Redactie Alert!

In deze rubriek boektips waarvan wij denken dat ze van belang zijn voor Alert!-lezers. Boeken, brochures en soms tijdschriften en krantjes, uitgegeven in het Engels, Duits of Nederlands, allemaal recent verschenen en vrijwel allemaal te koop of te bestellen in de betere politieke boekhandel, zoals de Rooie Rat in Utrecht (zie advertentie achterzijde). Als er geen taal staat aangegeven is het boek in het Nederlands. De afgelopen maanden verschenen er weer 2 volkomen overbodige boekjes uit de Fortuynistische hoek; 'In gesprek met Rabella de Faria', de gedumpte Wethouder veiligheid van Leefbaar Rotterdam, waarin werkelijk niets interessants staat en een miniboekje van NieuwRechts, met daarin de privé-hersenkronkels van de grote leider Smit, gepresenteerd als partij-manifest. Meteen ruilen.

Stella Braam/ Mehmet Ülger, 'Grijze Wolven, een zoektocht naar Turks extreemrechts'. Een geactualiseerde versie van het in 1997 verschenen boek, met als zwaartepunt de conclusie dat verschillende gemeenten doorgaan met het subsidiëren van plaatselijke Grijze Wolven-afdelingen. Ondanks de ophef en mooie woorden sinds het eerste boek is er feitelijk niets veranderd en kunnen de Grijze Wolven relatief ongehinderd hun netwerk uitbouwen en verstevigen. Actuele informatie over de activiteiten en achtergronden van Grijze Wolven kunt u vinden op de site van Onderzoeksgroep Turks extreemrechts, via www.alertafa.nl. ISBN 90-388-0330-3, 12,50 euro

Conny Braam, 'Het schandaal'. Een roman over Susan, die zich tijdens de Duitse bezetting in de Tweede Wereldoorlog als 16-jarige bij het gewapend verzet in Nederland aansloot en grote moeite heeft om zich aan het na-oorlogse leven aan te passen. In IJmuiden is het politie-korps dat arrestanten martelde in opdracht van de Duitsers slechts gedeeltelijk gezuiverd en er hangt een zweem van corruptie en collaboratie rond het politie-bureau. Samen met een vriend van de Binnenlandse Strijdkrachten gaat Susan de duistere gebeurtenissen in de laatste oorlogsmaanden reconstrueren. ISBN 90-457-013-4, 18,50 euro

Twintig jaar Migranten & Media, 'Van Janmaat tot Jahjah'. In 1984 begon het als een informeel praatclubje, inmiddels is Migranten & Media een begrip en organiseerde ze vele debatten en trainingen over beeldvorming en berichtgeving over migranten in de media. Opgericht naar aanleiding van de vraag 'hoe te berichten over de Centrumpartij?' Interessante passages over hoe journalisten onder druk stonden om niet te positief te berichten over buitenlander, omdat dat abonnees in de oude wijken kon kosten. Ook de nieuwrechtse S.W. Couwenberg komt weer om de hoek; in 1982 stelde hij al de vraag hoeveel vreemdelingen 'elk Europees cultuurvolk' kon verdragen zonder identiteitsverlies en hij werd gesteund door een NRC redacteur. Later schreef Couwenberg over de '5e colonne' van Moslims in Nederland, naar aanleiding van de commotie rond de Duivelsverzen van Rushdie. Verder veel herkenning in de aangehaalde onderwerpen die de multi-etnische samenleving van tijd tot tijd op haar grondvesten deed schudden. ISBN 90-6617-312-2 Bestellen op www.debalie.nl

Bruno Arpaia, 'De engel van de geschiedenis'. In de winter van 1940 treffen 2 mannen elkaar op een vluchtroute tussen Frankrijk en Spanje, één is Laureano Mahojo, een anarchist die vocht tegen de franquisten, de ander is Walter Benjamin, één van Europa's grootste denkers die in 1933 vluchtte voor de nazi's, eerst uit Duitsland, toen uit Frankrijk. In Spanje krijgt hij te horen dat hij wordt teruggestuurd. Zijn levenswerk, een boek, vertrouwt hij toe aan Mahojo. In een mengeling van feit en fictie vertelt Arpaia over de lotgevallen van de 2 mannen aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog. ISBN 90-284-1986-1, 22,50 euro

