alert = afa

Home
Inhoud 2-2010
Zoeken

Lonsdale News

Alert!
Postbus 2884
3500 GW Utrecht
alertafa@xs4all.nl
PGP-key

printversie

Vlaams-nationalisme bezorgt BelgiŽ koppijn

Bart De Wever, de Belgische bruistablet. Maar wat wil hij oplossen: B-H-V of BelgiŽ?

Een correspondent uit BelgiŽ

Toen de redactie van Alert! ons vroeg om iets te schrijven over Vlaams nationalisme, hebben we hier in BelgiŽ duchtig in ons haar gekrabd. Er valt zoveel over te zeggen en waar moeten we beginnen? De "historische" verkiezingen van zondag 13 juni, waarbij de Vlamingen massaal "Vlaams-nationalistisch" hebben gestemd, laat ons geen keuze. In deze Alert! krijgt u een opiniestuk voorgeschoteld waarin we proberen om het succes van de Nieuw-Vlaamse Alliantie (N-VA) voor u te duiden. De geschiedenis van het Vlaams nationalisme, vol brullende leeuwen, vaandelgezwaai en collaboratie krijgt in de volgende editie de nodige aandacht.

Voordat men in onze buurlanden de kaart van deze contreien in gedachten al begint te hertekenen in een stukje naar Nederland (Vlaanderen), een stukje naar Frankrijk (WalloniŽ) en waarom niet, een stukje naar Duitsland (de Oostkantons) en de rest (Brussel) naar de Europese Unie, het is nog niet gedaan met BelgiŽ hoor. Okť, BelgiŽ davert op zijn grondvesten als nooit tevoren, maar voorlopig willen de meeste Belgen liever Belg blijven. Toch is er de laatste jaren iets veranderd. Kijk, ik ben geboren als "Belg" en opgegroeid met woorden zoals "staatshervorming" en "communautaire spanningen" (politieke onenigheden tussen Vlamingen en Walen). Op zich is de huidige politieke crisis niets nieuws. Maar toch ... Tien jaar geleden, had ik iedereen die "Vlaanderen onafhankelijk" riep, zot verklaart. Zoiets zou nooit gebeuren. Dacht ik toen. "Vlaanderen onafhankelijk" was een thema van extreemrechts (Vlaams Belang), die weliswaar steeds groter werden, maar een beetje weldenkende Belg dacht nog geen seconde na over het einde van zijn land. Getuige daarvan het geringe electorale succes dat andere Vlaams-nationalistische partijen in het verleden altijd gehad hebben. Maar dat is nu dus veranderd. Zo goed als overal in Vlaanderen is de N-VA van Bart De Wever (bijna vanuit het niets) de grootste partij geworden. Net op het moment van de Belgische geschiedenis dat de Vlamingen nog maar weinig te klagen hebben, stemt de Vlaming "Vlaams-nationalistisch"-er dan ooit. Vandaag hangen bovendien alle Vlaamse partijen de flamingant uit in de kwestie Brussel-Halle-Vilvoorde (B-H-V). Hoe komt dat nu? We zetten een aantal punten op een rijtje die samen een verklaring moeten vormen.

Kaart kiesdistrict Brussel-Halle-Vilvoorde
  Kaart kiesdistrict Brussel-Halle-Vilvoorde  
De Vlaamse calimero
Ten eerste is er wat wel eens het "historisch minderwaardigheidscomplex" van de Vlaming genoemd wordt. De Vlaming ziet zichzelf graag als het slachtoffer van de geschiedenis en enig "revanchisme" is hier dus niet vreemd. Deze contreien zijn in het verleden onder de voet gelopen door zowat alle grote mogendheden uit de buurt: van de Romeinen, over de Spanjaarden en de Oostenrijkers, de Fransen en de Nederlanders (nou ja, we gaan kort door de bocht) tot en met de Duitsers. Die historische context zorgt overigens net zo goed voor "Belgisch patriottisme". Een deel van de Vlamingen denkt dus waarschijnlijk: "tijd dat we eens op ons zelf gaan" (net daarom ook is "aansluiting bij Nederland" hier absoluut non-topic, zelfs het VB zwijgt daar liever over). Daar komt bij dat de Vlaming binnen de Belgische staat lang de sociale underdog is geweest en dus zeker recht van klagen had. BelgiŽ is opgericht in 1830 als een unitaire staat met het Frans als officiŽle taal. Het Nederlands werd wel vermeld als gesproken taal, maar de leidende cultuurtaal was, ook in het huidige Vlaanderen, het Frans. Het Vlaams was de taal van het ongeletterde 'plebs'. Het Frans was de taal van de politieke en economische elite (adel en "bourgeoisie"), van het secundair en hoger onderwijs, van de administratie, van het gerecht en van het leger. Die hele taalkundige en sociale discriminatie van de Vlaming zou pas heel langzaam veranderen.

