Biografie Alparslan Türkes


Op 4 april 1997 stierf Alparslan Türkes (geboren 1917, Cyprus), een ex-kolonel die in zijn dertigjarige politieke carrière een onuitwisbaar stempel op de Turkse politiek heeft weten te drukken. Türkes was de onbetwiste Fuhrer van de Partij van de Nationalistische Actie (MHP), de extreem-rechtse Grijze Wolven. Gedurende de Tweede Wereldoorlog maakte Türkes panturkistische (en pro-Duitse) propaganda.

Deel van de achterkant van de omslag van het boek Türkiye'nin Meseleleri van Alparslan Türkes (zevende druk, 1976). Tekst: "Ik heb mij geheel gewijd aan de zaak, die mij is toevertrouwd. Zonder achterom te kijken, zonder aarzelen, zonder op iets anders te letten, ga ik voorwaarts, op het doel af. We hebben de kracht nog sneller te gaan. We zullen rennen. Blijf niet achter, wanneer ik voorwaarts ga, maar volg mij na... Als ik in deze strijd om een of andere reden vallen zou, neem dan het vaandel van mij over, en ga verder, voorwaarts".
In de vierde druk van dit boek kunnen na "voorwaarts" nog de volgende militante passage lezen: ", sla me dood! Sla al wie voor onze onze zaak gestreden heeft en zich ervan afwendt!"
  Turkiye'nin meseleleri  
Later diende bij de generale staf van het Turkse leger en bij de NAVO. Türkes was een van de belangrijkste organisatoren van de militaire coup van 1960. Hij was de leidende radicaal binnen het Nationale Eenheids Comité en daarom een van de 14 officieren die in november 1960 werd weggezuiverd. Verbannen als militair attaché in New Delhi. Na zijn terugkeer nam hij in 1965 het leiderschap van de Republikeinse Boeren Natie Partij (MCP) over. De partij werd onder zijn leiding de ultranationalistische MHP, waarvoor Türkes van 1969 tot 1980 in de Nationale Vergadering zat. Türkes was vice-premier in Demirels Nationalistische Front-kabinetten van 1974 tot 1977. Na de militaire coup van 1980 werd Türkes uit de politiek verbannen. Maakte na 1987 toch een come-back als leider van de Nationalistische Arbeids Partij, die later weer werd omgedoopt in MHP.

In de jaren negentig spande Türkes zich in om zijn imago te verbeteren, In verband met de arrestatie van de pro-Koerdische DEP-parlementariërs verklaarde Türkes het volgende: "Omdat de parlementariërs van de DEP zijn gearresteerd, wordt er veel stampij gemaakt. Ze zeggen dat we ons moeten democratiseren. Het opkomen voor een onafhankelijke Koerdische staat zou een fundament zijn van de democratie (...) Ik 'schijt' op een dergelijke democratie (..) Ze zeggen dat Turkije een mozaïek is. Over wat voor 'n mozaïek hebben we het (...) We moeten aan de publieke opinie duidelijk maken dat niet het Turkse volk, niet de Turkse staat en niet diens burgers verantwoordelijk zijn voor minachting van de mensenrechten."
Türkes streefde in deze nieuwe fase ook een oplossing van het Koerdische conflict na: "De terreur kan alleen door onze eigen methoden worden bestreden." Türkes lijkt hier te doelen op de inzet van para-militaire groepen, die bestaan uit Grijze Wolven.
Türkes stond ook bekend voor zijn sympathie voor Hitler en diens 'Mein Kampf'. In veel van zijn toespraken en publicaties wordt uit dit boek geciteerd. Türkes had daarnaast goede contacten met neo-nazistische organisaties in Duitsland, bijvoorbeeld met de NPD, DVU en de FAP. In een brief aan de NPD schreef Türkes: "Jullie opvattingen over de verwantschap van onze partijen heeft diepe indruk op mij gemaakt. Onze partijen delen fundamentele ideologische principes."

Op een treurmars na de dood van Türkes in Ankara liepen maar liefst een miljoen fanatieke, rouwende Grijze Wolven mee. Steunbetuigingen waren er van de ex-premiers Çiller en Yilmaz en van ex-president Demirel. Vanuit Nederland reizen tussen de 80 en 100 Grijze Wolven op 6 april naar de begrafenis van Türkes. Abdullah Sari, de voorzitter van de Turkse Omroep Stichting (TOS), die de lofzang van Mustafa Yildizdogan op Türkes uitzond en het Amsterdamse ex-deelraadslid Ahmet Ceyhan zijn onder de aanwezigen. De Turkse Federatie Nederland plaatst een paginagrote rouwadvertentie in de Turkiye, ook de Zwolse afdeling van de Turkse Federatie plaatst een advertentie. In Utrecht wordt bij het Turks Cultureel Centrum een rouwadvertentie voor het raam gehangen. Rond 4 april vinden er nog ieder jaar herdenkingen plaats in Nederland.