamsverandering in 1935 doet geen afbreuk aan de bekendheid van de IJzeren Garde. Vanaf dit jaar gaat de organisatie eigenlijk verder onder de naam 'Totul Petru Tara' (Alles voor het land).

Platteland
Een van de 'volkse' eigenschappen van RoemeniŽ is volgens Codreanu het orthodox-christelijke geloof. Naast dit geloof hecht de fascistenleider groot belang aan het boerenleven. Boeren staan volgens hem dichter bij de natuur en conserveren de traditionele waarden en normen van RoemeniŽ. De stad daarentegen staat synoniem voor verderf, decadentie en moreel verval. Een soortgelijke visie is ook terug te vinden in de Duitse 'volkse beweging' begin vorige eeuw. Zonder moderne communicatiemiddelen en culturele programma's, zoals die door de fascisten in ItaliŽ en Duitsland werden ingezet, wist Codreanu en zijn IJzeren Garde de mensen op het platteland achter zich te krijgen. Met een bevolking waar het overgrote deel analfabeet was, diende muziek, of het gesproken woord, als instrument om een boodschap te verspreiden. Wie niet de geschreven tekst kan lezen, is wel in staat om deze aan te horen. Codreanu maakte van dit middel veelvuldig gebruik om via marsliederen en speeches zijn geromantiseerde culturele propaganda te verspreiden onder de Roemenen. Als je Codreanu's dagboek mag geloven dan was deze methode succesvol.

Vreemd
Codreanu omschrijft nauwkeurig hoe hij het Roemeense volk definieerde. In zijn optiek bestaat het Roemeense volk uit alle levende en dode Roemenen die sinds de geschiedenis op deze aarde hebben geleefd en in de toekomst nog geboren zullen worden.Verder verbindt hij het volk met het psychische en biologische erfgoed (vlees en bloed), het materiele erfgoed (het vaderland en zijn rijkdom) en het spirituele erfgoed (godsbeeld en spirituele rijk van volksbeleving, eer en cultuur). Voor deze drie vormen van erfgoed moet gevochten worden, maar Codreanu achtte het spirituele erfgoed toch van groter belang. Als een oneindige en continue kracht is het spirituele erfgoed altijd aanwezig onder het Roemeense volk. Dit erfgoed zorgde voor een nationale identiteit die als fundament voor fascistische politiek kon dienen. Op deze manier pareert Codreanu het gedachtegoed van het communisme, omdat het volgens de leider niet te combineren valt met de 'psychische structuur' van de Roemenen en de nationale belangen van het land. In hetzelfde stramien krijgen joden er ook van langs. Tijdens de transitie van een plattelandseconomie naar een kapitalistische structuur in de negentiende en twintigste eeuw neemt de werkloosheid in RoemeniŽ in rap tempo toe. De leefomstandigheden worden slechter en slechter. Als gevolg van deze ontwikkeling ontstaat er politieke onrust. Ook in conservatieve intellectuele kringen rijst de vraag of een kapitalistisch model wel geschikt is voor RoemeniŽ. De gehate buitenlandse belangen in RoemeniŽ wakkerden een nationalisme aan terwijl de socio-economische problemen in de schoenen van de joden werd geschoven. Eind jaren dertig was het antisemitisme in RoemeniŽ onder de fascisten uitgegroeid tot een monster. Er lagen zelfs plannen om alle joden in RoemeniŽ te elimineren.

Complot
Diepgewortelde haat tegen joden en communisten vormen een van de peilers van 'het leger van de groene hemden', zoals de IJzeren Garde ook werd genoemd. Codreanu's kijk op het jodendom is een warboel van complottheorieŽn. Communisme is een uitvinding van de joden om Rusland onder controle te houden. Ook beheerst het jodendom de wereld omdat zij het bankwezen en het geld in handen hebben. Om deze reden is het ook niet vreemd dat Codreanu zich profileerde als antikapitalist. De rechtenstudent, die in 1922 afstudeerde, omschreef de leer van het communisme en jodendom als volgt:"Via de overwinning van het communisme in RoemeniŽ proberen de joden de Roemeense staat onder de duim van de joodse wereldoverheersing te krijgen. De overwinning van het communisme valt samen met de joodse droom om de christenen te domineren en uit te buiten. Als het communisme in RoemeniŽ zal zegevieren, dan zal dat betekenen dat de kerk, het traditionele familieleven, privť-bezit en vrijheid zullen worden afgeschaft. Onze Roemeense rijkdom zullen we kwijtraken en de winsten zullen gaan naar de profiteurs: De joden. Het jodendom domineert de wereld door vrijmetselarij en in Rusland door communisme." Een ander kenmerk van de garde is de militaire tucht van discipline, orde, eer, hiŽrarchie, religieus bewustzijn en een sterk nationalisme.