"Links" en "rechts" Vlaams nationalisme
Het "flamingantisme" was (en is) niet uitsluitend in extreemrechtse hoek te vinden. Toen het Frans nog de leidende taal was in Vlaanderen, was het immers een emancipatorische zaak te strijden voor het gebruik van het Nederlands in onder meer het onderwijs. In mei '68 gingen linkse studenten in Leuven bijvoorbeeld nog betogen voor "Leuven Vlaams!" (aan de Katholieke Universiteit Leuven werd toen nog in beide landstalen les gegeven). Eťn van de studentenorganisaties in die strijd, het Katholiek Vlaams Hoogstudenten Verbond (KVHV), werd op dat moment in Leuven geleid door extreemlinkse studentenleiders. Vandaag valt het KVHV, zeker in Gent, te situeren in extreemrechtse hoek. Wat betreft de ideologische inhoud van het "flamingantisme" kan het tij der geschiedenis dus nogal keren. Alvast vermeldingwaardig is de collaboratie van Vlaams-nationalistische groeperingen met de Duitse bezetter in beide Wereldoorlogen, wat de "Vlaamse Beweging" een behoorlijk kwalijk luchtje heeft gegeven. Ook de naoorlogse Vlaams-nationalistische partij, de Volksunie (1954-2001), is uiteindelijk gestruikeld over de tegenstelling tussen "links" en "rechts". De linkervleugel ging verder als "Spirit", terwijl de rechtervleugel doorging onder de naam N-VA. Verder stapten veel VU-kopstukken over naar de partij Christen-democratisch & Vlaams (CD&V). In 1978 had de VU al concurrentie gekregen op de rechterflank van het Vlaams Blok (Vlaams Belang). Verder heeft men nog de rechts-populistische partij Lijst Dedecker (LDD), maar die is deze verkiezingen opnieuw weggevaagd. In mijn ogen is de Vlaamse strijd ondertussen gestreden en is het emancipatorische elan eraf. Er bestaan nog wel "progressieve" flaminganten, maar hun electoraal succes is miniem . De meeste Vlaams-nationalistische partijen van vandaag zijn rechts (N-VA en LDD ) tot extreemrechts (VB). Relevant is verder dat in bijna alle Vlaamse partijen (sp.a, Open VLD, CD&V en Groen!) ook flaminganten aanwezig zijn. Verder willen die flaminganten ook niet allemaal hetzelfde. De ene wil een onafhankelijke staat. De andere wil graag in een federale Belgische staat blijven, maar heeft nog een restje "Vlaamse eisen". Tegenwoordig heb je ook "confederalisten", al is ook dat een vlag die vele ladingen dekt. En tenslotte heb je nog een paar zonderlinge gevallen (zoals Voorpost) die graag weer een vereniging met Nederland hadden gezien. Of nog zonderlinger, Heel-Nederlanders, die naast Nederland, ook het volledige BelgiŽ en Luxemburg als toekomstig grondgebied zien.

Screenshot uitzending Bye Bye Belgium, 13 december 2006. De fictieve RTBf-reportage laat de mensen in WalloniŽ geloven dat Vlaanderen de onafhankelijkheid heeft uitgeroepen
  Bye Bye Belgium  
"BelgiŽ Barst"?
Op 13 december 2006 onderbreekt de Franstalige staatszender RTBf haar avondprogramma voor een speciale nieuwsuitzending: "Het Vlaams Parlement heeft zonet eenzijdig de onafhankelijkheid uitgeroepen." Gevolgd door beelden van vlaggenzwaaiende Vlaams nationalisten die de overwinning vieren. In WalloniŽ breekt paniek uit, mensen bellen huilend naar de redactie, de hulpdiensten rukken uit. De fictieve documentaire leek eerst zo echt, dat de RTBf al na enkele minuten verplicht werd om "dit is fictie" over de beelden te zetten. Nadien wordt de reportage echt hilarisch, met politiediensten die plots opdracht krijgen om midden te velde de taalgrens te gaan bewaken en de Brusselse regering die zich terugtrekt in de geheime, ondergrondse tiende bol van het Atomium. De kritieken op de RTBf-stunt (die bedoeld was om het debat over BelgiŽ aan te zwengelen) waren achteraf vernietigend, maar het schokeffect (War of the Worlds evenwaardig) was bereikt. De "Belg" vroeg zich plots af of hij zijn Waalse, respectievelijk Vlaamse, buren eigenlijk nog wel kende? De Vlaming was gechoqueerd door het Waalse wantrouwen (de flaminganten lachten zich kapot). In WalloniŽ begon men zich af te vragen: "Wat doen we als deze fictie plots realiteit wordt?" En inderdaad, vandaag komen Waalse politici met "een plan B" (een Waalse federatie met Brussel), voor het geval dat de Vlamingen het echt in hun hoofd zouden halen ... Sire, zijn er nog Belgen? Of wordt ons land alleen nog samengehouden door voetbal, tennis, eurosong, frieten, bier en de koning? (1) De Belg wist het even niet meer.