Ö. Faruk Akinbingöl, 'Knooppunt Istanbul, mensensmokkel via Turkije'. Eén van de meest misdadige bedrijfstakken is wel mensensmokkel. Sporen van onderzoek leiden vooral naar Turkije, waar enkele hecht gestructureerde groepen de markt onderling hebben verdeeld en in de doorreislanden een netwerk van corrupte ambtenaren hebben werken. Akinbingöl sprak langdurig met o.a. ronselaars, smokkelaars en vluchtelingen en bracht de organisaties en methodes in kaart. Interessant is het hoofdstuk over de betrokkenheid van politieke groeperingen bij mensensmokkel; vooral Grijze Wolven zijn geïnfiltreerd in staatsorganen in Turkije en kunnen zo relatief ongehinderd veel geld verdienen, wat gedeeltelijk in de extreemrechtse politieke partij MHP terechtkomt. ISBN 90-290-7383-7, 17,50 euro

Gerrit Pas & Dorothee Peters, 'Het basisonderwijs zwart-wit bekeken, naar een lokale aanpak van segregatie'. Een consensus over de aanpak van het verschijnsel zwarte en witte scholen is er niet en spreidingsbeleid stuit al gauw op de vrijheid van onderwijs. In deze uitgave van het wetenschappelijk bureau van GroenLinks staat de vraag centraal welke middelen de lokale overheid kan inzetten om de etnische segregatie in het basisonderwijs tegen te gaan en de schoolkeuzevrijheid van de ouders zoveel mogelijk te respecteren. Mogelijke oplossingen liggen volgens de samenstellers op het gebied van huisvesting (gedifferentieerd (ver)bouwen en verbeteren leefbaarheid in wijken), voorlichting aan ouders en de samenwerking van scholen. ISBN 90-72288-42-4 Bestellen op info@groenlinks.nl

Peter Goldman, 'Het Vaticaan en Hitler, de geheime archieven'. Toen Mussolini de zijde van Hitler koos en in het Vaticaan het bolsjewisme als een ernstiger bedreiging werd gezien dan het fascisme, verstomde de morele aanval op de nazi's en waren er slechts zwakke, diplomatieke protesten te horen. Paus Pius XI schreef in 1935 en 1936 twee concepten waarin hij racisme en nazisme veroordeelde, maar deze werden nooit gepubliceerd. Geheim archiefmateriaal werpt in dit boek een nieuw licht op de houding van de Rooms-Katholieke Kerk ten aanzien van nazi-Duitsland. ISBN 90-274-9667-6, 15,95 euro

Thomas Willms, 'Armin Mohler, Von der CSU zum Neofaschismus'. De vorig jaar overleden publicist Armin Mohler geldt in Duistland als de belangrijkste grondlegger voor het nieuwrechtse denken binnen de rechtsconservatieve tot aan de neofascistische stroming. Toch zijn zijn denkbeelden nauwelijks geanalyseerd. Willms doet dat wel en legt een vervlechting van Mohler met christelijke organisaties, conservatieve en neofascistische publicaties bloot. Ook laat Willms zien dat Mohler een rehabilitatie van het Duitse conservatisme wil, een radicale antidemocratische 'sterke man' model, een agressief buitenlands beleid en een herschrijving van de geschiedenis, onder andere over de misdaden van de Nationaal-Socialisten. Hiermee wil Willms de conservatieven waarschuwen geen platform meer te geven aan de gevaarlijke denkbeelden van Mohler. Duits. ISBN 3-89438-298-8, 12,50 euro

Peter Mascini & Nienke Doornbos, 'Onbekend terrein, grenzen van het vreemdelingenbeleid'. Een boek over de uitvoering van het Nederlandse vreemdelingenbeleid en de gevolgen hiervan voor de betrokkenen. De gehele migratiecyclus komt aan bod: reis, toelating, verblijf en terugkeer. Verschillende onderzoekers publiceren hun bevindingen over mensensmokkel, de verschuiving in toelatingscriteria, communicatieproblemen tussen tolken, ambtenaren en vluchtelingen over het vluchtverhaal, verschillen in uitvoering van het beleid, het behoudende Nederlandse arbeidsmigratiebeleid, gezinsvorming en de invloed op de Nederlanders met een buitenlandse partner en de weerstand van 2 gemeentes tegen het terugkeerbeleid wordt in kaart gebracht. ISBN 90-8061-45-48, 20 euro

