Avigdor Lieberman is niet het probleem – Israels master plan voor 'transfer' wel

Ellen Cantarow

Dat Avigdor Lieberman tuig is, daaraan twijfelt niemand. Zijn ultimata ('Degenen die denken dat zij met het doen van concessies respect winnen en vrede zullen bereiken, hebben het goed mis' – The New York Times van 2 april jl.) waren bedoeld om te shockeren. Neve Gordons onthullingen over Liebermans talrijke corruptie-affaires, zijn geweld tegen een 12-jarig kind, zijn oproep om Gaza te bombarderen, zoals de Verenigde Staten dat ooit met Hiroshima deden, vormen aanvullende bewijslast tegen hem en wakkeren het vuurtje aan, dat sinds zijn benoeming tot minister van Buitenlandse Zaken op internet woedt.

Kortom, deze man moet op alle mogelijke manieren afgewezen worden. Maar het staat vast, dat de problemen die aan zijn naam kleven daarmee niet zullen verdwijnen. Integendeel, de problemen zullen in een andere vorm opnieuw opduiken – na het terugwijzen van Lieberman door president Barack Obama in zijn speech in Ankara en zijn verklaarde steun voor 'een twee staten-oplossing' – vooral met betrekking tot de aard van die 'twee staten', als het tenminste aan Obama en premier Binyamin Netanyahoe en de zijnen ligt.

Hoewel Liebermans benoeming niet zozeer bedoeld was om hem de bad cop te laten spelen en anderen daarbij gunstig te laten afsteken, toch zal het zeker zo uitpakken. Een recente J Street-petitie [een organisatie van kritische zionisten in de Verenigde Staten; red.] roept mij en duizenden anderen on-liners op om Lieberman af te wijzen, als zijnde een bedreiging voor 'onze gemeenschappelijke waarden' , maar ook om een handreiking van J Street te steunen, in de vorm van het overbrengen van 'onze beste wensen en felicitaties …. en de toezegging om de regering van Binyamin Netanyahoe waar mogelijk bij te staan en indien noodzakelijk aan te sturen, om het doel van werkelijke vrede en veiligheid voor Israel, de Palestijnen en het hele Midden-Oosten te bewerkstelligen.'

Dit is werkelijk een gevaarlijke politieke koers. Drie jaar geleden stelde Lieberman voor om [het in Israel gelegen] Galilea, waar een grote Palestijnse bevolkingsgroep woont, aan de [bezette] Westelijke Jordaanoever toe te voegen. Midden in dit gebied ligt de Wadi Ara, die enkele jaren geleden in een Amerikaans mediabericht nog werd omschreven als 'een seizoensgebonden rivierbedding, grenzend aan de Westelijke Jordaanoever'. [Ook na de Nakba van 1948-1949 nog] overwegend door Palestijnen bewoond, is de Wadi Ara uiteindelijk binnen Israelische landsgrenzen komen te liggen, nadat [Israels eerste premier David] Ben Goerion hierover een overeenkomst wist af te dwingen van koning Abdullah van [Trans-]Jordanië, die het gebied in het kader van de wapenstilstandsovereenkomst afstond.

Maar het verhaal gaat nog verder terug. Tijdens een rondreis van Shimon Peres door de Verenigde Staten in 2005 suggereerde deze zijn Amerikaanse toehoorders, dat zogeheten Amerikaanse terugtrekkingsgelden (Amerikaans belastinggeld dat na de 'terugtrekking' uit Gaza door Washington is gefourneerd) zouden moeten worden aangewend om de Wadi Ara te 'ontwikkelen'. Daarmee bedoelde hij, dat de 'ontheemde' kolonisten uit de Strook van Gaza zich daar zouden kunnen vestigen. Deze opmerking deed denken aan Irving Howe's suggestie in The New York Times Book Review van 16 mei 1982, dat meer joden naar het 'onderbevolkte' Galilea moesten worden gestuurd - 'onderbevolkt' in de zin dat New York 'onderbevolkt' was door blanken, totdat daar grootscheepse renovatieprojecten in gang zijn gezet.

Lieberman draait het idee van Peres om, maar beide voorstellen hebben met elkaar gemeen dat zij in de ban zijn van 'het demografische probleem'. Over dit onderwerp weten zo ongeveer heel Israel en vele zogenaamde 'liberale joden' uit de Verenigde Staten elkaar te vinden. De verschillen tussen van extreem-rechts en links gaan slechts over de details hoe deze kwestie voor eens en voor altijd op te lossen.

