Noodtoestand in Kerkrade
AFA Nederland

De fascistische splinterpartij Nederlandse Volks Unie (NVU) vroeg voor zaterdag 24 maart (2001) jongstleden een demonstratie aan in Kerkrade en Herzogenrath, vlak over de voormalige Nederlandse grens. Door arrogantie en naïviteit van de Kerkraadse burgemeester kreeg de NVU via de rechter toestemming voor een demonstratie in Kerkrade. De grensblokkade van boze burgers uit Kerkrade en de rest van Nederland probeerde hij te verbieden. De omgekeerde wereld?
De Duits/Roemeense neo-nazi Christian Malcoci kondigde eind vorig jaar, op een geheime bijeenkomst van enkele tientallen Nederlandse en Duitse NVU'ers in Mook zijn kandidatuur voor de gemeenteraadsverkiezingen in Kerkrade in 2002 aan. De NVU wil verder nog in Rotterdam en Arnhem deelnemen aan de verkiezingen. De groep neo-nazi's die tegenwoordig de NVU vormt, richtte in het verleden haar pijlen al vaker op het grensgebied met Duitsland en België. Hier kan het kleine groepje wat de NVU in Nederland is, rekenen op hulp van vooral Duitse, maar ook Belgische neo-nazi's. Ook de Nederlands-Duitse samenwerking van neo-nazi's bestaat al langer (zie vorige Ravage).
De neo-nazi's wilden een 'grensoverschrijdende' demonstratie houden, van het station in Herzogenrath naar de markt in Kerkrade en weer terug. In beide plaatsen was de weerzin tegen de komst van de neo-nazi's enorm en er ontstond dan ook een verscheidenheid aan initiatieven. Zeker toen het verbod van burgemeester Som op de nazi-demonstratie geen stand hield bij bestuursrechter Sleddens uit Maastricht (1). In Herzogenrath verbood de politie-rechter de demonstratie op grond van de 'verheerlijking van het nationaal-socialisme'. De route van de neo-nazi's was dezelfde als de inval van de Wehrmacht in 1940, een inspectieroute van de verdedigingswerken van Hitler en de datum 24 maart was in 1933 de dag waarop het Duitse parlement buiten werking werd gesteld en Hitler feitelijk aan de macht kwam. Malcoci ging in beroep tegen het verbod, de 6e kamer van het Aachenergerechtshof handhaafde het verbod, het gerechtshof in Münster ook. Het bleef vanwege alle beroepsmogelijkheden lang onduidelijk of het verbod gehandhaafd zou blijven.
In Kerkrade werd besloten tot een grensblokkade op de route van de neo-nazi's, ondersteund door alle politieke partijen in Kerkrade, enkele partijen uit Herzogenrath en tal van organisaties uit de rest van Nederland, van het Nederlands Auschwitz Komitee tot aan de landelijke vereniging van Anti-Discriminatiebureau's. Kerkradenaren uitten hun woede ook op andere manieren; zo hing er bij een verfwinkel het spandoek "Wij verkopen alle kleuren, behalve bruin". In Herzogenrath liep de mobilisatie voor de stationsblokkade door en werd er tevens een manifestatie door 'Demokraten gegen Rechts' vlakbij het station georganiseerd. In de aanloop naar zaterdag de 24e verschenen er billboards met oproepen tot burgermoed, werden mensen opgeroepen hun foto in te sturen naar de lokale krant om zo hun gezicht te laten zien tegen de bruine pest. De Evangelische kerk zou de doodsklok gaan luiden en er zou worden gebeden voor vrede en veiligheid. Het Aachener Bündnis gegen Rechts, AFA en het Comité Waakzaamheid Euregio riepen alle grensgemeentes op om waakzaam te zijn tegen het eventuele uitwijken van neo-nazi's.
Voor zaterdag de 24e had de politie in Kerkrade diverse scenario's bedacht om de grootste neo-nazi-demontratie sinds 1945 in Nederland in goede banen te leiden. Burgemeester Som probeerde op vrijdag nog de tegendemonstraties tegen te houden en verklaarde tegenover de verzamelde pers dat "er bij de burgers en anti-fascisten geen behoefte meer bestond om te demonstreren". Tegelijk probeerde hij de partijen in zijn gemeenteraad te bewerken door een alternatieve demonstratie-route aan te bieden. Zo probeerde Som, ongetwijfeld op aanraden van de politie, een scheiding aan te brengen tussen de anti-fascisten uit de rest van Nederland en de 'democratische burgers' uit Kerkrade en omgeving. Gelukkig bleek ons verbond hiertegen bestand. Zo konden we ons op zaterdag allemaal verzamelen op het kruispunt wat de oude grens ooit vormde. De politie meende wel een aantal van onze bussen te moeten doorzoeken, omdat zij "signalen hadden dat er helmen en knuppels" in zouden liggen. Hun afgang was compleet toen de buit bestond uit een houten keukenrolhouder.
De locatie van de demonstratie van de neo-nazi's was nog altijd geheim, tot het moment dat er bij het station Kerkrade zeer snel een gebied door een dubbele ring Mobiele Eenheid werd afgesloten en in volle vaart zo'n dertig auto's, onder zware politie-begeleiding, vol met neo-nazi's aan kwamen scheuren. De ongeveer 150 neo-nazi's, waaronder zo'n 20-25 Nederlanders, poseerden een minuut of 10 voor de pers, die mondjesmaat door de politie in de ring was toegelaten. Het treinverkeer was stilgelegd, het gebied was verlaten. In het kwartier dat de neo-nazi's een rondje van 300 meter mochten lopen, liepen ze echter langs een bejaardenhuis, waarvan de bewoners niet waren gewaarschuwd. Natuurlijk een schandaal van de bovenste plank, om neo-nazi's met vlaggen langs mensen te sturen die de oorlog hebben meegemaakt (2). In het centrum van Kerkrade liet de Nederlandse ME intussen zien wat er wordt verstaan onder het beschermen van de burgers van Kerkrade. Ze blokkeerden tot driemaal toe de grote demonstratie van boze burgers op weg naar het station van Kerkrade. De stoet groeide naarmate de dag vorderde en steeds meer Kerkradenaren sloten zich aan. Duitse anti-fascisten uit Herzogenrath, die zich wilden aansluiten bij onze demonstratie werden door de ME met de wapenstok bewerkt, op de grond gegooid en geslagen. Vier anti-fascisten werden gearresteerd en met hoofdwonden en een lamme arm 4 uur lang vastgehouden.
Door de druk van de grote groep anti-fascistische demonstranten, aanwezig in het centrum van Kerkrade, had de politie geen andere keuze dan de neo-nazi's bij het station zo snel mogelijk weer weg te sturen. Hun demonstratie duurde op zijn hoogst 25 minuten, terwijl de toestemming voor 2 uur was gegeven. Op het moment dat de anti-fascistische demonstratie het grootst was, Nederlanders en Duitsers samen, zo'n 3000 mensen, werd bekend dat het Hooggerechtshof in Karlsruhe toch toestemming had gegeven voor de neo-nazi's om van 15.00 tot 17.00 op het station in Herzogenrath te demonstreren. Besloten werd het stationsplein in Herzogenrath te bezetten en dat gebeurde. Onderweg sloten zich nog meer burgers uit Herzogenrath aan. Na een uur bezetting kwam het bericht dat de neo-nazi's 10 kilometer verderop, in het plaatsje Würselen 10 minuten op een pleintje voor de brandweerkazerne hadden mogen staan. Hierbij waren nog zo'n 20 Nederlandse nazi's aanwezig, waarvan er twee werden opgepakt wegens verboden wapenbezit (3). De bezetting was gelukt en de demonstranten waren tevreden. In Kerkrade hebben de neo-nazi's weliswaar kunnen verzamelen, maar niet door het centrum kunnen demonstreren en in Herzogenrath zijn ze helemaal niet geweest. Deze acties bieden hoop voor de toekomst, want het zal vast niet de laatste keer zijn dat de NVU, of welke extreem-rechtse partij dan ook, zich in het grensgebied, of waar dan ook, manifesteert. We hopen dan ook dat we tegen die tijd weer een beroep kunnen doen op jullie solidariteit en strijdbaarheid!