Bart de Cort, 'Solidariteit in anonimiteit, de geschiedenis van de leden van de Onafhankelijke Socialistische Partij'. De kleine, links-socialistische partij OSP bestond maar van 1932 tot 1935, maar deed vaak van zich spreken en haar leden waren o.a. actief voor het Republikeinse kamp in de Spaanse burgeroorlog, de deelname aan het verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog en de oprichting van het COC en het Humanistisch Verbond. Dit boek vertelt het verhaal van haar leden, die werden gevolgd van eind jaren 20 tot medio jaren negentig vorige eeuw, en legt een deel van de geschiedenis vast van een partij wiens leden na haar bestaan meer voor elkaar kregen dan tijdens haar actieve periode. ISBN 90-6728-121-1, 21 euro

Wolf Jobst Siedler, 'Een leven bekeken, herinneringen van een uitgever'. Eén van Duitslands meest bekende uitgevers, Siedler, was 7 jaar toen Hitler aan de macht kwam en 10 jaar later werd hij samen met zijn beste vriend gearresteerd en als strafvermindering naar het Italiaanse front gestuurd. De reden voor hun arrestatie was hun (jeugdige) kritiek op Hitler, de Duitse propaganda en het gebrek aan vertrouwen in een goede afloop van de oorlog voor Duitsland. Via Italië verzeild Siedler in een Brits gevangenenkamp in Egypte. Op een ingetogen humoristische manier en met een scherpe blik verhaalt Siedler over zijn tumultueuze jeugd. ISBN 90-450-1141-7, 19,90 euro

Hans Kaldenbach, 'Respect!'. Ondertitel van het boekje is '99 tips voor het omgaan met jongeren in de straatcultuur'. Kaldenbach zet de 'burgerlijke cultuur' tegenover de 'straatcultuur' en zet op een rijtje wat je verwacht van een bepaalde omgang met elkaar in de ene cultuur en wat je ervoor terugkrijgt uit de andere cultuur. Veel tips, praktijkvoorbeelden, analyses, de meeste zijn vooral gericht op allochtone jongeren. ISBN 90-446-0398-1, 9,95 euro

Ad van den Oord, 'Allochtonen van nu & de oorlog van toen, Marokko, de Nederlandse Antillen, Suriname, Turkije in de Tweede Wereldoorlog'. Het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie en het Instituut voor multiculturele ontwikkeling FORUM brachten dit boekje uit, onder het motto 'Als we elkaar goed willen begrijpen, moeten we elkaars verleden kennen'. Marokkanen vechtend in de Zeeuwse klei, Antilliaanse studenten in het Nederlandse verzet, Surinaamse vrijwilligers naar de Oost. Hoe waren allochtone Nederlanders bij de oorlog betrokken en hoe beleven ze dat nu? ISBN 90-5409-420-6, 21 euro

Autonoom Centrum, 'Mishandeling in de grensgevangenis, getuigenis van een voormalige gevangene'. Een afgewezen asielzoeker die vanaf eind 200 een half jaar in de grensgevangenis ('De Bullebak') in Amsterdam zat, heeft zijn ervaringen opgeschreven en vertelt niet enkel over de mishandelingen die hem zelf overkomen, maar ook over zijn medegevangenen, die zijn opgesloten omdat ze niet de juiste papieren hebben. De misstanden zijn bizar en lijken structureel in de 'vreemdelingen'-bewaring, de mogelijke bedoeling zal afschrikking zijn, de meeste gevangenen worden immers na maandenlange detentie weer op straat gezet. Het AC vulde de brochure aan met achtergrondinformatie over vreemdelingengevangenissen. Ook in het Engels op www.autonoomcentrum.nl

