Een nieuwe poging tot verbreding

John Postma

"Op welke manier bereiken we nieuwe mensen voor onze zaak?" Het is de centrale vraag waar veel extreemrechtse muziekgroepen zich mee bezighouden. Maar het kiezen van de juiste weg leidt vaak tot onderlinge strijd tussen verschillende extreemrechtse musici. Amerikaanse fascistische bands kiezen veelal voor de harde lijn, in de veronderstelling dat het aanslaat bij het grote publiek. De teksten zijn vaak snoeihard zoals blijkt uit het nummer 'My Gun' van Dying Breed. "Heil, als ik mijn geweer laadt, heil, als ik ze allemaal zie rennen, heil, als ik de trekker overhaal, heil, nee neger jij ontkomt niet." Niet elke rechtsextremist is hiervan gecharmeerd, sommigen zijn ervan overtuigd dat de harten van de mensen veroverd moeten worden. Als reactie op de 'hate-bands' ontstaat in Frankrijk begin jaren negentig "Rock Identitaire Française" (RIF).

Een groep extreemrechtse muzikanten onder de RIF-vlag is het beu om in de marginaliteit van de samenleving te opereren. Er werden officiële afdelingen opgericht in Italië, Spanje en Frankrijk. Andere landen waar geen officiële afdeling is, maar de stroming wel bestaat zijn Slovenië en Zweden. Zij vinden de subculturele nazi-skinmuziek slechts toegankelijk voor een beperkte groep, want buitenstaanders zitten niet te wachten op teksten die Adolf Hitler vereren of op afbeeldingen die het Derde Rijk promoten. 'Via de nazi-fetisjisten bereikt de beweging niets' moeten de grondleggers van de RIF-stroming gedacht hebben. RIF acht het noodzakelijk om de nationalistische muziek uit het isolement van nazi-aanhangers te halen. De boodschap moet gericht worden op het grote publiek. Rock Identitaire Française vormt de basis van een groep nieuwrechtse musici, labels en muziekbladen, die zich keert tegen 'Het Systeem' en die op inhoudelijke gronden probeert om invulling te geven aan de nationale identiteit.

Identiteit
Verdediging van de Franse cultuur en haar grondgebied is een van de voornaamste taken van de Rock Identitaire Française. In het Poolse blad Phalanx (gelieerd aan de Rock Identitaire Polen) laat een anonieme medewerker van de RIF-website 'Le Coq Gaulois' weten dat het gaat om de bescherming van het eigen land met daarnaast interesse voor de andere Europese culturen. "We hebben in Europa dezelfde culturele, religieuze en etnische geschiedenis, dus we behoren allen tot dezelfde beschaving. Maar het belangrijkste is dat we dezelfde roep om onze eigen identiteit delen. Kortom, samen als één man tegen de vijand." De gedachte van 'Eén Europa met verschillende vlaggen' wordt ook door de voormalige RIF-band Fraction (voorheen Fraction Hexagone) onderstreept. Men ziet een groot nationalistisch Europa voor zich, met diversiteit en respect voor de regio's en de verschillende volkeren. Niet voor niets draagt zij een cd op aan het regionalisme en haar woonplaats Nice. De oude bandnaam Fraction Hexagone verwijst overigens naar Frankrijk en het ideaal waarvoor zij strijden. 'De culturele strijd is onlosmakelijk met onze politieke strijd verbonden', aldus Fraction. Ook de RIF-band Ile de France koppelt de culturele strijd aan politiek. "Via muziek, strips, theater, films en spelletjes moeten we bouwen aan een sterke Franse cultuur." Kaiserbund, de technoband van het RIF-collectief, laat zich in haar muziek inspireren door Franse schrijvers en acteurs zoals Bernard Menez. Veel van het RIF-gedachtegoed is afgeleid van de Italiaanse marxist Antonio Gramsci, die pleitte voor een culturele hegemonie. Hij hoopte dat door middel van een culture omslag in de maatschappij de mensen rijp werden gemaakt voor de verovering van de politieke macht.

