logo onderzoeksgroep

Updates
Actueel
Publicaties
Artikelen
Antisemitisme
Bestellen
Links
Contact
Zoeken

antifa-vakblad Alert!

xml

'Het visitekaartje van Turkije Express'
Overheidsbeleid en Wolven-muziek

Print versie

Hoe reageert de lokale ambtenarij en politiek op politiek-culturele manifestaties van de Grijze Wolven? Burgemeesters blijken niet op te treden tegen Wolven-bijeenkomsten. Zij zien deze bijeenkomsten alleen als een eventueel openbare orde-probleem. Ambtelijke afdelingen van gemeenten gaan nog iets verder. Gemeenten blijken namelijk met enige regelmaat optredens van met name Turkse extreem-nationalistische mehter-orkesten te subsidiëren. Bij dergelijke optredens zijn gemeenten zelfs incidenteel actief betrokken bij de productie van de concerten. Overigens hebben gemeenten op veel grotere schaal Grijze Wolven-organisaties in Nederland gesubsidieerd. We zullen in dit artikel echter alleen de recente subsidieverstrekkingen bekijken waarbij het geld uiteindelijk (deels) ging naar Grijze Wolven-muzikanten. Uit de benadering van de overheid blijkt dat zij het (extreem-)nationalisme in de Turkse gemeenschap in Nederland dermate sterk onderschat, dat zij het feitelijk bevordert.

Betalingsbewijs aan het Berlin Mehter Takimi door de TFN-organisatie Turkse Culturele Vereniging Enschede i.v.m. de bijeenkomst in mei 2003 te Oldenzaal
  betalingsbewijs  
In 2006 en 2007 stuurde de Onderzoeksgroep Turks extreem-rechts een aantal brieven aan gemeenten om te waarschuwen voor politiek-culturele manifestaties van Grijze Wolven. Het betrof bijeenkomsten in het Gelderse Oosterhout, Utrecht, Westervoort (1) en Rijswijk (2). Al deze bijeenkomsten werden georganiseerd door lidorganisaties van de Turkse Federatie Nederland (TFN) of door deze federatie zelf. De reacties van de burgemeesters van deze gemeenten laten zich samenvatten als dat er geen aanleiding is om op te treden omdat er geen verstoring van de openbare orde wordt verwacht. Zaaleigenaren namen doorgaans überhaupt niet de moeite om te reageren. Bij de bijeenkomst in Oosterhout werd meer duidelijk over de beweegredenen van de burgemeester en de zaaleigenaar om de bijeenkomst doorgang te laten vinden. De Gelderlander besteedde namelijk in een kort artikel aandacht aan het protest van de Onderzoeksgroep. (3)

Genocide-ontkenning
De bijeenkomst in Oosterhout in zalencentrum Ardella op 4 februari 2006 behelsde een viering van het tienjarig bestaan van het Cultuur- en Educatiecentrum Imam Ahmet Yesevi uit Arnhem. Tijdens deze bijeenkomst traden een aantal bekende Grijze Wolven-muzikanten op als Mustafa Yildizdogan, de Twentenaar Ömer Kadan en de Bielefeldse Fatih Mehter Takimi. Als slagroom op de taart was bovendien de voorzitter van de TFN, Güven Isçi, als gast aanwezig.
In de Gelderlander ontkende één van organisatoren, Fikri Can, dat er politiek in het spel is: "Er wordt met modder gegooid. Wij hebben geen binding met de politiek". (4) De bedrijfsleider van Ardella, Volkan Can, leek van opvatting te zijn dat hij bij zijn bedrijfsvoering geen maatschappelijke verantwoordelijkheid hoeft te nemen. Geld moet rollen: "Wij laten ons niet in met politiek en verhuren de zaal voor feesten. Iedereen mag hier komen, of hij nu links of rechts is. Voor hetzelfde geld komt het Vlaams Belang hier. De mensen komen hier om te feesten, niet om politiek te bedrijven." (5) Van een cordon sanitaire is bij Ardella dus geen sprake. De burgemeester van de gemeente Overbetuwe waartoe Oosterhout behoort, Liesbeth Tuijnman, wist blijkbaar wel dat er meer aan de hand was. Zij komt in de krant tot de boeiende uitspraak: "het is zowiezo goed er geen ruchtbaarheid aan te geven." (6) Waarom is het 'goed', nee zelfs, 'sowieso goed' om er geen ruchtbaarheid aan te geven? Wat is het dat zij eigenlijk liever niet wil weten? Wat zou er voor kwalijks in Ardella kunnen plaatsvinden?
Op de TFN-bijeenkomst met circa 2000 (!) bezoekers met veel kopstukken afkomstig uit de Turkse extreem-nationalistische beweging uit binnen- en buitenland werd politiek bedreven, een racistische en extreem-nationalistische politiek. De voorzitter van de TFN hield een toespraak, dit in tegenspraak met wat de organisatie van tevoren liet weten aan de Gelderlander. Ook Murat Kuyucu, de voorzitter van de Arnhemse TFN-organisatie, hield een toespraak.
Isçi vond het in zijn toespraak nodig om de genocide op de Armeniërs te ontkennen en de historische feiten zelfs om te draaien. Volgens de Grijze Wolven heeft er immers een genocide op de Turken plaatsgevonden. Deze vorm van revisionisme, zoals toegepast door Isçi, is één van de ernstigste na de ontkenning van de holocaust. Dergelijke opvattingen van Turkse nationalisten gepaard aan een sterke intolerantie jegens andersdenkenden hebben in Turkije onder meer mede geleid tot het monddood maken van de pers. De moord op de journalist Hrant Dink in januari dit jaar in Istanbul is het directe gevolg van het intolerante en nationalistische klimaat in Turkije. Deze Turkse intolerantie houdt niet op aan de grenzen van de Turkse republiek. Ook in Nederland worden personen geïntimideerd die de Armeense genocide aankaarten. In februari nog besloot de wetenschapper René Diekstra in zijn column in het Veluws Dagblad niet meer te reppen over de Armeense kwestie. De moord op Dink leidde tot zijn besluit. Diekstra: "Hoewel ik me voorhoud dat zoiets in Nederland niet gebeurt, leg ik mezelf vooralsnog toch maar het zwijgen op. Het voelt verstandig en het voelt laf." (7)
De manifestatie in Oosterhout vond plaats onder de verantwoordelijkheid van burgemeester Tuijnman. Zij liet ons vlak voor aanvang van de manifestatie per brief weten niet te zullen ingrijpen met een verbod, omdat er, zoals al gezegd, geen sprake was van een ernstig gevaar voor de verstoring van de openbare orde. Desondanks had de burgemeester kunnen ingrijpen, maar zij deed dit niet. Niet alles wat niet verboden is volgens de wet, is moreel en/of maatschappelijk toelaatbaar. Zij had een afweging moeten maken tussen het recht op vrijheid van meningsuiting en het recht om gevrijwaard te blijven van racisme, belediging en in dit geval ook nog genocide-ontkenning. Hopelijk blijft het bij deze ene keer en grijpt deze burgemeester een volgende keer wel in. Tot dan zal de gemeente Overbetuwe in de annalen van de geschiedenis van de Grijze Wolven in Nederland worden bijgeschreven als de zoveelste overwinning op naïeve bestuurders.