O Dierbaar BelgiŽ
Goed, om de Belgische politiek te kunnen begrijpen, moeten we toch even iets uitleggen over de ingewikkelde structuur van het land. Doorgaans is dit het punt waarop buitenlanders afhaken (aan wie Belgen de crisis proberen uitleggen) en er overgeschakeld wordt op meer drank en luchtiger gespreksonderwerpen. Dus even doorbijten nu. Vandaag is BelgiŽ een landje met drie officiŽle talen (Nederlands, Frans en Duits) en zes verschillende regeringen. Juist ja. BelgiŽ heeft dus ťťn federale regering (de Belgische) en is daarnaast bestuurlijk opgesplitst in drie Gemeenschappen en drie Gewesten, die elk ook een afzonderlijke regering hebben. De drie Gemeenschappen bestrijken de drie taalgebieden, men heeft dus de Vlaamse, de Franstalige en de Duitstalige Gemeenschap. Grosso modo zijn deze bevoegd voor taaleigen zaken, zoals onderwijs. Daarnaast heeft men de drie Gewesten, het Vlaamse Gewest, het Waalse Gewest en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Grosso modo zijn deze op hun beurt bevoegd met meer "territoriale" zaken, zoals ruimtelijke ordening, huisvesting, energiebeleid en wetenschappelijk onderzoek. De federale staat behield een aantal kernbevoegdheden, zoals buitenlands beleid, defensie, financiŽn en sociale zekerheid. Tot voor kort hadden we dus zeven regeringen, maar de "Vlaamse Gemeenschapsregering" is samengesmolten met de "Vlaamse Gewestregering" tot de "Vlaamse Regering", waardoor we op zes komen. Een kind kan begrijpen dat de Belgische politiek ten eerste behoorlijk ingewikkeld is en dat er ten tweede tal van bevoegdheidsconflicten zijn tussen de elkaar overlappende bestuursniveaus. Een groot deel van het eeuwige communautaire gehakketak gaat over dergelijke bevoegdheidsconflicten en "onmogelijkheden om te regeren". En juist die ingewikkelde staatsstructuur speelt de separatisten in de kaart, door het subjectieve gevoel van "democratisch deficit" dat ongetwijfeld leeft bij menige Belg. Je moet een Belg bijvoorbeeld niet vragen wie er zoal minister is in BelgiŽ, ik zou het u veelal ook niet kunnen vertellen. Om van een unitaire staat (1830) te komen tot de huidige federale staat, zijn er sinds 1970 verschillende staatshervormingen geweest, met bijbehorende communautaire conflicten. Deze zorgden ervoor dat de traditionele Belgische partijen (katholieken, socialisten en liberalen) zichzelf splitsten in Vlaams en Waalse zusterpartijen, die vervolgens steeds meer voor eigen kiespubliek zijn beginnen te preken. Een paar lastige problemen (zoals B-H-V) zijn nooit opgelost geraakt en zorgen anno 2010 nog steeds voor koppijn.

Het probleem Brussel en B-H-V
BelgiŽ zal nu opnieuw hervormd worden. En neen, hoe graag Vlaams-nationalisten dat ook willen, BelgiŽ kan men niet zomaar splitsen in een Vlaams en een Waals deel omdat we met "het probleem Brussel" zitten. Nederlanders vergeten het soms, maar in Brussel spreekt naar schatting slechts 7% Nederlands (nog eens 9% is tweetalig Frans-Nederlands). Wat moeten we dan met Brussel , dat wel op "Vlaams grondgebied" ligt, maar waar hoofdzakelijk Frans gesproken wordt? Een etnische zuivering in de hoofdstad van de EU? We think not. Een vriendschappelijke boedelscheiding? Noch de Vlamingen, noch de Walen zullen ooit de hoofdstad willen afstaan, dus "als goede vrienden uit elkaar gaan" lijkt even onmogelijk. "Laten we Brussel gewoon aan de Europese Unie geven," zei een Vlaamse politicus ooit en het was niet eens echt een grap.

