De nieuwe vrienden van Religie en Mystiek, deel IV

Pieter Zoomers

Het spirituele blad Religie en Mystiek ging onlangs op avontuur met fascistische gildebroeders * en werkte mee aan een extreemrechtse bijeenkomst met Vlaams Blokkers.

Het in Alert! reeds eerder besproken spirituele blad Religie en Mystiek bouwt aan een netwerk van bevriende organisaties, de zogenaamde 'Vrienden van Religie en Mystiek'. De meest opvallende vrienden die het blad noemt zijn de Werkgroep Traditie van de Belgische extreemrechtse heiden Koenraad Logghe en de Arktion Federation van de Brit Stephen Cox, die een verleden heeft als nazistische heiden en satanist (1). In het eerder dit jaar verschenen 16e nummer van Religie en Mystiek vermeld het blad er een nieuwe vriend te hebben bijgekregen: De Aloude Sint-Andriesgilde van Dendermonde. Een Belgisch schuttersgilde dat beweert geworteld te zijn in het traditionele en van oorsprong middeleeuwse gildenwezen. Het gilde beweert zich verbonden te voelen met de Vlaamse cultuur en wil de Vlaamse cultuureigenheid uitdragen en verwacht van haar leden dat zij deze cultuur in hun hart draagt en toegewijd zijn. Het hoogste doel van de broeders en zusters van het gilde is om "waarlijk mens te worden zoals het goddelijke dat van ons verlangt". Het gilde noemt zich een broederschap waarin men in een sfeer van wederzijds respect en verdraagzaamheid samenkomt en elkaar helpt om het hogere doel te bereiken. Bij de zoektocht naar het Goddelijke Principe wil het gilde fungeren als een forum van ideeën en op zogenaamde Ringbijeenkomsten wordt er gepraat over zaken van voornamelijk esoterische aard. De organisatie stelt nadrukkelijk geen politieke lobby of serviceclub (netwerken zoals de Rotary of Lions) te zijn en beweert in de schoot van het gilde niet aan politiek te doen en er zelfs niet over te praten. Maar zoals vaker bij clubs die dit zo nadrukkelijk beweren is er alle reden voor argwaan.