Deel van een aankondiging van een bijeenkomst in 2006 van een Hamburgse vereniging van de Turkse Federatie in Duitsland, waar de Fatih Mehter Takimi optrad. De aankondiging is afkomstig van de site van het mehter-orkest.
  Fatih Mehter Takimi  
Gesubsidieerde mehter-orkesten
In de periode 2003-2006 werden in Nederland door in ieder geval een drietal gemeenten optredens van Grijze Wolven-muzikanten gesubsidieerd. Opvallend is dat het voornamelijk mehter-orkesten betrof. Een kort overzichtje. Op 25 mei 2003 organiseerde de TFN-organisatie Turkse Culturele Vereniging Enschede (TCVE) in Oldenzaal een picknick. Tijdens de picknick waren optredens van de Berlin Mehter Takimi, Ömer Kadan en de Turkse muziekband Star. (8) De gemeente Enschede subsidieerde deze picknick voor een bedrag van 2.666 euro in het kader van de subsidieregeling 'Sociale activering getroffen migrantenorganisaties'. Deze regeling werd ingesteld naar aanleiding van de vuurwerkramp in Enschede in 2000. In Deventer trad op 20 mei 2004 bij het Turkije Festival de Fatih Mehter Takimi uit Bielefeld een aantal maal op. De Provincie Overijssel en het Deventerse Kunstcircuit betaalden mee aan de kosten (7500 euro) van het optreden. Op 11 juni 2006 traden in Utrecht in het kader van het festival 'Turkije Express' de Fatih Mehter Takimi (kosten 4000 euro) en Arka Sokak (kosten 477 euro) op. De gemeente Utrecht dekte de kosten van het mehter-orkest volledig. De Stichting Cultuur Express deed namelijk in maart 2006 een subsidie-aanvraag bij het gemeentelijke Fonds Sociale Integratie voor onder meer het optreden van het Bielefeldse orkest. In deze aanvraag kunnen we met betrekking tot het orkest lezen, dat deze zou zijn uitgenodigd op verzoek van verschillende Turkse organisaties in Utrecht en dat het optreden "symboliseert dat de Turkse gemeenschap op 11 juni de stad Utrecht in bezit neemt." Verder benadrukt de Stichting Cultuur Express het belang van het orkest voor het slagen van Turkije Express: "het verbindende element en visitekaartje van Turkije Express is Fatih Mehter Takimi".
Het is jammer dat de subsidiegevers en de organisatoren zich klaarblijkelijk niet afdoende hebben ingespannen om te controleren of de muziekgezelschappen mogelijk een (politiek) karakter hebben dat conflicteert met de doelstellingen van de verstrekte subsidies. Bij het Fonds Sociale Integratie was dat bijvoorbeeld "sociale integratie op buurt, wijk of stadniveau tussen burgers, doelgroepen en organisatie." Extreem-nationalisme lijkt daarmee op gespannen voet te staan. Het is nog eens extra te betreuren dat een eventuele controle heeft gefaald, omdat reeds een kijkje op de sites van de Berlin Mehter Takimi en de Fatih Mehter Takimi snel tot het inzicht hadden kunnen leiden dat deze orkesten uit de kringen van de Grijze Wolven afkomstig zijn. (9)

