Loep

Stormfront Nederland en Vlaanderen

Antifascistische Onderzoeksgroep Kafka

Medio augustus 2005 wist minister van justitie Donner - in antwoord op Kamervragen - te melden dat het openbaar ministerie een onderzoek is begonnen naar strafbare uitlatingen op het Nederlandstalige webforum van de site Stormfront.org. Het openbaar ministerie zelf dekt zich echter bij voorbaat in en meldt: "Het is geen gemakkelijk onderzoek omdat deelnemers vaak gebruik maken van bijnamen. We zitten er nog middenin. Dergelijk onderzoek is niet een, twee, drie afgerond." Dat blijkt, Stormfront.org bestaat inmiddels ruim tien jaar, het Nederlandse webforum ruim vijf jaar.

Tien jaar geleden stond het internet nog niet eens in de kinderschoenen. Mensen die er al van gehoord hadden associeerden het met nerds en hackers. In Nederland was nog geen twee jaar daarvoor de eerste publiek toegankelijke internetleverancier opgericht (Xs4all). In de Verenigde Staten was de verspreiding van internet al iets verder doorgedrongen, maar ook daar was van een massale belangstelling nog geen sprake. Op 27 maart 1995 begon voormalig Ku Klux Klan-leider Don Black de website Stormfront. Hij was daarmee een van de eersten, die een extreemrechtse internetsite in de lucht bracht.

Timo Dessé (midden kaal) op manifestatie Nieuw Rechts, rechts Max Adriaansz, Den Haag, 28 mei 2005
  Timo Desse  
De eerste jaren was Stormfront een langzaam groeiende website met veel nazi-propaganda en hakenkruisplaatjes die je kon downloaden en bijna helemaal gericht op de Verenigde Staten. Het internationale karakter bestond uit kleine Duitstalige afdelingen en een Spaanstalige afdeling, waarop enkele teksten werden geplaatst. Daarnaast werd de site gebruikt voor internationale communicatie.
In ieder geval vanaf 1997 was er namelijk een discussielijst via e-mail operationeel. Ook hiervan maakten vooral Amerikanen gebruik, maar ook een enkele Nederlander. Een opvallende gebruiker van het eerste uur was Evert Mouw. Mouw presenteerde zich daar als overtuigd nationaal-socialist en Hitleraanhanger. Mouw was IT-er in opleiding en woonde nog in zijn ouderlijk huis op de Veluwe.
Recent dook hij korte tijd op bij de Nationale Alliantie. Maar Mouw was een uitzondering. Dat veranderde rond de millenniumwisseling. Met de rest van Nederland kwamen ook steeds meer rechts-extremisten in het bezit van een computer met internetaansluiting, gingen websites bouwen en zochten digitaal contact. In 1998 begon Stormfront een webforum als nieuwe service voor geïnteresseerden. Dat sloot naadloos aan bij de behoefte van de Nederlandse gelijkgestemden, die ongeveer in 2000 een eigen subforum kregen met de naam 'Stormfront Nederland' (later omgedoopt in Stormfront Nederland & Vlaanderen).

Het forum bleek in meerdere opzichten een succesformule. Ten eerste was het een stuk eenvoudiger geworden om praktische en politieke discussies te voeren. Ten tweede kon er plotseling met het grootste gemak politieke propaganda en actie-oproepen onder een grote groep belangstellenden worden verspreid. Ten derde bleek het forum een goede manier om nieuwe aanhangers te werven. Ten vierde leek het een manier om strafbare uitingen toch wereldkundig te kunnen maken: de computers waarop Stormfront draait staan immers in de Verenigde Staten, waar de Nederlandse strafwet niet van toepassing is. Bovendien maakte de anonimiteit van de deelnemers het lastig om de echte identiteit te achterhalen, als er sprake was van wetsovertreding.

