alert!"Er is werk aan de winkel"
Interview met Norbert van Overloop, auteur van 'Wiens Belang?' over het Vlaams Belang, inkomen, werk, pensioenen en Jan Modaal

Paul Benschop

Norbert van Overloop besloot onderzoek te doen naar het Vlaams Belang en wat deze partij werkelijk wil gaan doen voor 'de gewone man'. Hoe denkt de partij over pensioenleeftijd, flexwerk, loonmatiging, sociale zekerheid en belastingverlaging voor grote bedrijven. Het resultaat van dit onderzoek werd in dit voorjaar gepubliceerd in de vorm van het boek 'Wiens Belang?'. Om de woorden van de Vlaamse krant De Tijd gebruiken: "Het kan niet worden ontkend dat de partij werkende mensen minder lekkers te bieden heeft dan de bazen".

Norbert van Overloop
  Norbert van Overloop  
Het Vlaams Belang (VB) staat als partij vooral bekend vanwege haar racisme, toch kiest u er bewust voor om juist de sociaal-economische kant van het Vlaams Belang uit te lichten. Heeft u enig idee waarom deze kant zolang onderbelicht is gebleven?

(Lachend) Dat moet je vragen aan de mensen die dit niet gedaan hebben. Maar ik denk dat dit te maken heeft met het feit dat de standpunten van het Vlaams Belang als het gaat om bijvoorbeeld sociale zekerheid sterk overeenkomen met het standpunt van de grote partijen. Alleen is het Vlaams Belang veel radicaler op deze punten. Ik denk dat de sociaal-economische standpunten van het Vlaams Belang lange tijd zijn onderschat. Sedert de publicatie van het boek ben ik op talrijke vergaderingen toelichting gaan geven over het boek, vooral op vakbondsvergaderingen. En het valt inderdaad op: iedereen weet wat het Vlaams Belang zegt en schrijft over migranten/vreemdelingen, maar slechts weinigen weten iets over het sociale programma van het Vlaams Belang.

Het VB profileert zich als de partij voor de gewone man. Zij doet dit veel sterker dan bijvoorbeeld het sociaal-democratische Sp.a. Eigenlijk springt het VB in het gat wat traditioneel links laat liggen. Hoe kan het dat links zoveel ruimte laat liggen?

Ik vind niet dat links ruimte laat liggen. Wel denk ik dat een partij als Sp.a niet meer links is te noemen. Recentelijk waren in BelgiŽ gemeenteraadsverkiezingen. De campagne die de sociaal-democraten voerden was gewoon bedroevend. De afgelopen tijd is er in BelgiŽ grote strijd gevoerd rondom het generatiepact (vergelijkbaar met de prepensioenregeling in Nederland, PB). Deze strijd resulteerde in de grootste landelijke staking sinds mensenheugenis. Er was een demonstratie in Brussel met honderdduizenden mensen. Maar wat doet Sp.a? Ze stemmen in het parlement mee met de invoering van het generatiepact! Samen met de liberale partij schaffen zij het 'brugpensioen' (prepensioen) af, waardoor mensen langer moeten werken. Hoe kan deze partij dan het ongenoegen van de gewone man vertegenwoordigen als zij zelf bijdraagt aan de basis van deze onvrede? Overigens hebben alle partijen in het parlement voor deze wet gestemd, met uitzondering van een partij: het Vlaams Belang. Dit hebben zij niet gedaan niet omdat zij niet met deze wet oneens zijn, maar omdat ze deze wet niet ver genoeg vinden gaan.

Uw boek is in brede kring erg positief ontvangen. Hoe werd er door het VB zelf gereageerd?

Vooral door veel te schelden en te tieren. Gerolf Annemans, de nummer twee van het VB heeft mij op de Vlaams Belang website uitgedaagd voor een debat. Hoewel hij het boek nog niet had gelezen weet hij zeker dat het vol staat met onzin en leugens.
In navolging van Annemans hebben enkele gemeenteraadsleden van het VB kritiek op mij geuit. In hun ogen ben ik een Marxist en een leugenaar. Maar verder dan schelden en tieren is het VB niet gekomen. Het VB heeft nog nergens de bevindingen in mijn boek kunnen weerleggen. Ze hebben het niet eens geprobeerd.
Bij een recente lezing waren er onder het publiek een tweetal mensen van het VB aanwezig. Hun vraag was waarom ik mijn boek baseer op uit zijn verband gerukte feiten en citaten. Mijn antwoord was simpel: Het VB heeft een half jaar de tijd gehad om mijn boek te weerleggen, maar dit hebben ze niet gedaan. Dit maakt alleen maar sterker wat er in mijn boek staat. Dat is eigenlijk ook de opzet van het boek. Ik heb geprobeerd zo feitelijk mogelijk te werk te gaan. Dus geen gescheld, maar gewoon de feiten voor zich laten spreken.