Op 22 april 2010 demonstreren slechts 2000 mensen in Vilvoorde voor de onmiddellijke splitsing van de kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde. Naast het VB, Voorpost, VVB en de traditionele extreemrechtse studentenverenigingen, waren er ook delegaties van N-VA, hier op de foto Bart de Wever, en Lijst Dedecker
  Vilvoorde  
Wat is nu al dat gedoe rond B-H-V? In december 2002 werd de kieswet veranderd. Er werd een kiesdrempel van 5% ingevoerd en de kieskringen werden uitgebreid naar de provinciegrenzen (i.p.v. de oude arrondissementen). Alleen voor B-H-V werd (alweer) geen oplossing gevonden, zodat men daar nog steeds het oude kiesarrondissement gebruikt. Doordat Halle-Vilvoorde (westelijk Vlaams Brabant) ťťn kieskring vormt met Brussel, kan men in Halle-Vilvoorde (op "Vlaams territorium" dus) ook stemmen op Franstalige politieke partijen uit Brussel. En dat vinden de Vlamingen niet eerlijk. En ja, het werkt de "verfransing" van de gemeenten rond Brussel in de hand. Dus die boel moet volgens alle Vlaamse politieke partijen gesplitst worden. Alleen hebben onze Franstalige landgenoten daar weinig oren naar. Verder raken Vlamingen en Walen het niet eens over hoe die splitsing dan wel moet gebeuren. Talloze scenario's zijn de revue gepasseerd: horizontale splitsingen, verticale splitsingen, ťťn federale kieskring voor de federale verkiezingen, uitbreiding van het Brusselse Gewest, afschaffing van het Brusselse Gewest, een Waalse corridor, ... en elk mogelijk denkbare Belgische "wafelbak". Komt nog bij dat een eenvoudige splitsing van de kieskring in "Brussel" en "Halle-Vilvoorde" ook nadelen zou hebben voor de Vlamingen. Als Brussel (zonder aanpassingen) een aparte kieskring zou vormen, dan zou geen enkele Vlaamse partij er op zijn eentje nog de kiesdrempel halen. De Vlaamse partijen zouden in Brussel dan allemaal samen een lijst moeten gaan vormen, wat ook niet echt fantastisch is. Dus ja. Eeuwig probleem. Andere punten, die we hier wegens plaatsgebrek niet kunnen uitdiepen, zijn onder meer het gekissebis rond taalfaciliteiten (2) en benoemingen van burgemeesters. Waarover later meer.

Kartels: de staart zwaait met zijn hond
De nieuwe kiesdrempel zou niet alleen de groene partij Anders Gaan Leven (Agalev) (3) de das omdoen, ook Spirit en N-VA voelden nattigheid. Om te voorkomen dat ze onder de kiesdrempel zou stranden, ging Spirit voor de federale verkiezingen van 2003 - met succes - een kartel aan met de socialistische sp.a. En zo mocht Spirit onder de paarse regering Verhofstadt meeregeren, tot ze in 2005 opstapten na ruzie over B-H-V (en zo het akkoord dat toen in de maak was om zeep hielpen). De N-VA behaalde door in 2003 alleen naar de verkiezingen te gaan nog maar ťťn zetel in de Kamer. Voor de Vlaamse verkiezingen van 2004 ging de N-VA dan ook een kartel aan met de CD&V. Het kartel CD&V/N-VA won de federale verkiezingen van 2007 met verve, maar viel door de aanhoudende discussies rond B-H-V opnieuw uiteen. En na deze verkiezingen is de N-VA dus groter geworden dan de CD&V. Commentatoren menen dat de CD&V zijn "koekoeksjong" groot heeft gemaakt (door hun regeringsdeelname kwam de N-VA vaak in het nieuws). Voor Spirit eindigde het avontuur in mineur. Momenteel bevinden de restanten zich zowel bij sp.a als bij Groen! Ondertussen was ook een Franstalig kartel geboren tussen de liberale Mouvement Rťformateur (MR) en de francofone Brusselaars van het Fťdťralistes Dťmocrates Francophones (FDF). Ook dat FDF ging zich roeren in de federale B-H-V-discussie. Samenvattend zorgde de kiesdrempel er dus voor dat traditionele partijen kartels aangingen met kleinere, regionale & nationalistische partijtjes, die vervolgens de communautaire spanningen op federaal niveau op de spits dreven (en een oplossing voor B-H-V bemoeilijkten). Met name de CD&V is zich onder Leterme bijzonder "flamingant" gaan profileren, wat Leterme vervolgens weer genekt heeft. Want de federale politiek is gebaseerd op compromissen, en met compromisloze partijen aan tafel is het moeilijk "wafels" te bakken.