Liebermans suggestie is door Israelische wetenschappers als 'onwettig' afgeserveerd, maar heeft niettemin talrijke voorstanders weten te winnen. Naar het zich laat aanzien, kan het voorstel eenvoudig ingepast worden in een 'twee staten-oplossing' onder Amerikaans-Israelische auspiciën.(1) Dat is wat over het hoofd gezien wordt in de hysterie rond Liebermans uitspraken: 'Transfer' – een lang nagestreefde Israelische optie, zou in de nabije toekomst wel eens [opnieuw] gerealiseerd kunnen worden (Liebermans voorstel wordt overigens met 'zachte transfer' aangeduid).

In februari 2006 omarmde [oud-politicus] Henry Kissinger in The Washington Post het idee enthousiast, zonder Lieberman bij naam te noemen: 'De meest logische uitkomst zou zijn om Israelische [joodse] nederzettingenblokken rondom Jeruzalem te ruilen voor gelijkwaardige gebieden in het huidige Israel met een omvangrijke Arabische [Palestijnse] bevolking. Afwijzing van een dergelijke aanpak, die een enorme bijdrage aan het verkrijgen van stabiliteit en demografisch evenwicht vormt, geeft blijk van een starheid die heikele kwesties onopgelost laat.'

Daarbij wordt ongetwijfeld gedoeld op het bittere verzet van de Palestijnen in de Wadi Ara tegen deze 'landruil'-optie. 'Stabiliteit' en 'demografisch evenwicht' zijn codewoorden voor zuiverheid van de joodse staat, wanneer deze eenmaal van haar 'demografische probleem' is verlost en 'lastige' Palestijnen onder de laars zullen zijn gekomen van het Palestijns Nationaal Gezag (PNA), de regionale marionet van de Verenigde Staten/Israel.

In de dagen dat Kissinger bovengenoemde woorden, berichtte het Israel National News dat Knesset-lid Otniel Scheller (Kadima) 'die algemeen gezien wordt als een van loyaalste personen in de kring van premier Ehoed Olmert', een voorstel had gedaan dat erg op Liebermans 'ruil-voorstel' leek. Schnellers plan was 'meer gefaseerd' van aard. De Palestijnse burgers van Israel die bij een 'landruil' betrokken zijn, zouden vooralsnog onder laatstgenoemde staat blijven vallen. Het grondgebied dat zij bewoonden zou echter onder de PNA komen te vallen en zij zouden niet langer toestemming krijgen zich elders in Israel te vestigen.(2)

Een meer recente aanhanger van dit idee is voormalig minister van Buitenlandse Zaken, Tzipi Livni, die stelt dat een 'Palestijnse staat' het 'nationale antwoord is voor de Palestijnen' in de [in 1967] bezette gebieden en voor degenen 'die in de diverse vluchtelingenkampen of in Israel wonen.'

Het is aannemelijk dat een dergelijk plan zal blijven terugkomen en wellicht doorgevoerd zal worden (de ontvlambare Lieberman zal daarbij in toom gehouden worden, waarbij zijn grove taalgebruik de aandacht van 'links' zal afleiden) Verslaggever Ethan Bronner van The New York Times schreef op 12 februari dat 'links' Liebermans 'bereidheid om twee staten te creëren – een joodse en een Palestijnse – wel ziet zitten en dat gebieden die nu nog bij Israel horen, zouden worden afgestaan'. Let op Bronners gebruik van de termen 'bereidheid' en 'afstaan', waarmee hij blijk geeft dat hij de zogenaamde grootmoedigheid van Israel onderschrijft. (Bronner citeert, uiteraard, geen Palestijnen uit de Wadi Ara, noch vermeldt hij dat wat Israel aan gebied zou afstaan door 'untermenschen' wordt bewoond. Op z'n best beschouwt de grote meerderheid van de Israeli's de Palestijnen als mensen die 'hulp' [bij transfer] nodig hebben, net als in aanbeveling van de eerdergenoemde Irving Howe's discipel Michael Walzer, dat de oorspronkelijke bevolking 'in de ogen van de staat marginaal is'. Zijn aanbeveling was om 'diegenen te helpen vertrekken, die vertrekken moeten.'(3)

Nogmaals, het is in de ogen van de Israeli's niet nodig om de mensen van de Wadi Ara en soortgelijke 'Arabische' gebieden te vragen wat zij van dergelijke plannen vinden, omdat – om te beginnen – het land is niet van hen is. Want na 1948 is ruim 90 procent van het grondgebied van Israel in handen gekomen van het Joods Nationaal Fonds (JNF), die zijn middelen zodanig moet aanwenden, dat 'personen van joodse religie, ras of afkomst er direct of indirect van profiteren'. Het JNF wordt 'erkend door de regering van Israel en de Wereld Zionistische Organisatie als het exclusieve instrument voor de ontwikkeling van het grondgebied van Israel'. Maar dan wel een ontwikkeling louter en alleen voor joden.(4)