Ter illustratie van het intolerante en nationalistische klimaat in Turkije drukken we een deel van een formulier af van de in 2006 in Istanbul gehouden verkiezingen voor o.a. de 'fascist' van dat jaar. Onder de genomineerden: de inmiddels vermoordde journalist Hrant Dink, de schrijver Orhan Pamuk en de Nederlandse euro-parlementariër Lagendijk. De enige kandidaat in de categorie 'Gandhi' van het jaar is de nationalistische advocaat Kerinçsiz, die onder andere Dink, Pamuk en Elif Shafak aanklaagde.
  Fatih Mehter Takimi  
Convenant
In de toekomst zal beter moeten worden gemonitord of organisaties en individuen zich tijdens 'culturele' bijeenkomsten schuldig maken aan strafbare feiten als racisme, andere vormen van discriminatie of misbruik van subsidieregelingen van de overheid. Daarom moeten zaaleigenaren en andere horeca-instellingen zich meer inzetten om duidelijk te krijgen wie zalen huren en waarom. De gemeentes zouden beter moeten nagaan wie overheidssubsidies aanvragen en waarvoor deze subsidies worden aangewend.
Een convenant, waarin onder meer deze monitoring wordt geregeld, zou daarbij een belangrijke rol kunnen spelen. Partijen in het convenant zouden de Koninklijk Horeca Nederland, gemeenten, zaaleigenaren en Anti Discriminatie Bureaus kunnen zijn. Overigens zou dit convenant zeker niet alleen van toepassing dienen te zijn op Grijze Wolven-organisaties, maar op alle racistische, fascistische en/of (extreem-)nationalistische organisaties. Een dergelijk convenant zou gecommitteerde zaaleigenaren handvatten moeten geven om tijdig lokale overheden in te kunnen lichten over de verhuur van zaalruimtes aan mogelijk suspecte organisaties. Gemeenten zouden er bovendien zorg voor moeten dragen dat zij zo vaak mogelijk de door hen gesubsidieerde activiteiten bezoeken.
Indien een dergelijk convenant reeds had bestaan, was men mogelijk al verschoond gebleven van het recente geweld van Blood & Honour-leden tijdens een bijeenkomst van de Nationalistische Volks Beweging (NVB) te Haarlem in oktober 2006, de racistische haatzaaierij in Oosterhout door TFN-voorzitter Isçi en de nationaal-socialistische propaganda door het Soetermeer Skinhead Front (SSF) en Voorpost in Zoetermeer tijdens bevrijdingsdag in 2005.

Ernst Haffmans

  mehter poppen  
Noten:
1): Op 25 maart 2006 organiseerde de Türkiyem Moskee uit Arnhem in het nabij gelegen Westervoort een bijeenkomst met een drietal bekende Grijze Wolven-muzikanten: Esat Kabakli, Ahmet Baydaroglu en Ozan Seyyahi. Ook was als speciale gast Namik Kemal Zeybek aanwezig, toentertijd een belangrijk MHP-lid. Momenteel is Zeybek hoofdadviseur van de voorzitter van de extreem-nationalistische Grote Eenheids Partij (BBP).
2): Op 12 maart 2006 organiseerde de Den Haag Türk Islam Kültür Vakfi en de Estergon Gençlik Teskilati, beiden afkomstig uit Den Haag, een bijeenkomst in het Partycentrum Elsenburg te Rijswijk. Aanwezig waren onder meer de Grijze Wolven-artiesten Ahmet Safak en Ahmet Yilmaz.
3): Verbied feest Grijze Wolven, De Gelderlander, 3 februari 2006.
4): ibidem.
5): ibidem.
6): ibidem.
7): Frans Oremus, René Diekstra legt zich zwijgen op, De Journalist, 30 januari 2007, www.villamedia.nl/journalist/n/2007.02.Diekstra.shtm.
8): De kosten die de TCVE maakte aan de muziekoptredens waren als volgt: de Berlin Mehter Takimi kostte 3000 euro, Ömer Kadan kreeg 250 euro en de muziekband Star, waarbij TFN-kopstuk Abdullah Sari is betrokken, kreeg 350 euro.
9): De site van de Berlin Mehter Takimi treft men aan op www.mehtertakimi.de. De website van de Fatih Mehter Takimi valt te bekijken op www.mehter.biz. Met name de pagina's www.mehter.biz/galeriler/resimlerimiz/resimler_index_tr.htm (met foto's van optredens) en www.mehter.biz/anasayfalar/Turkce/ornek_afisler/ornek_afisler.htm (met foto's van affiches van optredens) op de laatste site laten weinig ruimte over voor speculatie over de verbondenheid van de Fatih Mehter Takimi met de Grijze Wolven.

Meer over Turks nationalisme en muziek

Top