Een actie van het Vlaams Belang met Philip Dewinter tegen de 'transfers' naar WalloniŽ
  Transfers  
Extreemrechts als zweeppartij
De electorale successen van het Vlaams Belang hebben de partij nooit in de regering gebracht, maar de partij feliciteert zichzelf (na haar verkiezingsnederlaag) wel met haar rol als "zweeppartij". Het VB meent dat ze de weg voor het N-VA heeft voorbereid. Helemaal ongelijk hebben ze niet. Wie heeft tenslotte de laatste decennia Vlaanderen volgeplakt met "Vlaanderen Onafhankelijk"? Verder vergeten de meeste mensen dat je niet in de regering hoeft te zitten om mee te tellen in de politiek, het VB heeft immers een grote fractie in de parlementen. Je zou bovendien voorzichtig kunnen stellen dat andere Vlaamse partijen in de verleiding zijn gekomen om bepaalde punten, waar het VB mee scoorde, over te nemen (zoals "Vlaamse eisen" en standpunten over veiligheid en migratie).

"Rijk Vlaanderen"
Bij de oprichting van BelgiŽ lag de zwaartekracht van de economie in WalloniŽ. "Arm Vlaanderen" was het land van arme boeren en handarbeiders. Vandaag zijn de rollen omgekeerd. Vlaanderen is nu de rijkste regio, de Waalse economie ligt al een tijdje op apegapen, hoewel er sprake is van herstel. Via de federale financiŽn en sociale zekerheid stroomt er geld van Vlaanderen naar WalloniŽ. "Vlaamse miljarden verdwijnen in Waalse zakken", zoals het VB het graag zegt. Vroeger ging die geldstroom echter in omgekeerde richting en vandaar dat men spreekt van een Belgisch systeem van solidariteit. Dat solidariteitssysteem ligt nu onder vuur, want partijen als N-VA en VB willen dat de sociale zekerheid bij de volgende staatshervorming "geregionaliseerd" wordt. Een punt dat onbespreekbaar is voor de Waalse socialisten van Elio Di Rupo.

Rol van de media Ook de media "regionaliseerden". De oude Belgische staatsomroep (BRT/RTB) kreeg letterlijk zijn eigen taalgrens door het gemeenschappelijke gebouw in Brussel, de grens tussen VRT (vroeger BRTn) en RTBf (let op het nuanceverschil in de benaming). Het referentiekader in de media en de politiek is langs deze kant van het land steeds meer "Vlaanderen" en steeds minder "BelgiŽ" geworden. Alles is "Vlaams", woorden zoals "Belgisch" worden steeds minder gebruikt door opiniemakers, waardoor het ten langen leste bijna een archaÔsch begrip lijkt te worden. Dat zo'n verandering van referentiekader bij Vlaamse opiniemakers doorsijpelt tot de hele samenleving is genoegzaam bekend (denk aan Gramsci (4)). Zoals gezegd, ik ben nog opgegroeid met "BelgiŽ", over "Vlaanderen" werd gewoon veel minder gesproken. Vervolgens smullen de media volop van "communautaire incidenten". Als de hond van een Vlaamse politicus voor de camera's op een plastic haan zit te kauwen, dan is dat "onthutsend nieuws" in WalloniŽ en vice versa ("de Walen zijn op hun "coq" getrapt," schreef een Vlaamse journalist). Een ander tekenend voorbeeld is toen begin jaren negentig Vlaams minister van Mobiliteit en Openbare Werken Johan Sauwens alle verkeerspalen geel en zwart liet schilderen. Zeer tot het ongenoegen van velen die de oude rood-witte strepen op de palen mooier vonden (en volgens sommigen waren de oude palen veiliger want zichtbaarder). Aldus ontstond een beeldvorming waarbij Vlamingen "fascisten" zijn en Walen "luie profiteurs", die de Vlamingen "expres treiteren" met hun consequent "non" op Vlaamse eisen. De media hebben sinds de RTBf-reportage gelukkig wel aan zelfreflectie gedaan. Sinds deze verkiezingen mogen Waalse politici hun visie ook eens op de Vlaamse tv uitleggen en vice versa (voordien zag men alleen Vlaamse politici op de VRT). Vervolgens hebben we in BelgiŽ ook een "nieuwe politieke cultuur": waar politieke discussies voorheen achter gesloten deuren plaatsvonden, worden de debatten nu op televisie getoond (om de politiek dichter bij de mensen te brengen). De deelname van politici aan allerlei tv-programma's (vorige eeuw "not done") verklaard ook een stuk waarom mensen meer gaan stemmen voor "mensen die het goed kunnen zeggen", zoals een Dedecker of een De Wever, die beiden uitstekende debaters zijn. Vroeger stemde men meer volgens partijprogramma en ideologie, vandaag stemt de Vlaming massaal voor de politicus die in 2009 furore maakte in de populaire tv-quiz "De Slimste Mens", namelijk Bart De Wever. Ook de overstap, vlak voor de verkiezingen, van de bekende politieke journalist Siegfried Bracke (Ter Zake, De Zevende Dag) van de media naar de N-VA, zal de N-VA eveneens veel stemmen opleveren (en hen verder lanceren als "deskundige" partij). Een dag voor de verkiezingen wist overigens ťťn derde van de kiezers nog niet op wie te stemmen. En zo'n grote hap zwevende kiezers kan een populaire tv-politicus in ťťn verkiezing maken en de volgende weer breken. Dat is hier in Vlaanderen met de pijlsnelle opgang en de even plotse onthoofding van Dedecker duidelijk gebleken.