Baukje Prins, 'Voorbij de onschuld'. Een herziene druk van het 4 jaar geleden verschenen boek over het integratiedebat van 1978 tot 2003 in Nederland. Prins analyseert het doorbreken van het taboe over integratie, het zg. 'nieuwe realisme', geeft inzicht in alledaags racisme en pleit voor een meer heterogene en genuanceerdere benadering van integratie, waarin ruimte moet bestaan voor verschillende verhalen. Ook gaat ze in discussie met Hirsi Ali over de erfenis van de Verlichting. ISBN 90-5515-381-8, 39,90 euro

Oliver Geden, 'Männlichkeitskonstruktionen in der Freiheitlichen Partei Österreichs'. De FPÖ wordt in Oostenrijk door haar voornamelijk uit mannen bestaande leiding en het feit dat er vooral mannen lid zijn en stemmen op hen, gezien als typische 'mannenpartij'. Deze studie naar publicaties van de partij zoekt naar het antwoord op de vraag waarom de FPÖ zo aantrekkelijk is voor mannen en voerde onder andere een groepsgesprek met partijfunctionarissen. Ook haakt Geden aan op de lopende discussie over vrouwen in de FPÖ, zeker actueel nu de zus van Jörg Haider het voorzitterschap heeft overgenomen. Duits. ISBN 3-8100-4100-9, 15,90 euro

Helmut Gaus, 'Opgang en verval van extreemrechts'. Extreemrechts komt en gaat en houdt verband met een angstsyndroom, aldus Gaus, voorzitter van de vakgroep Politieke Wetenschappen van de Universiteit in Gent. In crisis is er behoefte aan autoriteit en dat stuwt de politieke krachten vooruit die elke bedreiging (willen) uitvergroten en door over onveiligheid te spreken dit in de hoofden van mensen planten. De klassieke politieke tegenstrategie werkt niet, omdat deze niet inspeelt op de onderliggende onzekerheid en angst. Interessant in het palet aan tegenstrategieën die Gaus aandraagt ook het 'doodzwijgen' weer om de hoek komt kijken. Waarom? Lees dat zelf maar… ISBN 90-382-0581-3, 7,50 euro

Agnes Adriaenssen, 'Na den oorlog schieten ze mij dood, Meisjes tussen Diets en Duits 1940-1945'. De Dietsche Meisjesschare was bij het begin van de Tweede Wereldoorlog een bloeiende jeugdbeweging en hield zich bezig met sport, knutselen en kamperen maar geleidelijk sijpelde de Duitse invloed binnen en verdween het Groot-Nederlandse gedachtengoed. Ze lonkte nu naar het Vlaams Nationalistische Verbond en de Hitlerjugend, de meisjes werden aangemoedigd te corresponderen met Oostfrontsoldaten en wilden later moeders van vele Germaanse kinderen worden. Een boek over de lotgevallen van de Vlaamse meisjes tijdens de Tweede Wereldoorlog en daarna. ISBN 90-443-0709-6, 15 euro

Irshad Manji, 'Het islamdilemma'. Een oproep tot verandering en tolerantie door de jonge vrijgevochten moslima Manji. Ze komt met een openhartig en provocerend pleidooi tot de conclusie dat de islam zich moet verzoenen met de verscheidenheid aan overtuigingen en ideeën in de wereld, door de onderdrukking van vrouwen en religieuze minderheden, het antisemitisme, de slavernij en het superioriteitsgevoel van vele geestelijke leiders, koerst de islamitische wereld af op meer haat, geweld, armoede en onbegrip in de rest van de wereld. Vanuit haar persoonlijke ervaringen maakt ze analyses en draagt concrete oplossingen voor het hervormingsproces aan. ISBN 90-229-8816-3, 16,95 euro

Renée Postma, 'Midden-Europa achter de schermen'. In nauwelijks 10 jaar tijd zijn nieuwe democratieën in elkaar getimmerd die kennelijk de toets van de EU hebben kunnen doorstaan en hebben de Midden-Europese landen als o.a. Polen, Tsjechië, Slowakije en Hongarije zich aangesloten. Postma was correspondent in Midden-Europa van 1994 tot 2003 en schrijft in dit boek over waarom het nationalisme weer overal de kop opsteekt, over de positie van Roma en Sinti in de verschillende landen, de geschiedenis, de verhalen van gewone mensen en de algemene politieke situatie. ISBN 90-446-0417-1, 17,95 euro

