alert = afa

Home
Inhoud 3-2010
Zoeken

Lonsdale News

Alert!
Postbus 2884
3500 GW Utrecht
alertafa@xs4all.nl
PGP-key

Juridisch Hoekje

printversie

Juridisch hoekje: wat kun je verwachten van de staat op straat?

Marianne Vermeer

Wellicht kom je wel eens naar een actie van laatzenietlopen.nl of van Anti Fascistische Actie. In een poging om de openbare orde te handhaven is de agent daarbij vaak in grote getale aanwezig. Om je een inzicht te geven wat je in sommige gevallen kunt verwachten van de politie: het juridische hoekje. Met deze keer demonstreren over de grens. Waar moet je op letten en wat zijn je rechten in BelgiŽ?

Administratieve aanhouding
Het eerste verschil is dat er in BelgiŽ twee vormen van aanhouding en detentie zijn. De administratieve en de gerechtelijke, beiden geven andere bevoegdheden en rechten. Administratieve aanhouding is het meest waarschijnlijk voor activisten. Er moet sprake zijn van verstoring van de openbare orde of verdenking van strafbare feiten, maar het kan ook ingezet worden ter voorkoming van te plegen strafbare feiten. Het overtreden van het samenscholingsverbod en een niet aangemelde betoging worden gezien als strafbare feiten. Bij administratieve detentie gelden de volgende rechten: de detentie duurt maximaal 12 uur vanaf het moment van feitelijke aanhouding (dus eerder dan aankomst op bureau); er mag iemand (hoeft niet advocaat te zijn, dus arrestantengroep mag ook) door de politie op de hoogte gesteld worden, al is dit geen absoluut recht; je hebt recht op noodzakelijke medische hulp; je hebt zwijgrecht; je hebt recht op eten, helaas niet vegetarisch en al helemaal niet veganistisch (in Nederland wel, na interventie van de Nationale Ombudsman); er mogen alleen foto's genomen worden van mensen die 'lid zijn' van een 'gevolgde organisatie' (een organisatie die door een veiligheidsdienst in de gaten wordt gehouden); vingerafdrukken mogen niet worden afgenomen; veiligheidsfouillering en ID-fouillering mogen.

Gerechtelijke aanhouding
Gerechtelijke aanhouding is het begin van de strafrechtelijke procedure. Het is alleen mogelijk bij heterdaad of een aanhoudingsbevel van een onderzoeksrechter. Bij gerechtelijke detentie geldt het volgende: foto's, vingerafdrukken, fouillering, enzovoort, dat mag allemaal; je hebt recht op halal of vegetarisch eten, maar niet op veganistisch eten; Vierentwintig uur na arrestatie heb je recht op je advocaat; binnen vierentwintig uur na arrestatie dient de onderzoeksrechter te beslissen of het voorarrest verlengd moet worden; binnen zeven dagen is er een besloten zitting van de correctionele raadkamer, hierbij zijn de raadkamerrechter, onderzoeksrechter, procureur (in Nederland Officier van Justitie) en advocaat (verplicht) aanwezig; veertien dagen na de zitting van de raadkamer is er (indien in beroep is gegaan) beroep bij de kamer van inbeschuldigingstelling van het Hof. Een vreemdeling zonder een in BelgiŽ geldig document mag in afwachting van een beslissing maximaal vierentwintig uur in een cel opgesloten worden.

Combitax
In de gemeente Gent was het een tijd de gewoonte om een zogeheten combitax te heffen. Kosten van het transport konden worden doorberekend aan de aangehoudene. Zo'n ritje in een politieauto bleek vaak nogal prijzig. Ondanks dat de bevoegdheid nog bestaat, is de regeling een beetje in vergetelheid geraakt. Mocht je er nog wel tegenaan lopen; je kunt weigeren per auto te gaan en vragen om lopend naar het politiebureau te worden gebracht. De politie moet dan extra mensen optrommelen om jou te begeleiden.

NN blijven
Mensen die anoniem blijven worden gewoonlijk langer vastgehouden dan mensen die hun naam geven. De maximale termijnen blijven echter gelijk en bij de beoordeling of het voorarrest langer moet duren speelt de anonimiteit van de verdachte een ondergeschikte rol. Vreemdelingendetentie is nog niet toegepast op NN-ers in BelgiŽ.

Bij vrijlating
Bij vrijlating zal je normaal gesproken bij een station worden afgezet. Er kunnen voorwaarden worden verbonden aan de vrijlating. De volgende voorwaarden komen geregeld terug: een vast woonadres hebben en daar ook verblijven (dit is niet noodzakelijk de plek waar je ingeschreven staat); ter beschikking staan voor politie (dus bereikbaar voor eventuele vragen of onderzoeken van de politie); verplichting om in contact te treden met de reclassering; eventueel een contact/gebiedsverbod.

Overig
Aanwezigheid van drugs (ook softdrugs) zorgt voor extra politiebevoegdheden. Mensen die er voor kiezen hun geslacht niet af te bakenen tot man of vrouw kunnen vragen om een eigen cel, zodat er geen keuze hoeft te worden gemaakt tussen man of vrouw. Als er reden tot klagen is moet dit ook direct op het politiebureau gedaan worden. Als hier geen gehoor aan wordt gegeven, ga dan naar een ander politiebureau. Van de klacht dient een proces-verbaal van opgemaakt te worden. Zorg dat er een kloppende versie van het proces-verbaal komt, deze kan je ondertekenen. Vraag altijd een kopie van het proces-verbaal om zelf te bewaren.

Lawaaidemo
De Nederlandse gewoonte om met veel lawaai vastzittende activisten een hart onder de riem te steken is bij de Belgische politie vrij onbekend. In Antwerpen zorgde dit ervoor dat de politie uit pure angst een uitval deed naar de mensen die zich bij het politiebureau hadden verzameld, ze waren er heilig van overtuigd dat de activisten hun auto's in brand gingen steken. Maar laat dit je er niet van weerhouden!

(Met dank aan M. van den Broeck en M. van Hulst)

(uit: Alert!, nummer 3, september 2010. Alert! is een uitgave van de Anti-Fascistische Actie Nederland - AFA)

terug naar inhoud