En zo zou, temidden van veel feestgedruis – handen schudden op het gazon van het Witte Huis, enzovoort – de nieuwe 'twee staten-oplossing' wel eens in de nabije toekomst gerealiseerd kunnen gaan worden. In dat geval zal er een Palestijns getto bestaan naast een joodse staat, uiteraard uitgebreid met de joodse nederzettingen. 'Het demografische probleem', dat zionisten in zijn greep hield – nadat twee rabbijnen in de 19e eeuw uit Palestina terugkeerden met de mededeling dat de bruid 'prachtig was, maar al getrouwd was met een andere man' – zou daarmee opgelost zijn. Zo nu en dan zou er, op een verafgelegen heuveltop, een eenzame geitenhoeder opdoemen, nostalgisch verwijzend naar 'eenvoudiger' en meer 'traditionelere' tijden. Palestijns borduurwerk zal verkocht worden op daarvoor aangewezen plaatsen, om personen en meubels van zuivere joden op te smukken, die heen en weer reizen tussen het zuiver joods Jerusalem, Tel Aviv en Ma'ale Adumim. Amerikaanse lezers die exclusieve turkooize juwelen van de Navajo's [inheemse Indianen] dragen – onder wie schrijver dezes – zullen dergelijke beelden herkennen.

Hoe heeft het zover kunnen komen? Zeker, er zijn voldoende waarschuwingssignalen geweest. Bijvoorbeeld dit interview van BBC-reporter Alan Hart met [de Israelische generaal en politicus] Moshe Dayan van 14 mei 1973:

Alan Hart: 'Waarom probeert u meer en meer [joodse] nederzettingen te realiseren? De Arabieren [Palestijnen] denken dat uw doel is om eeuwig in Cis-Jordanië [de Westelijke Jordaanoever] te blijven.'

Dayan: 'Dat klopt. Sterker nog, ik denk dat Israeli's voor eeuwig en tot het einde der tijden in Cis-Jordanië moeten blijven.'

Hart: 'Arabieren die dit horen, inclusief [de Egypische] president [Anwar al-] Sadat, zullen zeggen: 'Zie je wel! Dayan bevestigt hiermee, dat hij enkel uit is op territoriale expansie.'

Dayan: 'OK, als je ervan uitgaat, dat de [onze] behoefte om je thuis te voelen in heel Cis-Jordanië een expansionistische ambitie is, als je dat expansionistisch wilt noemen, dan ben ik een expansionist.'

(uit: Ammon Kapeliouk, Israel, La fin des Mythes; Parijs: Editions Albin Michel, 1975)

In dit verband moet ook Dayans opmerking uit 1967 niet vergeten worden, toen hij collega's instrueerde wat zij tegen de Palestijnen moesten zeggen: 'Jullie zullen doorgaan te leven als honden, en wie daaraan de voorkeur geeft, mag vertrekken…'(5) Of, verder terug in de tijd, de opmerkingen van [Israels latere president] Ha'im Weizmann over de Balfour Declaration uit 1917: 'Met betrekking tot de Arabische kwestie: de Britten vertelden mij dat er daar enkele honderdduizenden negers wonen, maar dat deze kwestie niet belangrijk is.' In Fatefull Triangle (Cambridge, MA: South End Press, 1983 en latere drukken), citeert auteur Noam Chomsky zijn landgenoot, de Amerikaanse journalist Vincent Sheean, die in 1929 als een vurige zionist in Palestina aankwam, maar na enkele maanden met forse kritiek op het hele zionistische project weer vandaan vertrok, vooral vanwege de houding van de joodse kolonisten tegenover wat zij het 'onbeschaafde ras' noemden, of 'de wilden', 'Roodhuiden', of '13 eeuwen lang krakers [van Eretz Israel] …'(6)

In het boek Defending the Holy Land: A Critical Analysis of Israel's Security & Foreign Policy (Michigan: University of Michigan Press, 2006), toont de Israelische veiligheids- en buitenlandanalist Ze'ev Maoz aan, dat Israel het product is van bewuste politieke keuzes om een 'Spartaanse staat' tot stand te brengen. Al zijn regeringen, vanaf de eerste onder leiding van Ben Goerion, hebben op de 'Iron Wall'-doctrine van [de revisionistische zionist en de geestelijk vader van Rechts-Israel] Ze'ev Jabotinsky onderschreven. Deze berust op het beginsel van het uitdelen van militaire klappen, om zo 'de Arabieren te doordringen van de futiliteit en onredelijkheid van hun dromen. Uiteindelijk zullen de Arabieren een punt bereiken, dat zij de joodse staat accepteren en er vrede mee willen sluiten.'(7) De verwoesting van de Strook van Gaza, afgelopen winter, is het meest recente voorbeeld van een dergelijke aanpak.