Yves Leterme (rechts) samen met Eric Van Rompuy (CD&V) tijdens de Gordel (jaarlijkse fietstocht rond Brussel). Eric Van Rompuy is de broer van Herman Van Rompuy
  Yves Leterme  
Van regeringscrisis naar regeringscrisis
Het Grondwettelijk Hof besliste in 2003 dat de nieuwe indeling in kieskringen onhoudbaar was, want onrechtvaardig ten opzichte van de Vlaamse politieke partijen. Het Hof gaf de politiek tot de volgende federale verkiezingen, die gepland stonden voor 24 juni 2007, de tijd om de kwestie op te lossen, anders zouden de verkiezingen "ongrondwettelijk" zijn. De regering Verhofstadt (Open VLD) was er tegen 2007, toen de linkse Vlaams-nationalisten van Spirit mee aan tafel zaten, nog steeds niet uit. Waarop Verhofstadt de verkiezingen een beetje vervroegde (naar 10 juni 2007) opdat deze nog "grondwettelijk" zouden zijn. Bij die verkiezingen kwam Leterme (CD&V in kartel met N-VA) als grote overwinnaar uit de bus en Leterme zou B-H-V wel even oplossen. Niet dus. In 2004 hadden alle Vlaamse regeringspartijen (CD&V, Vlaamse Liberaal-Democraten), SP.a , N-VA en Spirit) op Vlaams niveau afgesproken dat B-H-V "onverwijld" gesplitst zou worden. Leterme kondigde toen met veel bravoure aan dat het slechts "vijf minuten politieke moed" zou kosten. Desnoods zouden de Vlamingen "en bloc" gebruik maken van hun numerieke meerderheid in het federale parlement, wat nooit eerder gebeurd was in de Belgische geschiedenis. En inderdaad in november 2007 gebruikten de Vlaamse partijen (met uitzondering van Groen!) hun meerderheid om in de Kamer eenzijdig een splitsingsvoorstel voor B-H-V goed te keuren. De Franstalige partijen verlieten uit protest het parlement en de "alarmbellen" gingen aan het rinkelen, waardoor de goedkeuring tegengehouden werd (de "alarmbelprocedure" kan door een benadeelde taalgroep ingeroepen worden als vertragingsmanoeuvre, zelfs het Duitstalige parlement heeft toen een "belangenconflict" ingeroepen om een eenzijdige stemming tegen te houden). De overmoedige taal van de CD&V zou Leterme uiteindelijk nekken. De regeringsformatie alleen al duurde door het B-H-V-gedoe maar liefst 194 dagen, een absoluut record, zelfs voor BelgiŽ. Tot 20 maart 2008 regeerde Verhofstadt door als interim-regering. Nog geen half jaar later gaf Leterme er al weer de brui aan (ook omwille van het Fortis-dossier). Op 22 december 2008 diende Leterme zijn ontslag aan bij de koning, die het deze keer wel aanvaarde (in juli 2008 had de koning dat ontslag nog geweigerd). Vervolgens is Herman Van Rompuy een tijdje premier geweest, tot die plots carriŤre maakte in Europa. En toen is Leterme in november 2009 weer teruggekeerd, tot Letreme II nu dus gevallen is, omdat de Open VLD er deze keer definitief de stekker uit heeft getrokken. Terug naar de stembus. Doorlopend probleem: B-H-V.