Nazistische busschieters
Het Sint-Andriesgilde is in 2002 opgericht als de zogenaamde geestelijke opvolger van de 'Ghezellen van den Busschieters' die van 1521 tot 1873 in Dendermonde actief waren. Schuttersgilden werden vanaf de Middeleeuwen gevormd ter verdediging van een stad, de 'bus' staat hier voor 'donderbus', een voorloper van het latere geweer. Het nieuwe gilde heeft een Beheerraad van drie personen. Eén daarvan is de Russische nationaliste Svetlana Valerievna Petrova, die in 2000 optrad als spreekster op een bijeenkomst van de extreemrechtse Vlaamse Jeugd Mechelen en op het adres woont waar het gilde officieel is gevestigd. Daar woont ook het meest prominente lid van de Beheerraad: Kris Roman. Roman is al lang actief bij diverse fascistische clubs en blaadjes. Zo was hij ondermeer kandidaat-raadslid voor het Vlaams Blok en gemeenteraadslid voor het Belgische Front National. Roman treedt regelmatig op als spreker bij bijeenkomsten van neonazi's en deed dit in Nederland op diverse bijeenkomsten van de Nederlandse Volks Unie (NVU) in 1998, 1999 en 2000. Tijdens één van deze toespraken riep dit Belgische NVU-lid op tot het vernietigen van synagogen en beweerde hij dat joden zelf de Tweede Wereldoorlog hebben uitgelokt. Op een NVU-bijeenkomst in april 1999 ter herdenking van de 110e geboortedag van Adolf Hitler was Roman, met ondermeer Joop Glimmerveen, ook één van de sprekers. Bij die gelegenheid noemt Roman Hitler de grootste man uit de geschiedenis en beweert hij dat sinds 1945 de duisternis in Europa de macht overnam. Met een omfloerste verwijzing naar joden, die hij 'Gremlins' noemt, zegt Roman ondermeer: "Ze vernietigen beschavingen, zijn vreselijk kwaadaardig, vies van water, smeden complotten tegen de mensheid, overheersen de aarde, domineren onze regeringen, zijn de gezanten van het kwaad, listig en verraderlijk als een slang, harteloos en moorddadig. Ze zijn geschapen door het absolute kwaad en verantwoordelijk voor al de ellende en al het bloed dat de aarde de laatste tijd gekend heeft. Europa moet stoppen met het hebben van medelijden met dat volk dat de geschiedenis honderdtachtig graden omdraait, omdat het financieel interessant is. Geen compassie met parasieten". Over de 'vreemdelingen' in Europa heeft Roman ook een uitgesproken mening: "Hand in hand terug naar het eigen zand". Volgens hem kan de 'grote kudde' in beweging gebracht worden door enkelen: "Daarom moeten wij nationalisten, nationaal-socialisten, de kleine kudde zijn. Wij moeten degenen zijn die de anderen wakker schoppen". Van de aanwezigheid en toespraken van 'kameraad Kris Roman' op de NVU-bijeenkomsten is uitgebreid verslag gedaan in de blaadjes van de NVU. In 2001 is Roman aanwezig bij een bijeenkomst van Stormfront Nederland in een café in Papendrecht. Omdat de aanwezigen 'Sieg Heil' roepen en de Hitlergroet brengen beëindigt de zaaleigenaar de bijeenkomst en zet de nazi's op straat. Roman onderhoudt ook connecties met de nazistische weduwe Rost van Tonningen-Heubel, zo leverde hij een bijdrage aan het blaadje van haar kring Consortium de Levensboom. In 2003 is Roman veroordeeld vanwege de racistische inhoud van artikelen die hij publiceerde in Nationale Liga en De Waarheid, twee Belgische fascistische blaadjes waar Roman bij betrokken is. Volgens de spirituele kalender op de Religie en Mystiek-website organiseert De Aloude Sint-Andriesgilde van Dendermonde in november een jaarlijkse barbecue met 'esoterische schieting', een occulte handeling voor ingewijden. Informatie hierover is via het adres van Kris Roman te verkrijgen. In 1997 organiseerde Roman bij hem thuis ook al een barbecue. Maar daar waren slechts aanhangers en vrienden van het nazistische Odal Aktiekomité welkom.