  moderators Stormfront  
Dat leidde ertoe dat alle extreemrechtse partijen en zeer veel prominente activisten zich aanmeldden op Stormfront om daar hun partijpropaganda neer te zetten en discussie aan te gaan met gelijkgezinden. Maar al snel kwamen ook de nadelen duidelijk in beeld. Nu de discussies op Stormfront openlijk gevoerd werden, konden ook niet-sympathiserende personen meelezen. En dat bleek vervelende consequenties te hebben. Aanvankelijk was men ervan overtuigd dat het gebruik van een Amerikaans forum strafbaarheid voor de Nederlandse wet uitsloot. Dat bleek echter een mythe. Diverse personen werden naar aanleiding van extremistische berichten op Stormfront gearresteerd en veroordeeld. Wanneer de inhoud van berichten op internet op Nederland gericht is, geldt de Nederlandse wet wel degelijk, onafhankelijk van de plaats waar de berichten fysiek staan (1). Een grotere doorn in het oog van veel Stormfront-posters werd het meelezen door politieke tegenstanders. Die bleken door het intensieve gebruik van het forum veel bruikbare informatie te kunnen verzamelen (2). Bovendien bleken gebruikers van het forum door het hoge nazi-gehalte (3) van het Stormfront-forum zich publicitair kwetsbaar te maken. Een goed voorbeeld daarvan was het extreemrechtse Rotterdamse gemeenteraadslid Michiel Smit. In de periode dat hij nog lid was van de Leefbaar Rotterdam-fractie postte hij onder het pseudoniem 'wooninrotterdam' op het Stormfront-forum. Door de radicale inhoud van zijn eigen berichten, maar zeker ook door het karakter van Stormfront zorgde dat voor een relletje in de media en in de Leefbaar Rotterdam-fractie. Uiteindelijk kon Smit in de fractie blijven zitten, na flink door het stof te zijn gegaan, maar zijn Stormfront-avontuur achtervolgt hem tot op de dag van vandaag. Een ander nadeel van het forum bleek de lichtontvlambaarheid van een flink aantal deelnemers. Politieke en andere ruzies werden regelmatig publiekelijk uitgevochten. Dat gebeurde bepaald niet zachtzinnig en zorgde vaak voor allerlei vijandschappen, afsplitsingen en scheuringen binnen extreem-rechts.
Een roemruchte periode op het gebied van digitale twisten was de vete tussen Virginia Kapic en Constant Kusters. Kapic was een voormalig lid van de NVU met een obsessieve belangstelling voor Kusters. Toen ze de partij (en Kusters) verlaten had, ontspon zich op Stormfront een zeer heftige ruzie, die ontaarde in een partij moddergooien vol ranzige details. Kapic en haar achterban brachten op een gegeven moment zelfs een aantal eigen websites in de lucht, waarop allerhande privé-informatie over Kusters en zijn politieke vriendenkring werd gezet. In een reactie daarop werd door Kusters ook over Kapic en de Nationale Alliantie allerlei interne informatie op internet gezet. Een ander voorbeeld van een explosieve digitale twist was de discussie over een herdenking van de aanslagen van 11 september. Deze herdenking werd in 2003 georganiseerd door de NNP, Nieuw Rechts, Jonge Fortuynisten en de Vrienden van Pim Fortuyn. Op de manifestatie zelf bleek de beveiliging in handen te zijn van de Nederlandse tak van de Jewish Defence League. Dat dit niet bij iedereen in goede aarde viel, is zacht uit gedrukt: op Stormfront werd ook deze controverse tot op het bot uitgevochten. De discussie spitste zich keer op keer toe op de vraag of de joden of de moslims bestreden moeten worden. De meningsverschillen hierover liepen dwars door de verschillende partijen heen en sloeg diepe geulen in de onderlinge verstandhoudingen. Overigens was niet iedereen even ongelukkig met het turbo-effect van internetruzies. Sommige personen gebruikten dit zelfs om meer slagkracht in onderlinge vetes te verwerven. Een voorbeeld daarvan is de voorzitter van de Nationale Alliantie, Jan Teijn. Nadat Teijn de NNP verlaten had en de Nationale Alliantie had opgericht, begon Teijn op Stormfront een flinke hetze tegen de NNP (onder het pseudoniem 'Weerstand', waarvan voor iedereen bekend was dat Teijn er achter zat).
Tegelijkertijd maakte Teijn gebruik van het pseudoniem 'Bomber' waarmee hij - als 'onafhankelijke geïnteresseerde' - allerlei berichten plaatste om de ruzie met de NNP verder op te stoken. Opvallend is verder dat Teijn ditzelfde alter ego ook gebruikte om antisemitische en gewelddadige berichten te plaatsen, iets waar hij als NA-voorzitter kennelijk liever niet mee geassocieerd werd. (4)