Yaël Vinckx, 'Joegoslavië achter de schermen'. Vinckx beschrijft de laatste oorlogen in het voormalige rijk van Tito: de aanloop, de strijd, de wederopbouw, de verzoening, of het achterwege blijven daarvan. Vinckx was correspondent in Joegoslavië van 1999 tot 2003 en belicht de oorlogen in Macedonië, Kosovo en Servië en blikt terug op de Balkanoorlog door de gevolgen van het vredesakkoord in Bosnië te belichten. Door de vele ontmoetingen met inwoners geeft hij een beeld van de gevolgen van oorlog en geweld op het dagelijks leven van mensen. ISBN 90-446-0338-8, 17,95 euro

Nicolien Zuijdgeest, 'De laatste kolonie van Afrika'. Zuijdgeest reisde verschillende keren door en rond het gebied waar al 30 jaar het conflict over de politieke status van de Westelijke Sahara speelt. De hoofdrolspelers zijn Marokko en de Saharaanse bevrijdingsbeweging Polisario die de voormalige Spaanse kolonie Westelijke Sahara betwisten. Zuijdgeest confronteert voor en tegenstanders met elkaars vooroordelen en laat zien hoe nomadisme en stamverbanden en andere invulling krijgen. Ook het telkens uitgestelde referendum, de machteloze VN'ers, de vluchtelingenkampen in Algerije, de transmigratiepolitiek van Marokko en de rol van Mauritanië wordt beschreven. Eerste recente Nederlandse boek over het conflict dat in Marokko nog immer een groot taboe is. ISBN 90-5460-099-3, 18,50 euro

Jacques R. Pauwels, 'De Canadezen en de bevrijding van België 1944-1945'. In september 1994 trokken Canadezen vanuit Frankrijk op naar Brugge en werden met open armen verwelkomd. Tot het werkelijke einde van de oorlog moest echter nog flink gevochten worden, zoals de 'Scheldeslag' tegen divisie Oostfrontveteranen van de Duitse Wehrmacht, die tot doel hadden de ontsluiting van de Antwerpse havens tegen te houden. Het 2e thema in het boek is de kennismaking van de jonge Canadezen met België, het bier en de vrouwen. Er staan foto's, tekeningen, kaarten en zelfs soldatenpoezië van de Canadezen in het boek, waarin ze beschrijven wat ze van België vonden. ISBN 90-6445-361-6, 18,50 euro

Maria van den Muijsenbergh, 'Ziek en geen papieren, gezondheidszorg voor mensen zonder geldige verblijfspapieren'. Pharos, het kenniscentrum vluchtelingen en gezondheidszorg, stelde een boekje samen over de hulpvraag van 'illegalen' aan de gezondheidszorg en de zorginhoudelijke en medisch-ethische dilemma's die dit met zich meebrengt. Sinds de invoering van de koppelingswet in 1998 zijn de mogelijkheden tot het raadplegen van artsen door 'illegalen' bijna tot nul gebracht. Van den Muijsenbergh, zelf huisarts, geeft achtergrondinformatie voor hulpverleners over leefomstandigheden, gezondheidstoestand en specifieke problemen van mensen zonder papieren. Ook over de financiering van zorghulp en andere aspecten komen aan bod. ISBN 90-75955-42-1, 12,50 euro

Raf Willems, 'Kan voetbal de wereld redden?' Willems houdt een pleidooi voor ambiance en solidariteit in zijn omvangrijke boek over allerlei initiatieven in diverse landen om racisme uit het voetbal te bannen, een rondgang langs clubs in de wereld waar voetbal als samenlevingsproject wordt neergezet en de rol van beroemde elftallen in politieke omwentelingen of dissidentie in hun herkomstlanden. Ook een aantal individuele portretten van voetballers. Een deel van de opbrengst van het boek gaat naar de Cruyff Foundation, die projecten voor kinderen met een handicap over de hele wereld opzet. ISBN 90-5240-746-0, 22 euro