U kiest in uw boek bewust voor een sociaal-economische insteek. Toch bent u zelf werkzaam als vluchtelingenadvocaat. Heeft u nog plannen om het thema VB en migratie verder uit te werken?

Er zijn wel gesprekken bezig met uitgeverij EPO. Maar in mijn eerste boek heb ik vooral geprobeerd bloot te leggen wat het VB doet voor mensen met een reguliere baan. Op dit moment stemt zo'n 25% van de Vlamingen op het VB. Een heel groot deel hiervan is arbeider. Met het eerste boek heb ik geprobeerd duidelijk te maken dat het VB geen partij is voor de gewone man. Wat betreft migratie. In BelgiŽ is dit een erg emotioneel onderwerp. Veel mensen slaan bij dit onderwerp bij wijze van spreken meteen de deur dicht. Door mij in eerste instantie te richten op de sociaal-economische kant van het VB probeer ik de deur op een kier te houden, zodat het gesprek mogelijk blijft. Er is nog niks zeker, maar als ik een boek ga schrijven over het VB en migratie dan zal de opzet van dat boek weer hetzelfde worden als voor Wiens Belang. Dus geen gescheld of getier, maar gewoon een weergave van de feiten.

Na de recente gemeenteraadsverkiezingen in BelgiŽ en na de winst in Antwerpen van Sp.a kandidaat Patrick Janssens was er in veel Vlaamse media sprake van een juichstemming. Veel Vlaamse media leken te suggereren dat het VB een zware klap was uitgedeeld. Deelt u deze visie?

Nee. Absoluut niet. Als je kijkt naar de cijfers dan zie je dat het VB opnieuw heeft gewonnen. In Antwerpen weliswaar slechts een half procent, maar opnieuw is er sprake van winst. Ook in niet-stedelijk gebieden is het VB aan het groeien.
Maar ik wil ook nog wel iets positiefs benoemen. Het cordon sanitaire is nog steeds niet doorbroken. Dit is psychologisch erg belangrijk. Maar we zijn er lang niet. Er moet nog veel worden gedaan om de groei van het VB te stoppen. Er is werk aan de winkel!

Doordat het VB overal van besturen wordt uitgesloten ontstaan er in sommige plaatsen zogenaamde regenboog coalities van liberalen, sociaal-democraten, christen-democraten en groenen. Hierdoor kan het VB zich profileren als dť oppositiepartij bij uitstek. Denkt u niet dat veel ontevreden kiezers door het cordon sanitaire juist in de handen van het VB worden gedreven?

Het is inderdaad zo dat vele mensen op het Vlaams Belang stemmen bij wijze van protest. Iemand vertelde het ooit als volgt: ik stem voor het Vlaams Belang om tegen de andere partijen te stemmen. Vele mensen zijn boos, ontevreden met het huidige beleid. Maar het Vlaams Belang opnemen in een regering, hen verantwoordelijkheid geven, is zeker geen oplossing. De consequentie van het doorbreken van het cordon sanitaire is dat je het VB bestuursverantwoordelijkheid geeft. Het is zeker mogelijk dat er hierdoor mensen zijn die, zodra het VB aan de macht is niet meer op hen zullen stemmen. Maar het besef in BelgiŽ over waar het VB voor staat neemt wel toe. Feit is dat het beleid waar het VB voor staat het leven van 'de gewone man' zeer hard zal raken. Als het VB aan de macht komt zullen ze ontzaglijk veel schade aanrichten. De wederopbouw van deze schade zal heel erg moeilijk worden. In BelgiŽ zijn er veel vakbondshuizen waarvan de naam verwijst naar de strijd die de Belgische arbeider heeft moeten voeren voor de invoering van de achturige werkdag. Het VB wil bijvoorbeeld aan dit recht gaan tornen. Bij de strijd voor de invoering van de achturige werkdag is letterlijk bloed gevloeid. Ik wil niet deze strijd van onze ouders en voorouders voor niks is geweest. Ik wil niet dat de Belgische arbeider deze strijd nogmaals moet voeren.

Paul Benschop is medewerker van het AFA-Landelijk Secretariaat

Norbert van Overloop is werkzaam als advocaat in Gent. Hij maakt deel uit van Progress Lawyers Network, dit is een netwerk van progressieve advocaten. Tevens is hij lid van de Belgische PVDA en medewerker van haar partijblad Solidair. Daarnaast was hij een van de initiatiefnemers van Objectief 479.917, een beweging die strijdt voor gelijke rechten voor migranten. Hij houdt tevens een weblog bij: www.wiensbelang.blogspot.com

terug naar inhoud