Uiteindelijk wogen voor veel actieve Stormfrontposters de voordelen niet tegen de nadelen op en stopten hun activiteiten op het forum. Inmiddels is de aftakeling zover dat alle extreemrechtse partijen behalve de NVU zo goed als verdwenen zijn van Stormfront - de Nationale Alliantie en Nieuw Rechts zijn een eigen webforum begonnen. De NVU gebruikt Stormfront nog steeds voor mededelingen, discussie en werving. Voor het overige is Stormfront vooral een verzameling van keyboardwarriors, antisemitische complotdenkers, jonge skinheads en gabbers en een enkele verdwaalde politieke activist geworden. Tekenend voor deze aftakeling zijn de drie huidige moderatoren van het forum. Het was goed gebruik op Stormfront dat het moderatieteam samengesteld was uit mensen met enige politieke ervaring en status. Hieruit kan voor een deel het succes van Stormfront Nederland en Vlaanderen verklaard worden. Andere webfora exploderen en imploderen namelijk regelmatig dat het een lust is. Te weinig of onduidelijke moderatie veroorzaakt in het algemeen óf grote ruzies óf allerhande forumvervuiling zoals onzin, nikszeggende postings of ontsporende discussiedraden. Te veel moderatie zorgt voor beperking van de discussiemogelijkheden en leegloop. De eerste paar jaar was het moderatieteam van Stormfront zo uitgerust dat er relatief weinig gemodereerd werd, waardoor er veel discussie plaats kon vinden tussen diverse extreemrechtse richtingen. Er werd echter wel ingegrepen om het Stormfront-forum te hoeden voor extreme ruzies of forumvervuiling: wanneer het niveau van berichten te laag was, discussiedraden ontspoorden of er teveel ruzie werd gemaakt om niks. Na verloop van tijd is het oude moderatorenteam opgestapt en inmiddels is het in handen van drie politieke lichtgewichten.

Vincent van 't Westeinde
  Vincent van 't Westeinde  
De eerste moderator is de vierendertigjarige Vincent van 't Westeinde ('Full of Pride'of 'FoP'), een skinhead uit het Zeeuwse Kloetinge. Van 't Westeinde is sinds 2003 actief op Stormfront. In dat jaar was hij ook enige tijd actief voor de NNP en richtte samen met zijn vriendin Joyce Hoeder een actieclubje 'Nederland Heroveren!' op, dat echter weer even snel van de aardbodem verdween als het gekomen was. De 21-jarige Joyce Hoeder, op Stormfront actief als 'wwwp2=16joyce', is de tweede moderator. Zij is sinds 2001 actief op Stormfront en is in 2003 ook actief geweest voor de NNP. De derde moderator is Timo Desse (alias 'Heidens Bloed') uit Utrecht. Desse is net meerderjarig, afkomstig uit de Black Metalscene en sinds 2003 actief op Stormfront. Verder heeft hij zich een paar keer laten zien bij acties van de Nationale Alliantie en (recent) bij Nieuw Rechts. Beide optredens zijn overigens opvallend, omdat hij op Stormfront aan-gaf de NA te vaag te vinden en NR te pro-Joods.

Joyce Hoeder
  Joyce Hoeder  
Lichtgewichten of niet, wanneer het Openbaar Ministerie inderdaad van plan is berichtenplaatsers op Stormfront aan te pakken heeft het met dit trio wel goede kandidaten in handen. Niet alleen hebben zij zelf de nodige strafwaardige berichten op hun naam staan, bovendien zijn zij - als moderatorenteam - volledig verantwoordelijk voor alle overige berichten die op het Nederlandse deel van Stormfront verschijnen.


Noten:
(1) Opmerkelijk genoeg gebeurde dit eigenlijk alleen in de Zaanstreek. Daar bleek een goede samenwerking tussen Anti Discriminatie Bureau, politie en Openbaar Ministerie voldoende om een aantal personen dat zeer radicale uitspraken deden op stormfront.org te veroordelen. Waarom dit in andere regio's achterwege bleef is niet bekend.
(2) De Nederlandse nazi-band Brigade M schreef hier zelfs een nummer over 'Internet Informanten' met als refrein:

Internet Informanten
erger nog dan infiltranten
De AIVD leest vrolijk mee
en Kafka heeft weer wat te schrijven
Toetsenbord terroristen
slaapkamernationalisten
Maar owee, de beweging leest mee
En je lijk zal spoedig boven drijven

3) Het Stormfront-forum wordt, evenals de website, gedomineerd door nationaal-socialisten die kwistig rondstrooien met hakenkruisen, SS-runes, jodenhaat en holocaustontkenning.
(4) Toen Teijn per vergissing twee keer hetzelfde bericht postte met een ander alter ego werd hij betrapt door de Stormfront-moderators. Die konden zijn gestook maar matig waarderen en dreigden hem te verbannen. Daarop kwam Teijn met het een even stompzinnige als doorzichtige verklaring: 'Bomber (een kameraad die wel eens gebruik maak van mijn computer, omdat ie er zelf geen heeft) is vergeten uit te loggen, zodat die andere naam verscheen.'

terug naar inhoud