AIVD 2002: Het Turkse beheersnetwerk


3.4.1 Het Turkse beheersnetwerk

De uit Turkije afkomstige bevolkingsgroepen in Nederland kennen een grote etnische, religieuze en politieke verscheidenheid. De Turkse staat probeert deze verscheidenheid te kanaliseren door het op diverse manieren propageren van één ideologie onder de Turkse gemeenschap in Nederland, namelijk die van de seculiere eenheidsstaat Turkije. Aangezien de integratie van de Turkse gemeenschap in Nederland door deze Beïnvloeding vanuit Turkije belemmerd wordt,is aandacht voor de activiteiten van dit zogeheten Turkse beheersnetwerk noodzakelijk. De mate en manier waarop de Turkse overheid haar ideologie uitdraagt, is grotendeels afhankelijk van het politieke krachtenveld in Turkije. Het grote verlies van de meer nationalistisch getinte politieke partijen bij de jongste parlementsverkiezingen zou ertoe kunnen leiden dat het klassieke Turks beheersnetwerk op termijn aan belang zal inboeten.

In het jaar 2002 werd het Turkse politieke krachtenveld door elkaar geschud als gevolg van de verkiezingsuitslag van 3 november. De Turkse gemeenschap in Nederland heeft het verloop van de Turkse verkiezingen nauwgezet gevolgd en enkelen zijn zelfs speciaal voor hun gang naar de stembus naar Turkije getogen. Met de klinkende verkiezingsoverwinning van de AK-partij (Adalet ve Kalinma Partisi, Partij voor Rechtvaardigheid en Ontwikkeling) zijn alle traditionele partijen uit het parlement verdwenen. Enkele politieke stromingen zullen daarom hun strategie moeten herijken. Hieronder vallen de aanhangers van de electoraal weggevaagde extreem-nationalistische partij Milliyetçi Hareket Partisi (MHP). De aanhangers van deze ideologie vinden in Nederland overwegend hun plaats binnen de Turkse Federatie Nederland (TFN) en worden in de volksmond doorgaans aangeduid als 'Grijze Wolven '. Turkse uitingen van extreem-nationalistische aard liggen met name gevoelig onder de in Nederland aanwezige Turkse Koerden en Armeniërs en kunnen,mede door de onverdraagzame wijze waarop de ideeën soms worden uitgedragen, leiden tot interetnische spanningen.

Daarnaast hielden de onderhandelingen van Turkije met de Europese Unie de gemoederen binnen de Turkse gemeenschap in Nederland bezig. Op 12 december besloot de Europese Unie dat pas in december 2004 een besluit over het al dan niet voldoen aan de politieke Kopenhagen-criteria zal worden genomen. Het is opmerkelijk dat de politiek doorgaans sterk versplinterde Turkse gemeenschap vrijwel eensgezind is in de opvatting dat het lidmaatschap van de EU dringend gewenst is.

(uit: Jaarverslag AIVD, voor het hele jaarverslag - pdf-bestand)