Democratie
'Naar Rome, Berlijn, overal waar ze gaan, aan allen die strijden voor ons ideaal, breng ze mijn groet, en zeg hen dat de IJzeren Garde onverbiddelijk door zal vechten tegen de democratie, het communisme en jodendom. Wij staan aan uw zijde!', laat de leider aan de Italiaanse rechts-extremist Jules Evola weten. Zoals alle fascistoÔde bewegingen, heeft de IJzeren Garde ook geen hoge pet op van democratie. Volgens hen splijt de democratie de eenheid van het volk. Ook stelt de democratie joden gelijk aan het Roemeense volk en dit is een doorn in het oog van de 'Captain', een bijnaam voor Codreanu. In zijn optiek hebben joden niet deelgenomen aan de opbouw van het Groot-Roemeense rijk. "Wij Roemenen hebben deze staat geschapen, alleen wij Roemenen dragen verantwoording voor onze eigen geschiedenis". Daarnaast dient de democratie het kapitaal. Uiteraard verbindt Codreanu de democratie wederom met het jodendom dat erop uit is om RoemeniŽ naar de afgrond te helpen. In plaats van democratie moet een elite het land gaan besturen. Hij doelt hiermee op een dictatuur met een leider.

Rouwstoet bij de begrafenis van Codreanu op 9 december 1940 te Boekarest
Rouwstoet bij de begrafenis van Codreanu
Afloop
Na de zoveelste arrestatie van Codreanu in 1938 neemt Horia Sima tijdelijk de leiding over van de IJzeren Garde. Hij tilde het antisemitisme naar een hoger plan. Flyers werden gedistribueerd, joden werden in elkaar geslagen, winkels en synagogen werden platgebrand en zelfs moord werd niet meer geschuwd. Voor Codreanu en enkele aanhangers pakken deze excessen verkeerd uit. Op 30 november 1938 eindigt de fascistische droom van Codreanu. Volgens de officiŽle verklaring wordt de 'Captain' tijdens zijn vluchtpoging door bewakers doodgeschoten. Andere leden van de garde worden gearresteerd of vermoord. Begin veertiger jaren is er nog een kleine opleving van de IJzeren Garde, onder leiding van Sima, maar deze opleving wordt door de toenmalige heerser van RoemeniŽ Ion Antonescu (een generaal die met Sima een conservatieve regering vormde), in de kiem gesmoord. Sima vlucht uiteindelijk definitief naar het buitenland en leeft daarna met een nieuwe identiteit in ballingschap.

Held?
Codreanu's erfenis leeft tot heden nog steeds voort. Zo zijn er de afgelopen jaren diverse cd's en cassettes uitgegeven ter ere van de fascistenleider. Soms is het te bizar voor woorden dat neonazistische Black Metal-bands, zoals de Vlaamse band Donar's Krieg, die een grote afkeer heeft van het orthodoxe christelijke geloof, meewerken aan een verzamelcassette ter ere van een orthodox-christelijke fascistenleider. Ook de Nederlandse extreemrechtse band Brigade M, die eveneens afwijzend staat tegenover het christelijke geloof, werkt mee aan een verzamel-cd als eerbetoon aan de 'Captain'. Niet alleen subculturele stromingen bemoeien zich met bepaalde elementen uit het gedachtegoed van Codreanu, ook extreemrechtse en nieuwrechtse groepen gebruiken zijn erfenis. Te denken valt aan de afbakening van wat allemaal precies onder 'volkse elementen' verstaan wordt en de daaruit voortvloeiende 'nationale identiteit'.
Binnen extreemrechtse kringen zal Corneliu Zelea Codreanu gezien worden als een held en politiek soldaat. In RoemeniŽ zelf is Noua Dreapta in ieder geval degene die zich een deel van het erfgoed van de IJzeren Garde eigen heeft gemaakt. Ze gebruiken zij bijvoorbeeld het keltenkruis als christelijk symbool en wordt elk jaar Codreanu herdacht. Gelukkig zien de meeste mensen hem als een antisemitische en fascistische despoot. En dat is wat hij is!

(uit: Alert!, nummer 2, juli 2010. Alert! is een uitgave van de Anti-Fascistische Actie Nederland - AFA)

terug naar inhoud