Jeroen Bosch, namens Anti-Fascistische Actie Nederland.

Noten:
(1) De gebruikelijke reflex na een extreem-rechtse demonstratie is ook waar te nemen in Kerkrade. Burgemeester en politiechef zetten vraagtekens bij de kosten van de vrijheid van meningsuiting.
(2) Van de bewoners van het bejaardenhuis zijn inmiddels diverse verklaringen opgetekend
(3) Er werd in Kerkrade nog een jongen gearresteerd die vanuit een groepje Nederlanders een donkere man lastig viel, vlak nadat de antifa-demonstratie de grens was overgestoken. De politie wil hierover geen bijzonderheden loslaten

AFA volgt de ontwikkelingen in het grensgebied op de voet en is betrokken bij overleggen betreffende volgende acties. Het laatste nieuws hierover en achtergroninformatie over de verschillende Duitse en Nederlandse neo-nazi-groeperingen is te vinden op onze webhalte.

Op woensdag 6 juni moeten de gearresteerde anti-fascisten bij het kantongerecht in Maastricht voorkomen. Neem tegen die tijd contact op over de ondersteuning.

Actievoeren kost ook geld. Wil je een financiële bijdrage leveren aan komende acties, stort dan een bedrag op giro 6896749, Alert, Utrecht. E-mail: alertafa@xs4all.nl

back