Verhuld racisme
Ieder Europees land heeft zo zijn eigen cultuur en daar wordt door RIF flink op gehamerd. Ile de France omschrijft hun nationale identiteit als onderdeel van het blanke ras. "Als Franse band behoren we tot het Europese blanke ras. We moeten trots zijn op onze identiteit." Met andere woorden, mensen die van buiten Europa zich in Frankrijk gaan vestigen behoren niet tot de Europese identiteit. Ze zijn niet blank. Via verhulde bewoording wordt duidelijk gemaakt dat immigranten niet welkom zijn. De schuld van immigratie ligt volgens RIF bij de Franse regering en het is dan ook niet verwonderlijk dat aanhangers van het RIF-collectief de Franse democratie als ware vijand zien. 'We moeten onze mensen mobiliseren om de vernietiging van de Franse identiteit tegen te houden', aldus de anonieme medewerker van 'Le Coq Gaulois'. In de teksten van de RIF-band Elendil komt de afschuw over de 'opgedrongen multiculturele samenleving' naar voren. Ook de nieuwrechtse band Fraction bekritiseert de Franse staat. Op haar cd 'Reconquista' besteedt men aandacht aan het thema immigratie. Volgens de band leidt het binnenhalen van immigranten tot 'een explosieve geweldsspiraal, sociale misère en etnische chaos'. 'Het systeem is verantwoordelijk voor de vernietiging van de Franse cultuur'. Daarnaast wijst Fraction het kapitalisme aan als schuldige van de 'culturele genocide', want volgens hen is 'immigratie nauw verbonden met kapitalisme'. Immigranten worden door het kapitaal naar Frankrijk gehaald als goedkope arbeidskracht, deze buitenlandse arbeidskrachten moeten zich vestigen in de Franse maatschappij. Vreemde identiteiten worden dan vermengd met de eigen identiteit. Ile de France deelt dezelfde gedachte.'We zien overeenkomsten tussen globalisme, liberalisme, immigratie, sociale ziektes en de vernietiging van de Europese identiteit. We doen ons uiterste best om het systeem te bevechten, het systeem dat de oorzaak is van de ellende.'

Globalisering
Globalisering is ook een terugkerend thema bij de RIF-bands en daaraan gerelateerde labels. In 2002 komt het Bleu Blanc Rock label met een verzamel cd op de markt die een aanklacht is tegen de mondialisering. Op de cd 'Anti Mondial' verschijnt een tiental bands die gerelateerd zijn aan het RIF-collectief zoals de Canadese band Troublemakers. In Canada zijn zij de enige band met de RIF-gedachte. Patriotisme en verzet tegen het kapitalisme en de veramerikanisering van de maatschappij zijn onderwerpen waarover ze zingen. De Parijse RIF- band In Memoriam, die ook op de verzamel cd 'Anti Mondial' vertegenwoordigd is, bekritiseert Amerika als grootmacht. Om hun protest tegen Amerika te laten horen geeft de band een cd uit. Muziek van deze cd is afkomstig van een live-concert dat zij hebben gegeven in Belgrado tijdens de NAVO-bombardementen op Servië. De winst van de cd zal overgemaakt worden aan een verschillende fondsen van oorlogsslachtoffers. Fraction is een andere band die vertegenwoordigd is op de 'Anti Mondial' cd. In een interview in het nieuwrechtse elektronische blad Black Banner zegt de band te sympathiseren met de anti-globalistenbeweging. "Anti-globalisme overstijgt de scheidslijn tussen links en rechts." In dit gebied ligt voor nieuwrechts een potentieel aan mogelijke nieuwe sympathisanten. Bleu Blanc Rock speelt op dit schemergebied in door verzamel cassettes en cd's samen te stellen met nieuwrechtse (voornamelijk RIF-gelieerde) muziek die de globalisering bekritiseert. "We hebben een open vizier en we willen zoveel mogelijk mensen bereiken", aldus een medewerker van het label. Tegen goedkope prijzen worden de muziekdragers verkocht. 'Anti Mondial' kost slechts twee euro. Met enige trots vertelt een medewerker van Bleu Blanc Rock in Black Banner dat ze in tien maanden tijd circa 5000 cassettes verkocht hebben. Via extreemrechtse festivals wordt het grootste deel van de cassettes verspreid, onder andere via het Bleu Blanc Rouge-festival van Front National. Het lijkt op preken voor eigen parochie.