Het kan niet genoeg benadrukt worden, dat zonder de Verenigde Staten Israel niet op dit punt zou zijn beland.(8) Inmiddels blijkt president Obama meer van hetzelfde te zijn. Bij de presentatie van George Mitchell als zijn speciale gezant voor het Midden-Oosten zei Obama: '[Oud-]senator Mitchell zal … Israel helpen een alomvattende vrede met de Arabische wereld te sluiten. Laat ik daarbij het volgende duidelijk stellen: Israels veiligheid ligt Amerika na aan het hart. Altijd zullen wij het recht van Israel steunen om zich tegen legitieme bedreigingen te verdedigen … Om een werkelijke partner voor vrede te zijn, heeft het Kwartet [Verenigde Staten, Europese Unie, Russische Federatie en het Kantoor van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties; red.] gesteld, dat HAMAS aan enkele voorwaarden vooraf moet voldoen: Erkenning van het bestaansrecht van Israel, het afzweren van geweld en naleving van eerder [tussen Israel en de PLO/PNA] gesloten overeenkomsten … Ik moet zeggen, dat het Arabische vredesinitiatief [van 2002/2007] constructieve elementen bevat, die de inspanningen [om tot vrede te komen] kunnen helpen bespoedigen. Voor Arabische staten is het moment aangebroken om te handelen overeenkomstig het belofte die in het initiatief besloten ligt, namelijk om de Palestijnse regering van[PNA-]president [Mahmoed] Abbas en [PNA-]premier [Salam] Fayyad te steunen, als een stap in de richting van normalisering van de betrekkingen met Israel en stelling te nemen tegen extremisme dat ons allen bedreigt. [cursivering auteur](9)

Het is duidelijk: de nadruk ligt op Israels 'recht op zelfverdediging', de eis dat HAMAS vooraf aan de voorwaarden van het Kwartet moet voldoen, evenals op het naar voren schuiven van het Amerikaans/Israelische marionettenregime van Abbas. Niet duidelijk is waarom Obama er bewust voor koos om een wezenlijk element in het voorstel van de Arabische Liga van 2002/2007 te niet te noemen, namelijk dat van Israel wordt eerst verlangd dat het zich achter de grenzen van 1967 terugtrekt (enkele grenscorrecties daargelaten) [lees: de inlijving van de illegale joodse nederzettingenblokken; red.]. Obama had het uitsluitend over wat er op een dergelijke terugtrekking zal volgen, door op voorhand de Arabische staten op te roepen de betrekkingen met Israel 'te normaliseren'. Overigens was men al in 2001, tijdens de Israelisch-Palestijnse onderhandelingen in Taba (Egypte), een oplossing als door de Arabische Liga bepleit, dicht genaderd. [Israels premier] Ehoed Barak haakte toen op het laatste moment af.(10)

Evenzeer had Israel in 1971 ervoor gekozen net in te gaan op wat destijds een verbijsterend vooruitzicht leek te bieden, namelijk het aanbod van president Sadat voor een alomvattende vrede. Egypte was in die jaren in de Arabische Wereld een grootmacht en vrede met dit land zou vredesverdragen met andere Arabische staten in het vooruitzicht gesteld hebben (aan de Palestijnen had Sadat geen boodschap; hij was enkel geïnteresseerd in Israels terugtrekking uit de Sina'i-Woestijn, die Israel in 1967 had bezet). Het gevolg van Israels afwijzing - een keuze voor expansie boven veiligheid, mede mogelijk gemaakt door Kissinger die [Israels premier] Golda Me'ir steunde – was de Oktober Oorlog van 1973 . Die kostte Israel de levens van 3000 Israelische soldaten, een 'schrikbarend' verlies aan militair materieel (in de woorden van [Syrië-specialist] Ze'ev Ma'oz) en 10 miljard dollar aan schade. Op minstens twee momenten zette Israel zijn nucleaire wapenarsenaal op scherp en bracht zo de regio op de rand van een nucleaire oorlog.(11)