Spirituele reis
De Aloude Sint-Andriesgilde van Dendermonde publiceert in haar Gildereeks regelmatig 'geschriften' van diverse auteurs. Daarbij stelt het gilde dat de ideeën in deze publicaties niet persé het gedachtegoed van de organisatie zelf weerspiegelen, maar dat het van belang is om bij de zoektocht naar het Goddelijke Principe steeds weer de eigen gedachte en de gedachte van anderen die op weg zijn naar het Goddelijke Principe te onderzoeken. De publicaties zijn slechts bedoeld om de eigen gedachten te evolueren. De teksten in de gildengeschriften zijn over het algemeen ultraconservatief en propageren bijvoorbeeld een zeer traditionele man-vrouwverhouding. Kris Roman is auteur van diverse gildengeschriften. Een andere opvallende auteur in de Gildereeks is Koenraad Logghe die in een geschrift uitleg geeft over de historische achtergronden en symboliek van de schuttersgilden. In deze uitgave bedankt het gilde hem voor de vele raadgevingen die zij van Logghe mochten ontvangen en spreken de wens uit in de toekomst nog veel van hem te leren en Logghe ook te kunnen begroeten in de Ring. Een andere auteur in de reeks is David Pattyn, een activist van het Vlaamse Odal Aktiekomité die in 1998 op een NVU-bijeenkomst een dankbetuiging voorlas van Hervé van Laethem (zie verder). Ook schreef hij in de Politieke Soldaat, het clubblad van het Aktiekomité. De vanuit het nazistische Aktiefront Nationale Socialisten (ANS) opgerichte Fundamentalistische Arbeiders Partij gaf in Nederland een blad uit met dezelfde naam en het ANS onderhoudt dan ook goede contacten met de Belgische kameraden van het Aktiekomité. De militante en gewelddadige nazi's van het Odal Aktiekomité keerden zich enige jaren geleden tegen de gematigde koers van het Vlaams Blok, wat blijkbaar niet zachtzinnig ging. Leden van het Aktiekomité zijn naar aanleiding van de politieke meningsverschillen beticht van het vernielen van eigendommen van Vlaams Blokkers en Pattyn moest voor de rechter verschijnen vanwege het vernielen van de auto van Vlaams Blok-voorzitter Vanhecke. Volgens de statuten van De Aloude Sint-Andriesgilde van Dendermonde is één van de doelstellingen het onderzoeken en bespreken van middeleeuwse en oudheidkundige gebruiken, tradities, geschriften en liederen. Gezien het voorafgaande is bij een aantal gildebroeders de belangstelling voor een bepaald deel van de recente geschiedenis en haar gebruiken en tradities in ieder geval al goed ontwikkeld. Enige tijd geleden verkondigde De Aloude Sint-Andriesgilde dat zij in augustus een sprituele reis ging ondernemen waarbij Walter Siepman, hoofdredacteur van Religie en Mystiek, op zou treden als reisleider. Informatie over deze reis was via Kris Roman te verkrijgen. Begin augustus maakte Siepman een reis met een aantal Vlamingen naar Dartmoor, waarheen Religie en Mystiek samen met Stephen Cox spirituele pelgrimages organiseert. Op moment van schrijven is niet bekend of het hier inderdaad de reis met leden van het gilde betrof. In ieder geval is Siepman tijdens deze reis ondermeer vergezeld door Stefaan van den Eynde, contactpersoon van de Antwerpse kern van de Werkgroep Traditie.