Geen verbreding
Vanaf de jaren negentig zijn er diverse initiatieven geweest om extreemrechtse muziek uit de marginaliteit te halen. Toch lijkt het maar enkele bands te lukken om het fascistisch of extreemrechts imago van zich af te werpen. De voormalige rechtsrock band Böhsen Onkelz uit Duitsland, die inmiddels haar afscheid aankondigden, is jarenlang achtervolgt, ook toen zij zich distantieerde van haar extreemrechtse periode. Ook heden ten dage wordt de band nog bekritiseerd, omdat ze nog steeds dweept met rechtse thema's. Het lukt ook de RIF-bands niet om hun rechtsextremistische imago af te schudden. De stroming, in zoverre al bekend, wordt door de media, staat en de bevolking nog steeds geassocieerd met extreemrechts. In het Poolse 'Identity'-blad Phalanx vertelt de anonieme medewerker van 'Le Coq Gaulois' dat 'leden systematisch worden vervolgd en dat geprobeerd wordt om het collectief financieel te ruïneren'. Het is voor het RIF-collectief lastig om openlijk een concert te organiseren. Op 9 mei 1998 kon een aangekondigd concert van In Memoriam, Vae Victis en Ile de France (allen aangesloten bij RIF) in Club Dunois in Parijs geen doorgang vinden nadat de clubeigenaar er achter kwam dat in zijn zaal nieuwrechtse bands zouden komen optreden. Op 11 oktober 2000 is het opnieuw raak. Ile de France en de Canadese band Troublemakers zouden gaan optreden in club Les Halles in Parijs, wederom verbrak de zaaleigenaar het contract omdat hij geen podium aan extreemrechtse bands wilde geven. Optredens worden daarom enkel gehouden in nationalistische kroegen en op extreemrechtse festivals. Geen verbreding dus. De anonieme medewerker van 'Le Coq Gaulois' erkent dat RIF geregeld problemen heeft. "Het is altijd hetzelfde. We moeten altijd de vervolging van de staat op onze schouders nemen. Het is zeer moeilijk om een concertruimte te vinden. Alle RIF-cd's worden door de reguliere handel geboycot. We krijgen een verbod als we mee willen werken aan een niet politiek evenement. Op deze manier bereiken we nooit het publiek waar we op doelen." Verder verklaart de medewerker dat er potentieel in de RIF-stroming zit vanwege de variatie in muziekstijlen. Dat varieert van nationalistische rap (Basic Celtos), ska/rock (In Memoriam) tot elektronische muziek (Kaiserbund). Wie de muziek luistert bedenkt zich wel een tweede keer om nog een cd van RIF aan te schaffen. De deuntjes zijn erg simpel ingespeeld en zeer voorspelbaar. Het is de vraag of 'het grote publiek' op meer van hetzelfde zit te wachten. Ondanks de tegenslagen voor de RIF-stroming, heeft het initiatief in een aantal andere landen een vervolg gekregen. Zo kennen Italië, Spanje en Polen een dergelijke scène, waar ongeveer tien bands per land bij zijn aangesloten. Het is geen overweldigend succes. In Duitsland nam in 1999 de band Carpe Diem het initiatief tot het opzetten van een dergelijk initiatief: Identitat Durch Musik. Voor een periode van twee jaar zijn er slechts vijf bands geweest die het initiatief ondersteunden, waaronder de extreemrechtse Darkwave band Von Thronstahl. Het initiatief was geen lang leven beschoren want met het uiteenvallen van de band Carpe Diem in juni 2001 stierf ook langzaam het project een stille dood. Inmiddels bestaat Carpe Diem onder de nieuwe naam Drom, maar of het initiatief ook weer tot leven komt blijft de vraag. In Nederland is een dergelijk project nooit van de grond gekomen. De extreemrechtse band Standrecht uit Eindhoven dweepte een tijdlang met de muzikale omschrijving "Nederlandse Identitaire Rock", maar veel voeten heeft dit niet in de aarde gehad. Ook lijkt Brigade M dezelfde weg te kiezen als hun Franse en Italiaanse broeders van de RIF-stroming. Brigade M ziet hun 'European Solidarity Tour' in 2003 als afsluiter van het skinheadverleden en men gaat zich nu richten op de 'nieuwe' muziekstroming. Het is ondenkbaar dat Brigade M met hun ideologie op de Nederlandse bühne zal verschijnen. Een band die in 2003 een Grieks podium betrad waarop ook hakenkruisvlaggen hangen, zal op weinig sympathie kunnen rekenen behalve de sympathie van het kleine groepje nazi-fetisjisten.