De Belg is het beu
"Communautaire spanningen" waren we hier in BelgiŽ wel gewend, maar de gemiddelde Belg lag (en ligt) daar echt niet wakker van. Het voornaamste is dat de Belg dat hele politieke circus gewoon ongelooflijk beu is. Ikzelf kan woorden zoals "B-H-V" of "staatshervorming" ondertussen ook echt niet meer horen! We worden er al jaren mee lamgeslagen en het is nu nog niet opgelost. Dus ik denk dat een groot deel van de Vlamingen gewoon op De Wever is gaan stemmen uit pure balorigheid. "Los dat gedoe nou eindelijk eens op!" is volgens mij de voornaamste verklaring voor de Vlaams-nationalistische verkiezingsuitslag. Peilingen hebben immers uitgewezen dat slechts een klein deel van de N-VA-stemmers separatisten zijn. De Wever durfde het in de verkiezingscampagne dan ook niet te zeggen dat hij voor een onafhankelijk Vlaanderen is, omdat hem dat ongetwijfeld stemmen had gekost. De N-VA kwam in de plaats daarvan met dubbelzinnige "tussentijdse" oplossingen op de proppen, zoals een confederale staat (die dan eventueel later verder kan gescheiden worden). Waardoor de N-VA als grootste partij nu dus in spreidstand staat.

Voorpost en Taal Aktie Komitee samen in actie
  Voorpost en Taal Aktie Komitee samen in actie  
Vive les verkiezingen!
Als overwinnaars zijn de aartsvijanden Bart De Wever (N-VA) en Elio Di Rupo (PS) nu aan zet. De regering zal waarschijnlijk een "spiegelregering" worden van de regionale regeringen, rooms-rood (CD&V, centre dťmocrate Humaniste (cdH), Parti Socialiste (PS), sp.a) aangevuld met de N-VA en Ecolo. De kans is groot dat Di Rupo premier zal worden (het oogt niet zo goed voor een Vlaams-nationalist om Belgisch premier te worden, maar langs de andere kant ligt een Waalse socialist moeilijk in conservatief Vlaanderen). Maar dan? Gaat de N-VA voor de "verrottingsstrategie" (wat de eigen separatistische achterban wil) of probeert De Wever de boel eindelijk eens op te lossen (wat de meerderheid van nieuwe kiezers wil)? De tijd zal het uitwijzen. Vast staat dat de regeringsvorming (met een akkoord over B-H-V, een staatshervorming, besparingen en de economische crisis) niet eenvoudig zal zijn. En het moet deze keer snel gaan, want vanaf 1 juli begint het Belgisch voorzitterschap van de Europese Unie en een land zonder echte regering als voorzitter, dat oogt niet zo goed in het buitenland. Als kers op de taart dienen we ten slotte nog te vermelden dat de huidige federale verkiezingen "ongrondwettig" zouden zijn, aangezien B-H-V niet gesplitst is geraakt en er dus mťt B-H-V als kieskring verkiezingen georganiseerd werden. Voer voor grondwetsspecialisten, met eventueel rechtszaken en schadeclaims achteraf. Maar goed, over het punt "ongrondwettelijkheid van de verkiezingen" wordt vandaag wijselijk gezwegen. Tsja, typisch Belgisch surrealisme zeker? Als je er geen koppijn van krijgt, dan kan het tenminste nog enig leedvermaak bezorgen. "Vive La Belgique!" En nog een biertje graag.

Waarin verschilt de N-VA van het Vlaams Belang?