Ook in het Oslo-proces [1993-2000] verkoos Israel expansie boven veiligheid, wat er ook over het doen van een 'genereuze aanbod' is beweerd. Expansie is nadien aan de orde van de dag geweest. Gevolg is dat slecht nieuws over het rottende Gaza onze mailbozen blijft vullen. Kennelijk willen de Verenigde Staten en Israel van Gaza een internationale liefdadigheidszaak maken, een proefterrein voor massavernietingswapens in dichtbevolkte gebieden, dan wel beide. Ook van de Westelijke Jordaanoever komt slecht nieuws, waar arrestaties en ontvoeringen van Palestijnen, het neerschieten van internationale vredesactivisten, huisverwoestingen, pogroms door joodse kolonisten, voortgaande annexatie in Oost-Jerusalem, enzovoort, in versneld tempo doorgaan.

Ziehier de Amerikaans/Israelische staat van dienst. Tegen de achtergrond van dit alles is Avigdor Lieberman daarom slechts een komma. Degenen die werkelijk verandering willen, zullen zich op het grotere geheel moeten concentreren.

Noten:
1. Op dit punt ben ik dank verschuldigd aan Noam Chomsky voor diens gedachten over Liebermans 'landruil' en over bepaalde politici die dit idee omarmen; zie Chomsky's essay 'Good News, Iraq and Beyond' (via de website van Z Magazine).
2. Ibid.
3. 'Nationalism, Internationalism, and the Jews: the chimera of a binational state'; in: Irving Howe & Carl Gershman, Israel, the Arabs and the Middle East; New York: Bantam Books, 1972; pp. 186-199.
4. 'Good News, Iraq and Beyond'. Chomsky bespreekt een recente (slechts gedeeltelijk succesvolle) aanval op de openlijke racistische praktijken van het JNF.
5. Noam Chomsky, Fateful Triangle; Cambridge, MA: South End Press, 1983/1989; p. 481. Dayan maakte deze opmerking tijdens een bijeenkomst in september 1967, suggererend wat zijn collega's tegen de Palestijnen moesten zeggen. De bron is [prominent politicus] Yossi Beilin. Shimon Peres protesteerde en zei dat Israel zijn morele standaard hoog diende houden [de eeuwige huichelaar !; red,], waarop Dayan antwoordde: 'Ben Goerion zei dat eenieder die het zionistische probleem [problem] vanuit een morele invalshoek benadert, geen zionist is.'
6. Ibid.
7. Zeev Ma'oz, Defending the Holy Land: A Critical Analysis of Israels Security & Foreign Policy; Michigan: University of Michigan Press, 2006; p. 9.
8. In een onlangs gepubliceerd, belangwekkend artikel toont Irene Gendzier aan de hand van een analyse van een reeks citaten van Amerikaanse regeringsvertegenwoordigers aan, dat iedereen binnen de Amerikaanse regering in 1948 precies wist wat de Palestijnse inwoners van Palestina te wachten stond. Zij keken toe – sommigen met afgrijzen, anderen sceptisch. Degenen die in Israel een toekomstige Spartaanse beschermer van Amerikaanse 'belangen' zagen (post-Brits-Franse hegemonie in de regio en de toegang tot olie), keken met kille nieuwsgierigheid toe. Na 1967 is de overeenkomst zogezegd getekend, verzegeld en afgeleverd. 9. 'President Barack Obama Delivers Remarks to State Department Employees'; in: The Washington Post van 22 januari 2009.
10. Zie Ran HaCohens portret van Barak, wiens reputatie net zo abject is als die van Lieberman (via de website anti-war.com); voor een gedetailleerde beschrijving van Baraks voorliefde voor extreem-rechtse, religieuze, nationalistische joodse kolonisten, zie: Idith Zertal en Akiva Eldar, Lords of the Land: The War over Israels Settlements In The Occupied Territories, 1967-2007; New York: Nation Books, 2007; 576 pp.
11. Ma'oz, op. cit., p. 417.

Bron: Counterpunch, 9 april 2009

Ellen Cantarow is een in Boston gevestigde journalist die over het Midden-Oosten schrijft en geruime tijd in Palestina heeft gewoond

vertaling: Jeroen Bosch

Eerder gepubliceerd in Soemoed, de tweemaandelijkse uitgave van het Nederlands Palestina Komitee, jaargang 37, nummer 3 (mei-juni 2009). Een abonnement op Soemoed heb je door overmaking van € 32,50 op giro 2047409 t.n.v. Stichting Palestina Publicaties, Amsterdam. Zie ook www.palestina-komitee.nl

back