Dag van het Europese boek
In het Belgische plaatsje Edigem werd op 18 september 2004 de 'Dag van het Europese boek' georganiseerd. Volgens de organisatoren was deze dag bedoeld als een boekenforum voor al diegenen die een mening vertolken die te weinig of niet aan bod komen in het huidige officiële commerciële circuit. In de aankondigingen voor deze dag is Religie en Mystiek gepresenteerd als deelnemer in een debat over religiositeit in de 21e eeuw. Omdat de 'literaire' bijeenkomst plaatsvond bij het ter perse gaan van deze Alert! is de informatie over de boekendag gebaseerd op de aankondigingen die de organisatie van de boekendag de afgelopen maanden verspreidde. Daaruit valt af te leiden dat de dag behalve met debat ook is gevuld met diverse auteurs die over hun werk spraken en er was een boekenmarkt. Gezien de hoeveelheid Vlaams Blokkers en aanhangers van nieuwrechts (2) op de deelnemerslijst en in de organisatie van de boekendag is het duidelijk dat het bij de Dag van het Europese boek ging om een extreemrechts en fascistisch onderonsje. Dat blijkt ook wel uit het feit dat de uitnodiging voor deze dag met name is geplaatst op extreemrechtse websites zoals die van diverse Vlaams Blok-afdelingen en van Stormfront. Eén van de organisatoren van de boekendag is de Vlaams Blokker Frans Cauwenbergh die ondermeer actief is bij het extreemrechtse comité IJzerwake dat streeft naar radicalisering op nationalistische grondslag van de IJzerbedevaart in Diksmuide. Op één van de eerste aankondigingen voor de boekendag valt te lezen dat de omstreden Deense taalwetenschapper dr. Christian Lindtner (4) een lezing zou houden. Andere auteurs die volgens de organisatie hun medewerking aan de boekendag toezegden zijn ondermeer Eric Verstraete van de Vereniging Vlaams Nationale auteurs. Ook Verstraete is betrokken bij het comité IJzerbedevaart, sprak op een bijeenkomst van de Vlaamse Militanten Orde (VMO) en publiceerde in tal van Vlaamse fascistische blaadjes zoals Revolte van Voorpost en Kort Manifest van het Wies Moensinstituut en zat daar ook in het bestuur (4) en was redactielid van Dietsland-Europa, het lijfblad van de Vlaamse organisatie Were Di. Deze organisatie stond aan de wieg van het Vlaams Blok en het basisprogramma van het Vlaams Blok werd voor een belangrijk deel gebaseerd op dat van Were Di. De beruchte Vlaams Blokker Karel Dillen was eerst voorzitter van Were Di en vervolgens voorzitter en europarlementariër van het Blok. Voor de Europese boekendag werden ook optredens aangekondigd van de Vlaams Blok-advocaat en -lijstduwer Luc Lamine en de Fransman Guillaume Faye, die één van de leiders was van de nieuwrechtse Franse denktank GRECE (5). Faye is in 2001 veroordeeld vanwege racistische uitlatingen in zijn boek 'La colonisation de l'Éurope', dat handelt over de immigratie in Europa. Vanwege de publicatie van dat boek is ook een andere aangekondigde deelnemer aan de Dag van het Europese boek veroordeeld: de Parijse extreemrechtse boekhandel Librairie Nationale, die als straf ondermeer een flink geldbedrag aan twee joodse organisaties moest betalen. Naast Librairie Nationale zouden op de boekendag ook de politieke geloofsgenoten TeKoS, Vouloir, La Terre et Peuple, Identiteit en Licorne Bleu (6) hun extreemrechtse spulletjes komen verkopen. De aangekondigde debatten op de Dag van het Europese boek hadden diverse onderwerpen. Eén daarvan droeg de titel 'Onafhankelijke en kritische pers' waarvoor het extreemrechtse blad 't Pallieterke (7) en het revisionistische en nationalistische blad Rivarol een inleiding zouden verzorgen. In het debat 'Kruitvat Midden-Oosten' was die rol weggelegd voor het Vlaams Blok-gemeenteraadslid Marc Joris en het Comité Europa-Palestina-Irak van Hervé van Laethem. Van Laethem was in de jaren '80 betrokken bij de Vlaamse Militanten Orde, een verboden fascistische militie. Tegenwoordig is hij leider van het nazistische Nation en vormde met zijn organisatie een comité ter nagedachtenis aan het nazi-kopstuk Rudolf Hess en het Comité Nationalisten tegen globalisering. Vlak voor de Amerikaanse inval bezocht van Laethem Irak en hij reist nu met zijn Comité Europa-Palestina-Irak langs extreemrechtse organisaties, zoals de Vlaamse Jongeren Mechelen (VJM), om zijn visie op het Midden-Oosten vraagstuk toe te lichten. Het eerder genoemde debat over Religiositeit in de 21e eeuw zou volgens de aankondiging voor de boekendag worden ingeleid door Religie en Mystiek, de heidense Werkgroep Traditie van Koenraad Logghe en het Wies Moensinstituut. Op het moment van schrijven is niet zeker of medewerkers van Religie en Mystiek ook daadwerkelijk aanwezig zijn geweest op de extreemrechtse Europese boekendag. Maar de aankondiging dat het blad mee zou werken aan de extreemrechtse bijeenkomst en de vermelding daarvan op de door de extreemrechtse organisatoren verspreidde uitnodigingen is ongetwijfeld met instemming en medeweten van het blad gebeurd.

Met het toetreden van De Aloude Sint-Andriesgilde van Dendermonde tot de innercircle van de vrienden van Religie en Mystiek verbindt het blad zich opnieuw met een organisatie die zich weliswaar niet expliciet extreemrechts profileert, maar waarvan het leiderschap wel bestaat uit neonazi's en/of rechtsextremisten. Door te participeren in de Dag van het Europese boek laat Religie en Mystiek blijken er geen enkele moeite mee te hebben om een inhoudelijke bijdrage te leveren aan een bijeenkomst van Vlaams Blokkers en nieuwrechtse fascisten. Het lijkt er op dat Religie en Mystiek het contact met Vlaamse rechtsextremisten en fascisten uitbreidt en verdiept. Wellicht treedt de Werkgroep Traditie van Koenraad Logghe hierbij op als intermediair. Of het blad door haar relatie met het Sint-Andriesgilde en het recente optreden op een extreemrechtse bijeenkomst de poorten nu nog wijder open zet voor rechtsextremisten en fascisten zal de toekomst leren.