Die vraag stelt iemand (die het zich al jaren afvraagt) op het forum van de Jong-N-VA. "In wezen is het einddoel van de N-VA en het VB hetzelfde, namelijk een onafhankelijke Vlaamse staat", menen de Jong-N-VA-ers. Grappig genoeg is die hele onafhankelijkheidseis niet meer zonder vergrootglas te vinden op de website van de N-VA, dat momenteel aan "realpolitik" moet gaan doen. Een standpunt dat de N-VA duidelijk nog gemeen heeft met het VB is dat er een einde moet komen aan de "transfers" naar WalloniŽ en ook het drugsbeleid moet bijvoorbeeld strenger. Wat de jongeren van N-VA op hun forum als belangrijkste verschilpunt aangeven is de manier waarop aan politiek gedaan wordt. "Zoals Bart De Wever zegt, we moet BelgiŽ laten oplossen als een bruistablet. Terwijl het VB eerder voor de revolutionaire splitsing gaat," legt de secretaris van Jong-N-VA Waas uit. De N-VA wil een geleidelijke splitsing via de institutionele weg, terwijl het VB eenzijdig de onafhankelijkheid wil uitroepen. Ook inhoudelijk zijn er veel verschilpunten, menen de Jong-NVA-ers. Zo heeft de N-VA volgens hen een genuanceerder standpunt over asiel. De N-VA erkent het recht op bescherming voor mensen die oorlogsgebied ontvluchten (waarbij een snelle asielprocedure het onderscheid moet maken). Het VB wil daarentegen een volledige migratiestop. Dat neemt niet weg dat de N-VA een tegenstander was van de laatste regularisatieronde en ze vinden dat bijvoorbeeld schijnhuwelijken en gezinsherenigingen strenger aangepakt moeten worden. Verder stellen de Jong-N-VA-ers dat zij staan voor een "civiel nationalisme", waar ook "nieuwe Vlamingen" deel van kunnen uitmaken, terwijl het VB de "eisen voor burgerschap gewoon irrealistisch hoog" legt. "Daaruit spreekt dus zeker een bepaald impliciet of expliciet racisme dat je nooit zal vinden bij N-VA," aldus een Jong-N-VA-er. Niet dat "verplichte inburgering" daarom geen belangrijk thema is voor de N-VA, als we zo hun website bekijken. De N-VA is volgens Jong-N-VA ten slotte een voorstander van Europa, terwijl het VB eerder eurosceptisch is. Maar zoals de Jong-NVA-ers het op hun forum stellen is het vooral een kwestie van stijl, waarbij de N-VA duidelijk "geciviliseerder" wenst te zijn dan het Vlaams Belang. Je zou kortweg ook kunnen stellen dat de N-VA "centrumrechts" is, terwijl het VB "extreemrechts" is.

Noten:
(1)De koning heeft in BelgiŽ geen politiek macht, maar fungeert als symbool. De voornaamste taak van de koning is te waken over de eenheid van het land en te bemiddelen tussen de verschillende politieke partijen. Albert heeft het dus erg druk gehad de laatste jaren.
(2) Een faciliteitengemeente is een gemeente in een ťťntalig gebied (Vlaanderen of WalloniŽ) waarvoor grondwettelijk is vastgelegd dat ze gemeentelijke diensten, als burgers daarom vragen, ook in een andere taal moet aanbieden. Zo moeten Vlaamse of Duitstalige faciliteitengemeenten Franse taalfaciliteiten aanbieden en moeten Waalse faciliteitengemeenten Nederlandse en/of Duitse taalfaciliteiten aanbieden. De regeling kwam er na het trekken van de taalgrens in 1963 en het gaat dus vooral over gemeenten die rond Brussel of dicht bij de taalgrens liggen (en waar een groot deel van de bevolking anderstalig is). In de praktijk betekent dit bijvoorbeeld dat wegwijzers of straatnamen in twee talen opgesteld worden, maar het kan ook gaan over het aanbieden van Franstalig lager onderwijs in de Brusselse Rand. De taalfaciliteiten zijn onderwerp van menig communautair conflict.
(3) Agalev (dat de kiesdrempel zelf mee had goedgekeurd) verloor in 2003 al haar zetels en daardoor ook haar overheidsfinanciering, wat betekende dat ze bijna al haar personeel moest ontslaan. Nadien doopte de partij zichzelf om tot Groen!.
(4) Gramsci was een Italiaanse, communistische politieke filosoof. Hij ontwikkelde de theorie van de "culturele hegemonie", die vooraf gaat aan de eigenlijke politieke macht. Kort gezegd: eerst moet men de publieke opinie veranderen, het denkkader, nadien is de weg vrij voor politiek machtsovername. Gramsci wordt nogal veel gelezen door nieuwrechts.

(uit: Alert!, nummer 2, juli 2010. Alert! is een uitgave van de Anti-Fascistische Actie Nederland - AFA)

terug naar inhoud